Dünyanın gözü Antalya’da: COP31 başladı

Antalya, dünyanın en önemli iklim organizasyonlarından biri olan Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi'nin 31'inci Taraflar Konferansı'na (COP31) ev sahipliği yapıyor. Türkiye'nin ev sahipliğinde, Avustralya ile oluşturulan ortaklık kapsamında düzenlenen zirve, 9-20 Kasım tarihleri arasında gerçekleştiriliyor.

Dünya liderlerini, bakanları, bilim insanlarını ve uluslararası kuruluşların temsilcilerini buluşturan organizasyonda iklim krizi, enerji dönüşümü, gıda güvenliği, sağlık sistemleri ve iklim finansmanı masaya yatırılıyor.

Antalya'nın Aksu ilçesindeki EXPO yerleşkesinde düzenlenen COP31, Türkiye'nin ev sahipliğinde, Avustralya ile oluşturulan ortaklık çerçevesinde gerçekleştiriliyor. COP31 Başkanlığı görevini Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, müzakereler başkanlığını ise Avustralya İklim Değişikliği ve Enerji Bakanı Chris Bowen üstleniyor.

Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği İcra Sekreteri Simon Stiell'in de katıldığı zirvenin resmi açılış programında, Kurum, Stiell ve Bowen'ın konuşmaları yer alıyor. Konferans boyunca ülkelerin iklim taahhütleri, sera gazı emisyonlarının azaltılması, iklim değişikliğine uyum ve gelişmekte olan ülkelerin finansmana erişimi gibi konular müzakere edilecek.

COP31'in resmi açılış töreni, saat 11.00'de Genel Kurul 1'Anadolu' Salonu'nda gerçekleştirilecek. Açılış programında COP31 Başkanı, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği İcra Sekreteri Simon Stiell ve COP31 Müzakereler Başkanı, Avustralya İklim Değişikliği ve Enerji Bakanı Chris Bowen'ın konuşma yapması planlanıyor. Konuşmaların ardından zirvenin resmi müzakere ve etkinlik programı devam edecek.

COP31'in ilk günü'Gıda, Tarım ve Sağlık' temasıyla düzenleniyor. Program kapsamında iklim değişikliğinin tarımsal üretim, gıda güvenliği ve insan sağlığı üzerindeki etkileri ele alınacak. Gıda kayıplarının önlenmesi, tarımsal üretimin iklim değişikliğine dayanıklı hale getirilmesi, su kaynaklarının korunması, metan emisyonlarının azaltılması ve sağlık sistemlerinin iklim krizine uyumu konularında oturumlar gerçekleştirilecek.

İlk gün programında Türkiye'nin yanı sıra farklı ülkelerden bakanlıklar, uluslararası kuruluşlar, akademisyenler, özel sektör temsilcileri ve sivil toplum kuruluşlarının etkinlikleri bulunuyor.

İlk günün dikkat çeken etkinliklerinden biri, Antalya İl Tarım ve Orman Müdürlüğü tarafından Yeşil Bölge'de saat 12.30'da düzenlenmesi planlanan'Değişen İklimde Böcekler: Tarımsal Zararlılardan Doğa Temelli Çözümlere Antalya Deneyimi' başlıklı oturum olacak. Programda iklim değişikliğinin böcek türleri, tarımsal zararlılar ve doğal mücadele yöntemleri üzerindeki etkileri değerlendirilecek.

Gün boyunca tarımda yapay zekâ uygulamaları, gıda tedarik zincirleri, su güvenliği, iklim değişikliğine dayanıklı kentler, sağlık altyapısı ve temiz enerji konularında da çok sayıda etkinlik gerçekleştirilecek.

COP31'in en önemli bölümlerinden Dünya Liderler Zirvesi, 11-12 Kasım tarihlerinde düzenlenecek. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın ev sahipliğindeki zirveye devlet ve hükümet başkanları ile üst düzey uluslararası temsilciler katılacak.'Sürdürülebilir, Dirençli ve Adil Bir Geleceğe Doğru' temasıyla gerçekleştirilecek Liderler Zirvesi'nin 11 Kasım'daki açılışında Cumhurbaşkanı Erdoğan ve BM Genel Sekreteri António Guterres'in konuşmaları planlanıyor.

Liderler, iklim değişikliğiyle mücadeleye ilişkin ulusal politikalarını ve uluslararası iş birliği hedeflerini açıklayacak. Zirve kapsamında ikili görüşmeler ve üst düzey yuvarlak masa toplantıları da gerçekleştirilecek.

COP31 için Antalya Havalimanı, D-400 kara yolu, Belek ve EXPO yerleşkesi arasındaki ulaşım güzergahlarında özel trafik ve yönlendirme planlaması yapıldı. Zirve alanına ulaşacak delegasyonlar, resmi heyetler, servis araçları ve ziyaretçiler için farklı ulaşım düzenlemeleri oluşturuldu.

Havalimanı ile Belek arasındaki ana güzergahlarda trafik akışının düzenlenmesi, konvoyların güvenli geçişi ve alternatif yolların kullanılması amacıyla yönlendirme tabelaları ve kontrol noktaları planlandı. EXPO yerleşkesinde de Mavi ve Yeşil Bölge girişleri, toplantı salonları, pavilyonlar, servis durakları ve diğer kullanım alanlarına yönelik yönlendirme sistemi hazırlandı.

Antalya Valiliği tarafından açıklanan ulaşım planına göre; özellikle 10-12 Kasım tarihlerinde devlet ve hükümet başkanlarının gelişi nedeniyle özel trafik tedbirleri uygulanacak. Antalya Havalimanı Kavşağı ile Belek Shell Kavşağı arasındaki yaklaşık 18 kilometrelik D-400 kara yolunda, trafik akışı konvoylar ve vatandaşların kullanımı için düzenlenecek.

11 Kasım'da saat 07.30 ile 12.00 arasında Liderler Yolu tamamen trafiğe kapatılacak. Konuk liderlerin zirve alanına ulaşmasının ardından yol kontrollü olarak yeniden açılacak. Ayrıca 10-12 Kasım tarihlerinde il genelinden hareket eden servis araçları D-400 kara yolunu kullanamayacak.

Vatandaşların alternatif güzergâhlara yönelmesi istenirken, Antalya Havalimanı'ndaki uçuşlara yönelik genel bir kısıtlama uygulanmayacağı açıklandı.

COP31 kapsamında Antalya genelinde geniş güvenlik önlemleri alındı. Antalya Valisi Hulusi Şahin tarafından açıklanan güvenlik planlamasına göre; Emniyet, Jandarma ve Sahil Güvenlik birimlerinden toplam 27 bin 957 personel görev yapacak.

Zirve alanı, havalimanı, konaklama bölgeleri, ana ulaşım güzergâhları ve resmi heyetlerin kullanacağı noktalarda güvenlik tedbirleri uygulanacak. Ayrıca olası afet ve acil durumlara karşı AFAD ekipleri, sağlık personeli ve ambulanslar hazır bulundurulacak.

EXPO yerleşkesinde giriş kontrolleri, akreditasyon ve alan içi güvenlik uygulamaları da organizasyon boyunca sürdürülecek.

İklim değişikliğiyle mücadelede uluslararası kararların ele alınacağı COP31, Antalya'nın bugüne kadar ev sahipliği yaptığı en büyük organizasyonlardan biri olacak. Zirveye yönelik hazırlıklarda 80 bin katılımcı, 1 milyonun üzerinde ziyaretçi ve yaklaşık 4 bin medya mensubuna ilişkin kapasite ve katılım öngörüleri gündeme gelirken, organizasyonun kent ekonomisi, turizm, ulaşım ve uluslararası tanıtımına da önemli katkılar sağlaması bekleniyor.

COP31'e 6 kıtadan katılım bekleniyor. 95 ülke liderinin yanı sıra 7 uluslararası kuruluş da lider düzeyinde COP31'e katılacağını bildirdi. Bu liderlerin 37'si devlet başkanı, 35'i hükümet başkanı, 8'i devlet başkan yardımcısı, 7'si başbakan yardımcısı, 2'si veliaht prens, 1'i prens, 1'i meclis başkanı, 4'ü özel temsilci olacak.

Avrupa Komisyonu, BM, BM Genel Kurulu, Dünya Bankası, Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Teşkilatı, İslam İşbirliği Teşkilatı ve Uluslararası Enerji Ajansı da lider düzeyinde katılım bildirdi.

COP31'e lider düzeyinde katılım bildiren ülke ve kuruluşlar şöyle:

"Avusturya, Birleşik Krallık, Bosna-Hersek, Bulgaristan, Finlandiya, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi, Hollanda, İspanya, İsveç, İtalya, Karadağ, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti, Kuzey Makedonya, Lihtenştayn, Malta, Moldova, Norveç, Rusya Federasyonu, Slovenya, Ukrayna, Botsvana, Burundi, Cezayir, Esvatini, Etiyopya, Fildişi Sahili, Gabon, Gine-Bissau, Komorlar, Kongo, Kongo Demokratik Cumhuriyeti, Lesoto, Libya, Madagaskar, Mali, Moritanya, Mozambik, Ruanda, Seyşeller, Somali, Sudan, Tanzanya, Togo, Zimbabve, Azerbaycan, Bangladeş, Birleşik Arap Emirlikleri, Çin, Endonezya, Ermenistan, Filistin, Güney Kore, Gürcistan, Irak, Irak Kürt Bölgesel Yönetimi, İran, Katar, Kazakistan, Kırgızistan, Kuveyt, Lübnan, Maldivler, Malezya, Özbekistan, Pakistan, Suriye, Suudi, Arabistan, Tacikistan, Türkmenistan, Bolivya, Brezilya, Guyana, Venezuela, Antigua ve Barbuda, Bahamalar, Barbados, Saint Kitts ve Nevis, Saint Lucia, Avustralya, Kiribati, Marshall Adaları, Mikronezya, Niue, Palau, Solomon Adaları, Tonga, Tuvalu."

Açılışta, geçen yıl Brezilya'nın Belem kentinde düzenlenen COP30'un başkanlığını yürüten Andre Aranha Correa do Lago, görevini Bakan Murat Kurum'a devretti. Konuşmasının ardından Kurum'u Başkanlık koltuğuna davet eden Lago, Brezilya'da Amazonlardan elde edilen özel ahşaptan yapılan tokmağı hediye etti.

Başkanlık koltuğuna oturan Bakan Kurum, COP31 Müzakereler Başkanı, Avustralya İklim Değişikliği ve Enerji Bakanı Chris Bowen'ı Başkanlık masasına davet etti. Kurum ve Bowen, birlikte ellerini havaya kaldırarak katılımcıları selamladı.

Ardından COP31 için hazırlanan tanıtım filmi gösterildi. Murat Kurum ve Chris Bowen'in ardından BM İklim Değişikliği İcra Sekreteri Simon Stiell konuştu.

Açılış konuşmasını yapan COP31 Başkanı Murat Kurum, dünyanın savaşlar, jeopolitik gerilimler, ekonomik belirsizlikler ve iklim krizinin etkileriyle aynı anda mücadele ettiğini söyledi. Kurum, "Bir yerde başlayan kuraklığın tarihi, başka bir yerde sofraya yazılıyor.

Bir bölgede taşan nehir, binlerce kilometre ötede fabrikaların üretim takvimini değiştiriyor. Bir ülkede azalan su, başka toplumların ekonomisine, göç hareketlerine ve güvenliğine kadar uzanan sonuçlar doğuruyor. Aşırı sıcaklar şehirleri, tarımı ve insan sağlığını aynı anda zorluyor.

Dünya bize çok açık bir şey söylüyor. Sıfır noktasındayız. Bu yüzden bugünün dünyasında artık söz tükendi" dedi.

İklim politikalarının aynı zamanda kalkınma, gıda, enerji ve şehir politikası olduğunu vurgulayan Kurum, COP31'i somut sonuçların elde edildiği bir zirveye dönüştürmek istediklerini belirterek, "Antalya'nın çağrısı budur. Ayrışmanın arttığı bir dönemde diyaloğu büyütmek, güvenin sınandığı bir dönemde güveni yeniden kurmak, ihtiyacın büyüdüğü bir dönemde imkanları harekete geçirmek, verilen sözlerle insanların hayatı arasındaki mesafeyi kapatmak. COP31'i bunun için bir'Uygulama COP'u yapmak istiyoruz" diye konuştu.

Türkiye'nin gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler arasında köprü olmaya hazır olduğunu ifade eden Kurum, COP31 Başkanlığı'nın yaklaşımını üç kavramla açıkladı. Kurum, "COP31 Başkanlığı yaklaşımımızın merkezinde üç kavram var.

Diyalog, uzlaşı, aksiyon. Önce birbirimizi sabırla dinleyeceğiz. Sonra ortak zemini büyüteceğiz. Ardından o ortak iradeyi sahaya taşıyacağız" dedi.

İklim değişikliğine karşı alınacak kararların insanların günlük yaşamına yansıması gerektiğini belirten Kurum, "Bir karar bir şehrin altyapısında yaşamalı. Bir çiftçinin toprağında yaşamalı. Bir fabrikanın üretim hattında yaşamalı.

Bir ailenin enerji faturasındaki iyileşmede yaşamalı. Çünkü bir kararın gerçek değeri, insan hayatına dokunduğu anda ortaya çıkar" ifadelerini kullandı.

Enerji dönüşümünün COP31'in önemli başlıklarından biri olacağını belirten Kurum, 2035 yılına kadar nihai enerji tüketiminde elektriğin payını yüzde 35'e çıkarmayı amaçlayan'35'e 35 Küresel Elektrifikasyon Taahhüdü'nü hatırlattı. Yenilenebilir enerji, elektrik şebekeleri, depolama kapasitesi, enerji verimliliği, temiz ulaşım ve yeşil sanayinin bu dönüşümün temel unsurları olduğunu söyledi.

Kurum, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın eşi Emine Erdoğan'ın öncülüğünde yürütülen Sıfır Atık Hareketi'nin kaynakların korunması, israfın azaltılması ve verimliliğin artırılmasında önemli rol üstlendiğini vurguladı.

İklim mücadelesinde finansmana erişimin önemine değinen Kurum, Bakü'de gelişmekte olan ülkeler için 2035 yılına kadar yıllık en az 300 milyar dolarlık iklim finansmanı hedefinde uzlaşıldığını, kamu ve özel kaynakların yıllık en az 1,3 trilyon dolara çıkarılması çağrısı yapıldığını hatırlattı. Kurum, "Şimdi sözün sermayeye, sermayenin yatırıma, yatırımın sonuca dönüşme zamanıdır" dedi.

Finansman arayan projelerle yatırımcıları, teknolojiye ihtiyaç duyan ülkelerle çözüm sahiplerini buluşturmak amacıyla'İklim Uygulama Köprüsü' yaklaşımını hayata geçirmek istediklerini belirtti.

'ANTALYA'NIN MİRASI SÖZLERİMİZDEN BÜYÜK OLSUN'

Brezilya'daki COP30'da öne çıkan'muçiaro' anlayışının Türk kültüründeki karşılığının'imece' olduğunu anlatan Kurum, iklim mücadelesinin ortak sorumluluk gerektirdiğini söyleyerek, "İmece, bir insanın gücünün yetmediği yerde herkesin elini taşın altına koymasıdır. İmece, yükü paylaşmak kadar umudu da paylaşmaktır. Bugün dünyanın ihtiyacı tam olarak budur" dedi.

Antalya'nın gelecekte yalnızca konuşmalarla değil, başlatılan yatırımlar, geliştirilen teknolojiler ve iklim değişikliğine karşı güçlenen şehirlerle hatırlanmasını istediklerini belirten Kurum, "Antalya'nın mirası sözlerimizden büyük olsun" ifadelerini kullandı.

Konuşmasının sonunda Cumhurbaşkanı Erdoğan ve eşi Emine Erdoğan'a, Birleşmiş Milletler yetkililerine, Avustralya hükümetine ve organizasyonda görev alanlara teşekkür eden Kurum, en büyük teşekkürü ise ev sahipliği ve misafirperverliği nedeniyle Antalya halkına iletti.

COP30 BAŞKANI: DAHA YAPACAK ÇOK İŞİMİZ VAR

COP30 Başkanı Andre Aranha Correa do Lago, açılışta yaptığı konuşmada Paris Anlaşması kapsamında yürütülen çalışmaların önemine dikkati çekti. Küresel sıcaklık artışına ilişkin projeksiyonların 4 dereceden yaklaşık 2,7 derece seviyesine gerilediğini belirten Lago, "Çok şey yaptık ama hala yapacak çok işimiz var" dedi.

Brezilya'nın Belém kentinde düzenlenen COP30'da alınan kararların iklim mücadelesinde yeni bir dönemin başlangıcı olduğunu vurgulayan Lago, küresel sıcaklık artışını 1,5 dereceyle sınırlandırmak için bütün ülkelerin daha güçlü adımlar atması gerektiğini söyledi.

'EN SAVUNMASIZ OLANLARI YÜZÜSTÜ BIRAKAMAYIZ'

COP30 Başkanı Lago, iklim değişikliğiyle mücadelede yalnızca hükümetlerin değil, iş dünyası, akademisyenler, sivil toplum kuruluşları, kadınlar, gençler ve yerel toplulukların da sorumluluk üstlenmesi gerektiğini belirtti. Ormansızlaşmanın durdurulması ve tropikal ormanların korunmasına yönelik girişimlerin öncelikli olması gerektiğini ifade eden Lago, "İklim değişikliğinin kurbanlarını Brezilya'da, Nepal'de ve Avrupa'da her gün hatırlamalıyız.

Çünkü bu halkın gündemidir. Başarısız olamayız ve en savunmasız olanları yüzüstü bırakamayız" diye konuştu.

COP31 Müzakereler Başkanı Chris Bowen ise Türkiye ile Avustralya arasında kurulan ortaklığın önemine değinerek, Antalya'daki hazırlıklardan övgüyle söz etti.