Bloomberg’den fon vurgunu analizi: Tutuklamalar yetmez

Fon skandalına ilişkin yürütülen soruşturma, finans bürokrasisinin üst kademelerine uzanırken yaşananlar uluslararası ekonomi basınında da geniş yankı buluyor. Bloomberg, “Türkiye’deki Fon Skandalı Bankacılık Düzenleyicisini ve Üst Düzey Yöneticileri Sarstı” başlıklı haberinde, son haftalarda art arda gelen tutuklama kararlarını, BDDK Başkanı Şahap Kavcıoğlu’nun görevden ayrılma talebini ve krizin Türkiye ekonomisi üzerindeki etkilerini mercek altına aldı.

Haberde, Türkiye’de onlarca üst düzey finans yöneticisi ve kamu görevlisinin tutuklandığına dikkat çekilirken soruşturmanın finans sistemine yönelik güven tartışmalarını derinleştirdiği belirtildi.

Bloomberg, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) Başkanı Şahap Kavcıoğlu’nun Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’dan görevden affını istemesini soruşturmanın en önemli gelişmelerinden biri olarak değerlendirdi.

Kavcıoğlu, 11 Kasım’da sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, kurumu ve kendisi hakkındaki iddialar nedeniyle BDDK’nın daha fazla yıpranmaması için görevden ayrılmak istediğini duyurmuştu.

Bloomberg, Kavcıoğlu’nun istifa talebinin kabul edilip edilmediğinin henüz netleşmediğini yazdı.

Kavcıoğlu’nun istifa açıklamasından önce gazeteci İsmail Saymaz’a verdiği röportaj da hatırlatıldı. BDDK Başkanı, söz konusu röportajda “BDDK’nın fon işiyle uzaktan yakından ilgisi yok” ifadelerini kullanmıştı.

2021-2023 yılları arasında Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Başkanlığı görevini yürüten Kavcıoğlu, Haziran 2023’ten bu yana BDDK Başkanı olarak görev yapıyordu.

Bloomberg, soruşturmanın son aşamasında eski Takasbank Genel Müdürü Yunus Arıncı’nın tutuklanmasını da öne çıkardı. Anadolu Ajansı’nın aktardığı bilgilere yer verilen haberde, Arıncı ile birlikte Adil Katılım Bankası’nın kurucu ortaklarından Ali Paslı ve OMG Capital Advisors Yönetim Kurulu Başkanı Ömer Murat Gülkan’ın da tutuklandığı belirtildi.

Arıncı, kasım ayının başında Takasbank Genel Müdürlüğü görevinden ayrılmıştı.

Bloomberg, Gülkan’ın daha önce yatırım fonlarındaki manipülasyon şüphelerine yönelik açık eleştirilerde bulunduğunu da hatırlattı.

Takasbank, Adil Katılım Bankası ve OMG Capital’in ise Bloomberg’in yorum taleplerine yanıt vermediği aktarıldı.

Bloomberg’in haberinde, fon krizinin Türkiye ekonomisine etkilerine ilişkin Bank of America (BofA) Securities ekonomistlerinin değerlendirmelerine de yer verildi. BofA ekonomistleri, salı günü yayımladıkları analizde fon skandalının sistemik bir finans krizine yol açmasının beklenmediğini, buna karşılık ekonomik güven ve faaliyetler üzerindeki olumsuz etkilerin giderek daha görünür hale geldiğini bildirdi.

Analizde, sıkı finansal koşulların kredi büyümesini sınırlandırdığı bir dönemde fon krizinin zaten yavaşlamakta olan iç talep üzerinde ilave baskı oluşturduğu belirtildi.

Böylece sermaye piyasalarındaki sorunların etkilerinin yalnızca borsa ve yatırım fonlarıyla sınırlı kalmadığı, ekonominin diğer alanlarına da yansımaya başladığı değerlendirmesi yapıldı.

Bloomberg’e konuşan BVeri Danışmanlık Kurucusu Banu Kıvcı Tokalı, fon krizinin çözümünün yalnızca sorumlu piyasa katılımcılarına yönelik idari ve hukuki işlemlerle sınırlı kalamayacağını söyledi.

Tokalı, finans piyasalarına duyulan güvenin kalıcı biçimde yeniden tesis edilebilmesi için sektörün düzenleme ve denetleme mekanizmalarının da ele alınması gerektiğini belirtti.

Bu değerlendirme, soruşturma kapsamında yapılan tutuklamaların yanı sıra piyasa gözetimi ve finansal denetim sisteminin işleyişinin de önem taşıdığını ortaya koydu.

Bloomberg’in haberinde, fon skandalına ilişkin uyarıların aylar öncesinden yapılmaya başlandığına da dikkat çekildi. Borsa denetçilerinin olağan dışı piyasa hareketlerini defalarca raporladığı, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in de geçen yılın sonlarında yaptığı bir konuşmada bu hareketlere değindiği hatırlatıldı.

Quijano-Evans, piyasalarda gördükleri riskleri dile getiren kişilerin bunun sonuçlarından korkmak zorunda kalmaması gerektiğini vurguladı.

Bloomberg’e konuşan uzman, bu tür bir ortamın bulunmamasının krizin yıllar boyunca herkesin gözü önünde büyümesine olanak sağlamış olabileceğini ifade etti.

Bloomberg, fon soruşturmasının son haftalarda siyasi isimler ve üst düzey finans bürokratlarını da kapsayacak şekilde genişlediğini hatırlattı. Tutuklananlar arasında AK Parti yönetiminde görev yapan eski bir bakanın, Borsa İstanbul’un üst düzey yöneticisinin ve BDDK Başkan Yardımcısı’nın bulunduğuna dikkat çekildi.

Adalet Bakanı Akın Gürlek’in geçtiğimiz hafta yaptığı açıklamaya da yer verilen haberde, Bakan’ın piyasa manipülasyonuna ilişkin soruşturmada örgütlü bir suç yapılanmasının ortaya çıkarıldığını söylediği aktarıldı.

Gürlek, söz konusu yapılanmanın finans bürokrasisinin en üst kademelerine kadar uzanan bağlantılarının bulunduğunu belirtmişti.

Bloomberg, Türkiye’deki fon krizinin eylül ayının ortalarında bazı büyük portföy yönetim şirketlerinin yatırımcıların geri alım taleplerini karşılayamamasıyla patlak verdiğini hatırlattı. Savcılık soruşturmasına konu olan işlemlerde, yatırım fonları aracılığıyla çoğu az bilinen şirketlerin hisselerinin satın alındığı ve bu hisselerin değerlerinin yapay biçimde defalarca yükseltildiği ileri sürüldü.

Adalet Bakanı Akın Gürlek’in söz konusu yapılanmayı saadet zincirine benzer bir sistem olarak nitelendirdiği aktarıldı.

Krizin ardından düzenleyici kurumlar 131 yatırım fonunun tasfiyesine karar verirken, bu süreçten yaklaşık 500 bin yatırımcının etkilendiği belirtildi.