Bursalıların yıllardır tartıştığı soru... Asıl Kırk Merdivenler neresi?

Bursa'da Kırkmerdiven denildiğinde akla birden fazla nokta geliyor. Çakırhamam'dan Tophane'ye, Altıparmak'tan Muradiye'ye, Meydancık'tan Yeşil'e uzanan merdivenli yollar arasında asıl Kırk Merdivenler'in neresi olduğu merak konusu oldu.

Bursa'nın tarihi dokusuyla özdeşleşen Kırk Merdivenler, kentte yıllardır farklı güzergahlarla anılıyor.

Bursa'nın yokuşlu ve merdivenli sokakları, kentte bazı güzergahların farklı isimlerle anılmasına neden oluyor. Bunların başında ise Kırkmerdivenler geliyor. Özellikle tarihi kent merkezinde yaşayan Bursalılar arasında Kırk Merdivenlerin'in neresi olduğu konusunda farklı inanışlar bulunuyor.

Araştırmacı-yazar Raif Kaplanoğlu'na göre Bursa'nın en eski ve asıl Kırk Merdivenler'in, Tophane'ye çıkan merdivenler olarak biliniyor. Bu bölgenin 15'inci yüzyılda Kırk Merdiven Mahallesi olarak da anıldığı belirtiliyor.

Söz konusu güzergah, Çakırhamam'dan Tophane'ye uzanan ve Balibey Han'ın hemen yanında bulunan tarihi merdivenlerden oluşuyor. Bursa'nın geçmişine ışık tutan bu isim, yalnızca halk arasında kullanılan bir yakıştırma olarak değil, tarihi kayıtlarda da karşılık buluyor.

Bursa Kültür Varlıkları Envanteri'nde yer alan bilgilere göre, 15'inci yüzyılın ikinci yarısında inşa edilen Balibey Han, Çakırhamam'dan Tophane'ye çıkan yolun başında, Kırkmerdiven'e bitişik konumda bulunuyor.

Bursa'da Kırk Merdivenler ismi yalnızca Tophane güzergahıyla sınırlı kalmıyor. Altıparmak'tan Muradiye'ye çıkan merdivenli yollar ile Meydancık'tan Yeşil'e uzanan güzergah da vatandaşlar tarafından zaman zaman aynı isimle anılıyor.

Mollafenari Mahallesi'nde bulunan 210 basamaklı dik merdivenler de kentte dikkat çeken diğer merdivenli yollar arasında yer alıyor. Ancak bu güzergahların Kırkmerdiven olarak anılması, tarihi kayıtlardaki asıl adresi değiştirmiyor.

Balibey Han çevresindeki tarihi merdivenlerin bulunduğu bölgede, Tophane'ye ulaşımı kolaylaştırmak amacıyla yürüyen merdiven sistemi de hayata geçirildi. Böylece Bursa'nın geçmişinden günümüze ulaşan Kırk Merdivenler güzergahı, tarihi dokusunu korurken modern ulaşım imkanlarıyla da kent yaşamındaki yerini sürdürüyor.