Başarısız araştırma ilaç devine ağır faturaya yol açtı: 1,9 milyar dolar

Dünya'da , İsviçre merkezli ilaç üreticisi Novartis, mevcut ürün portföyündeki güçlü satış performansının desteğiyle 2026 yılına ilişkin düzeltilmiş faaliyet kârı beklentisini yukarı yönlü revize etti. Şirketin 27 Ekim 2026'da açıkladığı üçüncü çeyrek finansal sonuçlarına göre, tek seferlik kalemlerden arındırılmış düzeltilmiş faaliyet kârı yüzde 11 artışla 6,04 milyar dolara, toplam gelirler ise yüzde 4 yükselişle ondört,52 milyar dolara ulaştı.

Bununla birlikte, geliştirilmekte olan deneysel bir ilaç adayının ileri aşama klinik araştırmasında hedeflenen başarıya ulaşılamaması bilançoda 1,9 milyar dolarlık değer düşüklüğüne yol açtı ve net kârı geçen yılın aynı dönemindeki 3,93 milyar dolardan 1,20 milyar dolara çekti. Novartis'in finansal sonuçlarında, deneysel ilaçtan kaynaklanan değer kaybına karşılık mevcut ürünlerin yüksek satış performansı öne çıktı.

Kalp yetmezliği tedavisinde kullanılan Entresto'nun satışları, patent korumasının sona ermesiyle ortaya çıkan jenerik ilaç rekabeti nedeniyle yüzde otuz sekiz düşerek 1,2 milyar dolara geriledi. Ancak şirketin yeni ilaçlarındaki büyüme, eski ürünlerden kaynaklanan bu gelir kaybını sınırladı.

Üçüncü çeyrekte toplam satışların artmasına katkı sağlayan başlıca ilaçlar şunlar oldu: Kisqali: Meme kanseri tedavisinde kullanılan ilacın satışları yüzde otuz yedi artarak 1,8 milyar dolara yükseldi. Kesimpta: Multipl skleroz tedavisinin satışları yüzde 21 büyüyerek 1,5 milyar dolara ulaştı.

Scemblix ve Leqvio: Scemblix yüzde 66 büyümeyle 593 milyon dolar, kolesterol düşürücü Leqvio ise yüzde 64 artışla 506 milyon dolar satış gerçekleştirdi. Cosentyx: İlacın satışları yüzde 9 yükselerek 1,9 milyar dolara çıktı.

Mevcut ilaç portföyünün daha yüksek faaliyet getirisi üretmesi, şirketin yıl sonu hedeflerini de destekledi. Açıklanan faaliyet kârı, araştırma varlığındaki değer kaybının etkisiyle yüzde 59 azalarak 1,84 milyar dolara inse de olağan faaliyet performansını yansıtan düzeltilmiş faaliyet kâr marjı yüzde 19,3'ten yüzde 41,6'ya yükseldi.

Dokuz aylık dönemde ise toplam satışlar 42,04 milyar dolara ulaşırken net kâr 7,61 milyar dolar olarak kaydedildi.1,9 milyar dolarlık değer düşüklüğüne rağmen 2026 yılı beklentilerini artıran Novartis, daha önce sabit döviz kurlarıyla düşük tek haneli oranda gerileme öngördüğü düzeltilmiş faaliyet kârının, yeni tahmininde geçen yılki seviyesini korumasını veya düşük tek haneli oranda büyümesini bekliyor. Yıl genelinde satışların düşük tek haneli oranda artacağına ilişkin tahmin ise sabit tutuldu.

Üçüncü çeyrekte açıklanan net kârdaki yaklaşık yüzde 70'lik düşüşte, miyotonik distrofi tip bir adı verilen kalıtsal kas hastalığı için geliştirilen del-desiran adlı ilaç adayına ilişkin değer kaybı belirleyici oldu. Novartis, genetik temelli kas hastalıklarına yönelik tedavi geliştirme stratejisinin önemli parçalarından birini oluşturan bu ilacı, 2026'nın ilk çeyreğinde tamamladığı yaklaşık on iki milyar dolarlık Avidity Biosciences satın almasıyla bünyesine katmıştı.

İlacın etkinliğini değerlendirmek amacıyla yürütülen üçüncü faz HARBOR araştırması, eylül ayında açıklanan sonuçlarda birincil hedefini karşılayamadı. İleri aşamadaki klinik çalışmadan beklenen sonucun alınamaması üzerine şirket, ilacın gelecekte sağlayabileceği ekonomik değeri yeniden değerlendirerek finansal değerini aşağı çekti.

Novartis, kaydettiği 1,9 milyar dolarlık değer düşüklüğünün ardından del-desiranın bilançodaki değerini 5,5 milyar dolara düşürdü. Söz konusu tutar, şirketin araştırma için aynı dönemde doğrudan 1,9 milyar dolar nakit harcadığı anlamına gelmiyor; değer düşüklüğü, ilacın gelecekte sağlaması beklenen ekonomik faydanın yeniden değerlendirilmesi nedeniyle finansal tablolara yansıtıldı.

Yeni bir tedavinin geliştirilmesi yıllarca sürebildiği ve önemli yatırımlar gerektirdiği için bu ayrım ilaç şirketlerinin bilançolarını değerlendirirken büyük önem taşıyor. Klinik denemelerde yeterli sonuç alınamaması halinde daha önce edinilmiş araştırma varlıklarının değerinin düşürülmesi, şirketin temel faaliyetleri ve gelirleri artmaya devam etse bile açıklanan net kârı sert biçimde azaltabiliyor.

HARBOR araştırmasında birincil hedefin karşılanamaması geliştirme sürecinde önemli bir belirsizlik oluştursa da Novartis, del-desiranın geliştirilmesine ilişkin bütün seçenekleri kapatmadı. Şirket, araştırmanın ikincil hedeflerinde ve diğer değerlendirmelerinde biyolojik etkinliğe işaret eden sonuçlar bulunduğunu belirtti.

Söz konusu bulgular tedavinin etkinliğinin kanıtlandığı veya ruhsat alabileceği anlamına gelmezken, verilerin tamamı incelendikten sonra ilacın geleceğine ilişkin sağlık otoriteleriyle görüşmeler yapılması planlanıyor. Şirketin faaliyetlerinden elde edilen nakit akışı yeni araştırma programlarına kaynak ayrılmasını desteklerken, Novartis'in önümüzdeki dönemde bir yandan jenerik rekabeti nedeniyle gelir kaybeden ilaçların yerini yeni tedavilerle doldurması, diğer yandan yüksek maliyetli araştırmaların başarısızlık riskini yönetmesi gerekecek.