Ara Tatil Başladı: Klinik Psikolog Seren Karabulut’tan velilere önemli uyarılar

2026-2027 eğitim öğretim yılının birinci dönem ara tatili bugün başladı. Hafta sonlarıyla birlikte 9 gün sürecek tatil öncesinde değerlendirmelerde bulunan Klinik Psikolog Seren Karabulut, çocukların tatil sürecinde yalnızca derslere değil, psikolojik ihtiyaçlarına da zaman ayrılması gerektiğini belirterek velilere önemli tavsiyelerde bulundu.

2026-2027 eğitim öğretim yılının birinci dönem ara tatili bugün itibarıyla başladı. Öğrenciler hafta sonlarıyla birlikte 9 gün sürecek tatilde okul temposuna kısa bir mola verirken, tatilin nasıl değerlendirilmesi gerektiği de gündeme geldi.

Klinik Psikolog Seren Karabulut, elazigfirat.com’a yaptığı özel açıklamada ara tatilin çocukların akademik eksiklerini gidermenin yanı sıra psikolojik olarak dinlenmeleri ve yenilenmeleri için de önemli bir fırsat olduğunu söyledi.

“Çocukların her anını planlamak zorunda değiliz” Çocukların okul döneminde derslerin yanı sıra sınav kaygısı, arkadaş ilişkileri ve performans baskısıyla da karşı karşıya kaldığını belirten Psikolog Seren Karabulut, ara tatilde oyun, açık hava etkinlikleri ve aileyle geçirilen kaliteli zamanın önemine dikkat çekerek,

“Ara tatili öncelikle çocuğun yalnızca akademik değil, psikolojik ihtiyaçlarını da karşılayabileceği bir dönem olarak değerlendirmeliyiz. Çocuklar okul döneminde yalnızca ders yüküyle değil; sınav kaygısı, arkadaş ilişkileri, öğretmen beklentileri ve performans baskısıyla da karşı karşıya kalıyorlar.

Dolayısıyla ara tatil, bu yoğunluğun ardından çocuğun kendisini yeniden toparlayabilmesi için önemli bir fırsat. Bu dönemde çocukların oyun oynamasına, açık havada vakit geçirmesine, ailesiyle kaliteli zaman geçirmesine ve ilgi duyduğu etkinliklere yönelmesine imkan tanımalıyız.

Burada önemli bir noktaya dikkat çekmek istiyorum: Çocukların her anını planlamak ve her dakikasını verimli geçirmek zorunda hissettirmek de bir performans baskısı oluşturabilir. Çocukların bazen hiçbir şey yapmadan vakit geçirmeye, sıkılmaya ve kendi oyunlarını üretmeye de ihtiyaçları vardır.

Çünkü sıkılmak, yaratıcılığın ve kendi kendine çözüm üretme becerisinin gelişmesine alan açabilir” dedi “Tatil ikinci bir okul dönemine dönüşmemeli” Ara tatilde ders çalışma ve dinlenme arasında denge kurulması gerektiğini belirten Psikolog Seren Karabulut, çocukların bütün tatil boyunca ders çalışmasının da akademik rutinden tamamen kopmasının da her çocuk için uygun olmadığını dile getirerek,

“Burada iki uç yaklaşımın da doğru olmadığını düşünüyorum. Çocuğun bütün tatil boyunca ders çalışması da bütün akademik rutinden tamamen kopması da her çocuk için uygun değildir. Özellikle okul döneminde yoğun çalışan, kaygı yaşayan veya akademik anlamda zorlanan çocukların öncelikle dinlenmeye ihtiyacı olabilir.

Ancak öğrenmenin sürekliliği açısından kısa süreli tekrarlar da faydalı olabilir. Burada önemli olan dersin bir zorunluluk ve ceza gibi sunulmamasıdır. Örneğin çocuğun yaşına, sınıf düzeyine ve bireysel ihtiyaçlarına göre kısa tekrarlar, kitap okuma veya eğitici etkinlikler planlanabilir.

Ebeveynlerin dikkat etmesi gereken en önemli nokta, tatili ikinci bir okul dönemine dönüştürmemektir. Çünkü çocuk yalnızca başarılı olduğunda takdir edilen bir birey değil; dinlenmeye, eğlenmeye ve koşulsuz kabul görmeye de ihtiyaç duyan bir bireydir” diye konuştu.

Ekran kullanımında sağlıklı sınırlar oluşturulmalı Klinik Psikolog Seren Karabulut, Çocukların tatilde telefon ve tablet kullanımına ilişkin de değerlendirmelerde bulunarak ekran süresinin yanı sıra çocukların hangi içeriklerle karşılaştığının da önemli olduğunu belirtti. Kontrolsüz ve uzun süreli ekran kullanımının uyku düzenini bozabileceğini, fiziksel hareketsizliğe ve yüz yüze sosyal etkileşimin azalmasına neden olabileceğini ifade eden Karabulut,

“Dijital ekran kullanımı konusunda öncelikle çocuğun yaşı, gelişim dönemi ve ekranın hangi amaçla kullanıldığı dikkate alınmalıdır. Burada sadece süreye odaklanmak yeterli değildir. Çocuğun ne izlediği, hangi içeriklerle karşılaştığı, ekran başında geçirdiği zamanın uykusunu, fiziksel hareketini ve sosyal ilişkilerini nasıl etkilediği de önemlidir.

Özellikle kontrolsüz ve uzun süreli ekran kullanımı; uyku düzeninin bozulmasına, fiziksel hareketsizliğe ve yüz yüze sosyal etkileşimin azalmasına neden olabilir. Dünya Sağlık Örgütü'nün önerileri doğrultusunda 2 yaş altındaki çocuklarda ekran kullanımı önerilmez.

2-4 yaş grubunda ise günlük ekran süresinin bir saati aşmaması, daha azının tercih edilmesi önerilir. Daha büyük çocuklarda da ekran kullanımı yaşa ve gelişime uygun sınırlandırılmalıdır” ifadelerini kullandı “Unutmamalıyız ki çocuklar çoğu zaman söylediklerimizden çok yaptıklarımızı model alırlar” Klinik Psikolog Seren Karabulut, açıklamasının devamında

“Ben burada ailelere şunu öneriyorum: Ekranı tamamen yasaklamak yerine sağlıklı sınırlar oluşturun. Örneğin: Yemek sırasında ekran kullanmamak, Uyku saatinden önce ekranı bırakmak, Ekran süresini önceden belirlemek. Çocuğun açık havada ve sosyal etkinliklerde zaman geçirmesini desteklemek.

Ebeveyn olarak kendi ekran kullanımımızla da örnek olmak. Unutmamalıyız ki çocuklar çoğu zaman söylediklerimizden çok yaptıklarımızı model alırlar” dedi Sınava hazırlanan öğrenciler dinlenmeyi ihmal etmemeli Ara tatilin sınava hazırlanan öğrenciler açısından da önemli bir fırsat olduğunu belirten Psikolog Seren Karabulut, yoğun çalışma temposunun öğrenciler üzerinde olumsuz etkiler oluşturabileceğine dikkat çekerek,

“Sınava hazırlanan öğrenciler açısından ara tatil biraz daha farklı değerlendirilebilir. Çünkü bu öğrencilerin hem akademik hedefleri hem de sınav sürecinin getirdiği psikolojik yükleri var. Öncelikle öğrencinin tatil boyunca yoğun bir çalışma temposuna girmesini doğru bulmuyorum.

Çünkü uzun süreli zihinsel çaba sonrasında dinlenmeye fırsat vermemek dikkat, motivasyon ve öğrenme verimliliğini olumsuz etkileyebilir. Bu nedenle öğrencinin eksiklerini belirlediği, gerçekçi bir çalışma programı oluşturduğu ve mutlaka dinlenme aralıkları bıraktığı bir tatil planı daha sağlıklı olacaktır.

Özellikle sınav kaygısı yaşayan öğrencilerde ailelerin sürekli başarı, net sayısı ve deneme sonuçları üzerinden konuşması kaygıyı artırabilir” diye konuştu. “Onun değerini sınav sonucuyla ölçmeyin” Psikolog Seren Karabulut, çocukların değerinin sınav sonuçlarıyla ölçülmemesi gerektiğinin altını çizerek,

“Burada ailelere önemli bir mesaj vermek istiyorum: Çocuğunuzun akademik başarısını önemseyin ama onun değerini sınav sonucuyla ölçmeyin. Bir sınav çocuğun akademik bilgisini ölçebilir ancak potansiyelini, karakterini, duygusal zekâsını ve hayattaki bütün başarısını belirleyemez.

Sınav hazırlığı kadar psikolojik dayanıklılık, motivasyon ve sağlıklı bir uyku düzeni de önemlidir” dedi Velilere “Çocuklarınızı başkalarıyla kıyaslamayın” uyarısı Ara tatilin verimli geçirilmesinde ailelere önemli sorumluluklar düştüğünü belirten Psikolog Seren Karabulut,

“Bence burada en önemli sorumluluk velilere düşüyor. Çünkü ara tatilin çocuk açısından nasıl geçeceğini belirleyen unsurlardan biri de aile ortamıdır. Öncelikle ebeveynler çocuklarına sürekli ne yapmaları gerektiğini söylemek yerine onların ihtiyaçlarını anlamaya çalışmalı.

Çocuğunuzla birlikte bir tatil planı oluşturabilirsiniz. Ancak bu planı tek taraflı olarak dayatmak yerine çocuğun da fikirlerini almanız önemli. Birlikte yemek yapmak, yürüyüşe çıkmak, kutu oyunları oynamak, kitap okumak veya çocuğun ilgi duyduğu bir etkinliğe katılmak aile bağlarını güçlendirebilir.

Bir diğer önemli konu ise kıyaslamadır. Çocuğunuzu arkadaşlarıyla, kardeşleriyle veya başka çocuklarla kıyaslamaktan kaçının. Örneğin,'Arkadaşın tatilde üç kitap bitirmiş, sen ne yaptın?' gibi ifadeler çocuğun motivasyonunu artırmak yerine yetersizlik duygusunu besleyebilir” dedi “Çocuklarımızın bugünkü çocukluklarını yaşamalarına engel olmayalım” Klinik Psikolog Seren Karabulut, Çocukların her anını başarı ve akademik kazanımlarla doldurmak zorunda olmadıklarını vurgulayarak, sağlıklı gelişimin yalnızca akademik başarıyla değil; duygusal güven, sosyal ilişkiler, oyun, dinlenme ve sevgiyle bir bütün olarak gerçekleştiğini ifade ederek,

“Çocuğa dinlenme hakkı tanımak, onun bireysel ihtiyaçlarına saygı duymak ve başarıdan bağımsız olarak değerli olduğunu hissettirmek çok önemlidir. Ben velilere şunu söylemek istiyorum: Çocuğunuzun tatil sonunda kaç test çözdüğünden önce, kendisini ne kadar iyi hissettiğine, ne kadar dinlendiğine ve sizinle ne kadar güzel anılar biriktirdiğine de bakın.

Çocuklarımızı sürekli geleceğe hazırlarken bugünkü çocukluklarını yaşamalarına engel olmayalım. Her anı başarıyla, her etkinliği kazanımla, her günü dersle doldurmak zorunda değiliz. Bazen birlikte geçirilen bir saat, bazen açık havada oynanan bir oyun, bazen de çocuğunuzun hiçbir şey yapmadan dinlenmesine izin vermek onun gelişimine çok daha fazla katkı sağlayabilir.