İran: ya kıyamet senaryosu, ya da yeni Ortadoğu

Fars yönetim mekanizması ve müzakere bilmecesi İran yıprandı; kurumları, yöneticileri ve baş aktörleri ortadan kalktı, geriye sadece köklü Fars yönetim mekanizması kaldı. İsrail, ABD ve öteki ülkeler çoğu defa kiminle müzakere ettiğini bile bilmiyor.

Ortada bir kadro var ve o kadro asıl karar alma mekanizması değil; bunu zaman zaman Trump dile getirse de Pakistan ve Rusya yönetim mekanizmasını bağlayıcı görmeye devam ediyor.

Türkiye ve bölge aktörlerinden Tahran'da kritik diplomasi trafiği Türkiye, Kasım ayındaki olası kıyamet senaryosunun farkında. Bu yüzden İbrahim Kalın; Tahran'da Suudi Arabistanlı ve Pakistanlı yetkililerle, İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi ve İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Muhsin Rızai ile bir araya geldi.

Güvenlik kaynaklarından edinilen bilgilere göre Kalın, İranlı yetkililerle bir çok konuda görüşmeler yaptı ancak temasların ana eksenini ABD ile İran arasındaki müzakereler oluşturdu.

Arap dünyasında Mekke Savunma İttifakı hazırlığı Arap ülkeleri, ABD ve İsrail tehdidine karşı Mekke Savunma İttifakı çerçevesinde bölgesel işbirliği, dayanışma ve ortak güvenliğin güçlendirilmesi amacıyla daha somut adımlar atmaya hazırlanıyor. İran düğümü çözüldükten sonra Ortadoğu'nun nasıl şekilleneceği ve bu durumun hangi Arap ülkelerini nasıl etkileyeceği belirsizliğini korurken, bu durum Arap ülkelerinin en büyük kıyamet senaryosu olarak masada duruyor.

İran hava sahası kapalı: toplum dehşet içinde İran düğümü Mekke ittifakından ya da Rusya'dan somut bir destek almazsa Kasım sonuna doğru çözülecek. İran meydan okumada ısrar ediyor ama eşi benzeri görülmemiş bir kaos vadediyor.

Şu anda İran hava sahasında uçuş yok; insanlar korku ve dehşetle güvenli alanlara çekiliyor, toplumun yüzde yetmişi korku senaryosuna hazırlanıyor.

Toprak bütünlüğü tehdidi: Irak'tan daha hızlı bir çözülme riski Mevcut yönetim mekanizması toplumu doğru kanalize edemezse çözülme, Irak'taki senaryodan çok daha kolay ve çabuk olur. Bu durum, Orta Doğu'da sadece bir yönetim değişikliğini değil, aynı zamanda haritaların yeniden çizileceği bir toprak bütünlüğü değişikliğini de beraberinde getirebilir.