Tarantula Zehrinden Yatak Yaralarına Umut Olacak Jel Geliştirdiler: Erzurumlu Gençlerin Hedefi Dünya Birinciliği

Erzurum Remzi Sakaoğlu Bilim ve Sanat Merkezi (BİLSEM) öğrencileri İrfan Sefiloğlu ve İrem Alparslan, uzun süre yatağa bağımlı kalan hastalarda görülen bası yaralarının iyileştirilmesine yönelik bilimsel bir çalışma gerçekleştirdi. Danışman öğretmenleri Mustafa Akay'ın rehberliğinde yürütülen projede öğrenciler, örümcek zehrinde bulunan biyoaktif bileşenlerin doku yenilenmesine etkisini araştırdı.

Projenin ortaya çıkmasında İrfan Sefiloğlu'nun babaannesinin yaşadığı sağlık süreci etkili oldu. Yaklaşık iki ay yoğun bakımda kalan babaannesinde oluşan yaralardan etkilenen Sefiloğlu, bu soruna çözüm bulmak amacıyla çalışmaya başladı.

KÜBA TARANTULASININ ZEHRİNDEN YARARLANDILARÖrümcek zehrinin farklı alanlarda biyolojik ajan olarak kullanıldığına ilişkin literatür araştırması yapan öğrenciler, çalışmalarını yara iyileşmesi ve hücresel yenilenme üzerine yoğunlaştırdı. Bu kapsamda Küba tarantulası olarak bilinen'Tarantula cubensis' türünün zehri kullanıldı.

Türkiye'de örümcek zehri sağımına yönelik bir merkezin bulunmaması nedeniyle öğrenciler, temin ettikleri çözeltideki zehri çeşitli işlemlerden geçirerek ham örümcek zehrini elde etti. Ardından farklı dozlarda gerçekleştirilen deneylerle bu bileşenlerin hücresel doku yenilenmesi üzerindeki etkileri incelendi.

Projenin araştırma ve analiz çalışmaları, Atatürk Üniversitesi Doğu Anadolu Yüksek Teknoloji Araştırma Merkezi'nde (DAYTAM) yürütüldü. Doç. Dr. Nihal Şimşek Özek ve Doç. Dr. Ferhunde Aysin, laboratuvar çalışmaları, deney süreçleri ve teknik uygulamalarda öğrencilere akademik destek sağladı.

Yaklaşık 5 ay devam eden çalışmada hücre deneyleri gerçekleştirilerek elde edilen sonuçlar doğrultusunda biyoteknolojik hidrojel geliştirildi. Belirli dozlarda yara iyileşmesi yönünde olumlu sonuçlar elde eden öğrenciler, projelerini raporlaştırarak TÜBİTAK yarışmasına katıldı.

TÜRKİYE FİNALİNDE 24 PROJE ARASINDAN İKİNCİ OLDULARBölge yarışmasını birincilikle tamamlayan İrfan Sefiloğlu ve İrem Alparslan, TÜBİTAK Türkiye finalinde 24 proje arasında ikinci sırada yer aldı. Başarılı öğrenciler, Uluslararası Regeneron ISEF kapsamında düzenlenen çevrim içi mülakata da katıldı.

Değerlendirme sürecinin ardından 2027 yılında ABD'de gerçekleştirilecek Uluslararası Regeneron ISEF Bilim Yarışması'nda Türkiye'yi temsil etmeye hak kazandı.'PROJENİN ÇIKIŞ NOKTASI BABAANNEMİN YAŞADIĞI SÜREÇTİ'Projenin nasıl ortaya çıktığını anlatan İrfan Sefiloğlu, babaannesinin yaklaşık iki ay yoğun bakımda kaldığını ve bu süreçte yatak yaralarının oluştuğunu belirtti. Bu yaraları yakından gözlemlemesinin kendisini çözüm arayışına yönelttiğini ifade eden Sefiloğlu, şunları söyledi:"Babaannem yaklaşık 2 aylık bir yoğun bakım süreci yaşadı.

Bu süreçte halk arasında'yatak yarası' olarak bilinen yaralar oluştu. Bunları yakından gözlemledikten sonra buna bir çözüm bulmak istedim. Projenin doğuşu bu yaralara bir çözüm bulmak üzerineydi. Örümcek zehrinin farklı alanlarda biyolojik ajan olarak kullanıldığını gördük.

Literatürde bu konuda büyük bir boşluk olduğunu gördük. Tarantula örümceğinin zehrini kullandığımız laboratuvar çalışmalarında yara iyileştirme deneylerini yaptık. Elde ettiğimiz jelin belirli dozlarda iyileştirici olduğunu tespit ettik." TÜBİTAK yarışmasında Türkiye ikincisi olmalarının ardından ABD'deki yarışmaya hazırlandıklarını dile getiren Sefiloğlu, hedeflerinin altın madalya kazanmak olduğunu vurguladı.

Sefiloğlu, "Yaptığımız çalışmayla TÜBİTAK yarışmasında Türkiye 2’ncisi olduk. Şimdi ABD'deki yarışmaya büyük bir motivasyonla hazırlanıyoruz. Biz Amerika'ya milli takım olarak gidiyoruz. Bayrağımızı en üst yerde taşımayı hedefliyoruz.

Vatanımıza, milletimize bir katkı sunmamız gerektiğini düşünüyorum. Altın madalyayı alıp dönmek istiyoruz" dedi.'ALTIN MADALYA İLE DÖNMEK İSTİYORUZ'Projede görev alan İrem Alparslan da çalışmanın yatak yaralarına çözüm bulma hedefiyle başladığını belirterek araştırma ve deney aşamalarını anlattı.

Tarantula zehrinin yara iyileştirici etkilerini incelediklerini ve geliştirdikleri ürünle yarışmaya katıldıklarını söyleyen Alparslan, bölge yarışmasının ardından Türkiye finalinde ikinci olduklarını ifade etti. 2027 Uluslararası Regeneron ISEF Bilim Yarışması'na katılabilmek için mülakata girdiklerini belirten Alparslan, ABD'de Türkiye'yi temsil etme hakkı kazandıklarını kaydetti.

Alparslan, "Hedefimiz her zaman birinci olmak. Ülkemize altın madalya ile geri dönmek istiyoruz" diye konuştu.'GENÇLERİN BİLİMSEL MERAKI BİZİ HEYECANLANDIRDI'Projeye akademik destek veren DAYTAM'dan Doç. Dr. Nihal Şimşek Özek, öğrencilerin örümcek zehrinin yara iyileşmesi üzerindeki etkilerini araştırmak istediklerini kendilerine ilettiklerini söyledi.

Öğrencilerin başlangıçta laboratuvar deneyimi bulunmadığını belirten Özek, öncelikle iş güvenliği ve deney süreçleri hakkında çalışmalar yaptıklarını anlattı. DAYTAM'ın teknik altyapısını öğrencilerin kullanımına sunduklarını ifade eden Özek, "Biz örümcek zehrinin yara iyileştirmesini çalışmak istiyoruz dediler.

Gençlerin laboratuvar konusunda tecrübeleri yoktu. Önce iş güvenliği, laboratuvarda hangi deneylerin yapılacağı gibi konularda çalışmalar yaptık. DAYTAM'da çok güzel bir altyapımız var. Hem teknik hem bilimsel olarak bilgimizi gençlerimize aktarmak istedik.

Gerçekten çok heyecan vericiydi. Bütün deneysel süreçleri bizimle birlikte çalıştılar" dedi.'ONLARIN EMEKLERİYLE BU SONUCA ULAŞTIK'Çalışmanın yaklaşık 5 ay sürdüğünü belirten Doç. Dr. Ferhunde Aysin ise hücre deneylerinin gerçekleştirildiğini ve öğrencilerin projeye büyük emek verdiğini söyledi.

Öğrencilerin kendilerine özgün bir fikirle geldiğini vurgulayan Aysin, akademik destek sürecinin birlikte yürütüldüğünü belirterek, "Hücre çalışmalarını yaptık. Amerika'da arkadaşlarımızdan en iyi sonucu bekliyoruz. Çünkü kendileri çok emek verdiler.

Bize güzel bir fikirle geldiler. Onların fikri olmasaydı biz de onlara bir destek sağlayamazdık. Hep beraber çalıştık, onların emekleriyle bu sonuca ulaştık. Şimdi Amerika'da da onlardan en güzel sonucu bekliyoruz" ifadelerini kullandı.