Habermetrik
← Ana Sayfa
Tekirdağ/Saray 17 Kasım 2026 08:32
✍ Editör: Habermetrik · Editör Politikası

Bir şiir tarihin akışını değiştirdi: Bilge Kağan’ın sarayı bulundu!

Bir şiir tarihin akışını değiştirdi: Bilge Kağan’ın sarayı bulundu!
Görsel kaynağı: yeniankara.com.tr
⏱️ 3 dk okuma 🛡️ %85 Doğruluk · 1 Kaynak
WhatsApp Paylaş
⚡ 30 Saniyede Özet Habermetrik Yapay Zeka Özeti
  • Türk tarihinin en önemli liderlerinden Bilge Kağan’a ait olduğu değerlendirilen Saray Şehri'nin izine ulaşıldı
  • yüzyıla ait tarihi bir şiir notundan yola çıkan Türk akademisyenler, Moğolistan'daki surlarla çevrili kalıntıları gün yüzüne çıkardı

Türk tarihinin ve Göktürklerin yaşam tarzının yeniden masaya yatırılmasını sağlayan çok önemli bir akademik çalışmaya imza atıldı. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Sinoloji Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr.

Gürhan Kirilen ile Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Tarih Bölümü'nden Doç. Dr. Hayrettin İhsan Erkoç, uzun süren titiz çalışmalar sonucunda Bilge Kağan’ın Saray Şehri'nin konumuna dair kritik bulgular elde etti. TRT Haber’den Ayşe Şimşek’in derlediği bu önemli araştırma, Türklerde şehirleşme tarihine dair bilinenleri değiştirecek nitelikte veriler sunuyor.13.

YÜZYILA AİT BİR ŞİİR NOTU İLE BAŞLAYAN SERÜVENAraştırmanın fitilini ateşleyen süreç, Prof. Dr. Gürhan Kirilen’in 13. yüzyılda yaşamış Kitan asıllı devlet adamı, şair ve alim Yelü Zhu’nun eserlerini incelemesiyle başladı.

Cengiz Han’ın ünlü danışmanı Yelü Chucai’ın oğlu olan ve 1221-1285 yılları arasında yaşayan Yelü Zhu, gençlik yıllarını geçirdiği Kara Korum çevresini yakından tanıyordu. Kirilen, şairin "Shuangxi Zuiyin" adlı şiir derlemesinde yer alan ve Kara Korum’un ele geçirilmesi üzerine yazdığı şiire eklediği açıklama notunu fark etti.

Bu notta Kara Korum’un Bilge Kağan’ın eski toprakları olduğu vurgulanıyor; Bilge Kağan’ın Saray Kenti'nin kalıntılarının Kara Korum’un yaklaşık 35 kilometre (70 li) kuzeybatısında, Köl Tigin Anıtı'nın ise bu kalıntıların 35 kilometre kuzeydoğusunda yer aldığı bilgisi aktarılıyordu. Bu tarihi ipucu, iki akademisyeni arkeolojik ve tarihi boyutları birleştiren ortak bir çalışmaya yöneltti.

UYDU GÖRÜNTÜLERİNDE SURUMLU KALE TESPİT EDİLDİElde edilen coğrafi mesafeler ve Çin ölçü birimi olan li hesaplamaları günümüz teknolojisiyle harmanlandı. Google Earth ve çeşitli uydu platformları üzerinden yapılan detaylı taramalarda, tarif edilen bölgede dikkat çekici yapı kalıntılarına ulaşıldı.

Moğolistan’ın Arhangay eyaletine bağlı Hotont kasabasının hemen kuzeydoğusunda yer alan alanda; uzun sur duvarlarıyla çevrili bir kale, merkez konumunda saray kalıntısı olabileceği değerlendirilen bir yapı ve surların dışında konumlanan saray benzeri başka bir mimari tespit edildi. Araştırmacılar, Hotont bölgesindeki bu kalıntıların 8. yüzyıla, yani doğrudan Bilge Kağan’ın hükümdarlık dönemine uzandığını değerlendiriyor."TÜRKLERDE ŞEHİRLEŞME UYGURLARDAN ÇOK DAHA ÖNCE BAŞLADI"Elde edilen bulguların en dikkat çekici yönlerinden biri, Türklerde yerleşik hayat ve şehirleşme kültürünün yalnızca Uygur Kağanlığı ile başladığı yönündeki yaygın akademik kabulü sarsması oldu.

Çin kaynaklarının Türkleri yalnızca suları ve otlakları takip eden tamamen konargöçer bir toplum olarak yansıttığını belirten Doç. Dr. Hayrettin İhsan Erkoç, bu genelleyici yaklaşımın gerçeği tam anlamıyla yansıtmadığını vurguladı.

Orhun Yazıtları'nda Togu Balık ve Amga Korgan gibi şehir ve kale adlarının geçmesinin Göktürklerin yerleşik yaşamla olan bağını açıkça ortaya koyduğunu ifade eden Erkoç, Türk toplumunda yönetici seçkinlerin yerleşik yaşama yöneldiğini, konargöçer ve yerleşik hayatın aynı anda sürdürüldüğünü belirtti. GELECEKTEKİ KAZILAR TARİHİ YENİDEN YAZABİLİRMoğolistan topraklarında Hun, Göktürk, Uygur ve Kitan dönemlerine ait çok sayıda yerleşim kalıntısı bulunmasına rağmen bunların çoğunda henüz kapsamlı kazı çalışmalarının yapılmadığı biliniyor.

Orhun Vadisi'nde son yıllarda yapılan yüzey araştırmalarında çoğunluğu Uygur dönemine ait yaklaşık 50 yerleşim tespit edilmiş durumda. Uzmanlar, Hotont bölgesindeki bu tarihi kalıntıların alt katmanlarında Göktürk dönemine ait daha eski izlerin yer alabileceğine dikkat çekiyor.

İlerleyen süreçte bölgede gerçekleştirilecek yüzey araştırmaları ve arkeolojik kazıların doğrulanması halinde, Orhun Vadisi'ndeki şehirleşme ve mimari tarihe ilişkin bilinen tüm ezberlerin değişmesi bekleniyor.15 Kasım 2026 tarihinde Uluslararası Toplumsal Bilimler Dergisi’nde yayımlanan “Bilge Kağan’ın Sarayı” başlıklı makale, tüm Türk dünyasının ortak kültürel mirasına ışık tutmaya hazırlanıyor.

💬 Habere Tepkinizi Belirtin:
Habermetrik WhatsApp Kanalına Katılın

Günde en fazla 3 kritik gelişme. Bildirim kirliliği yok, anında bilgi.

Kanalı Takip Et →
Kaynaklar: yeniankara.com.tr
Haber metni ve görseller yeniankara.com.tr sitesine aittir; tam içerik kaynak sitede yayınlanır.
Haber Künyesi
Kategori: Kültür-Sanat · Bölge: Tekirdağ/Saray
Yayın: 17 Kasım 2026 08:32 · Kaynak: yeniankara.com.tr
Kaynağı Oku ↗