ABD-Çin yapay zeka rekabeti: Amerikan teknoloji devi Nvidia'yı sarsan casusluk iddiası

Google'da DW'yi tercih edin ABD teknoloji devi Nvidia, casus olduğu iddia edilen bir Çinli kadın ile ilişkisi nedeniyle şirket CEO'su Jensen Huang hakkında soruşturma başlattı. Fotoğraf: Fabian Sommer/dpa/picture alliance Reklam Yapay zeka devriminin en önemli aktörlerinden Nvidia CEO'su Jensen Huang'ın, Çin istihbaratı tarafından hedef alınarak insanlık tarihinin "bal tuzağı" olarak adlandırılan en eski casusluk taktiğine yenik düştüğü iddiası, dünya gündemine damgasını vurdu.

Amerikan basınında bir süre önce, ABD'nin çip devi Nvidia'nın hem CEO'su hem de kurucu ortağı olan Huang'ın, Çin istihbaratının casusu olduğu öne sürülen bir Çinli iş insanıyla ilişkisi olduğu iddiası yer almıştı.

Huang'ın, Pazar günü şirket çalışanlarıyla paylaştığı e-postasında, eşini aldattığını itiraf etmesi geniş yankı buldu.

ABD Başkanı Donald Trump'ın teknoloji devriminin öncü isimlerinden Jensen Huang, şirket çalışanlarına gönderdiği e-postada yaklaşık 40 yıldır evli olduğu eşini aldattığını kabul ederek özür diledi.

63 yaşındaki Huang, kaleme aldığı metne "Aileme ve hepinize bir özür borçluyum" diyerek başlıyor.

"Eşime sadakatsizlik ettim. Yaptıklarım onu ve çocuklarımızı incitti. Yaptığımın hiçbir mazereti yok. Çok üzgünüm" dedikten sonra Huang, şu ifadelere yer veriyor:

"Ben onları hayal kırıklığına uğrattım ve birlikte kurduğumuz hayatı mahvettim. Yaptıklarımın ve verdiğim acının tüm sorumluluğunu üstleniyorum ve bununla birlikte gelen eleştirileri kabul ediyorum. Eşime ve aileme: Sizi seviyorum.

Bir özürün yaptıklarımı geri alamayacağını biliyorum. Umarım ailemiz bu yaraları sarar ve zamanla güveninizi yeniden kazanabilirim."

Huang, e-postasında Nvidia çalışanlarına, yönetim kuruluna, iş ortakları ile hissedarlarına da sesleniyor.

Nvidia CEO'su, "Sizler benden daha iyisini hak ediyorsunuz. NVIDIA'yı yönetmek hayatımın en büyük ayrıcalığıdır. Sorumluluğum, sizlere hizmet etmek ve güveninize layık olmaktır. Bu sorumluluğumu yerine getiremedim" demekle birlikte "NVIDIA'ya tam bir bağlılıkla bağlıyım ve güveninizi yeniden kazanmak için çalışacağım" mesajını veriyor.

Casusluk iddialarına da dolaylı ifadelerle değinen Jensen Huang, "Haberlerde dile getirilen ulusal güvenlik endişeleriyle ilgili olarak, NVIDIA Yönetim Kurulu bağımsız bir soruşturma başlattı. Bu soruşturmayı destekliyorum ve tam anlamıyla iş birliği yapacağım" sözlerini kaydediyor.

"Ülkemizi ve şirketimizi seviyorum" dedikten sonra da e-postasını şöyle tamamlıyor:

"NVIDIA’yı korumaya ve Amerika'nın ulusal güvenliğini desteklemeye kararlıyım. Amerikalı olmaktan gurur duyuyorum ve bunun için minnettarım. Ailem, benim seçimlerimden sorumlu değildir. Sorumluluk bana aittir. Lütfen onların mahremiyetine saygı gösterin."

Skandalla sarsılan dünyanın teknoloji devi Nvidia'nın Yönetimi Kurulu da bir açıklama yayımladı.

Yönetim Kurulu açıklamasında, Huang'ın yabancı bir istihbarat teşkilatının hedefinde olduğu yönündeki son haberler ışığında bağımsız bir soruşturma başlatıldığını duyurdu.

"ABD'nin ulusal ve ekonomik güvenliğine öncelik verdiklerine" vurgu yapılan açıklamada, "Yönetim Kurulu ulusal güvenliğin veya NVIDIA'nın gizli bilgilerinin tehlikeye atıldığına dair herhangi bir gerekçe görmemekle birlikte, yürüteceği soruşturma kapsamında mevcut tüm bilgileri inceleyecektir Jensen, bu incelemeyi tam olarak desteklemekte ve bu süreçte iş birliği yapacağını taahhüt etmiştir. Yönetim Kurulu, Jensen'e ve liderlik ekibine güven duymaktadır ve uygun olduğu ölçüde yeni gelişmeler hakkında bilgi verecektir" ifadeleri yer aldı.

Bir süre önce Amerikan basınında, Çin istihbaratının bir kadın casusu aracılığıyla, ABD teknoloji devi Nvidia'yı üst düzeyde hedef aldığı, "şirketin başındaki isimle kurulan yakın ilişki sayesinde Pekin'e bilgi sızdırıldığı" iddiası yer almıştı.

New York Times gazetesi haberinde, ABD istihbarat teşkilatının bu bilgiyi Başkan Trump'a yaklaşık bir yıl önce ilettiğini duyurdu. Güvenlik çevrelerine atıf yapılan haberde, "Çinli kadının izlenmesi sırasında Pekin'e bilgi aktardığının tespit edildiği" belirtildi.

Hatta konuya ilişkin gizli bir belgenin, aynı zamanda Trump'ın Ulusal Güvenlik Danışmanı olan Dışişleri Bakanı Marco Rubio'nun gözetiminde hazırlandığı kaydedildi.

Haberde ayrıca, Nvidia'nın başarısının gölgelenmesini istemeyen ve Pekin ile ticari ilişkileri daha da karmaşık hale getirmekten kaçınmayı tercih eden Trump'ın, istihbarat teşkilatının uyarısına rağmen herhangi bir adım atmama kararı aldığı da belirtildi.

Ama ABD güvenlik çevrelerinde, Huang'ın Çinli kadın ile ilişkisinin, "Trump'ın önemli siyasi konulardaki görüşlerinin Çin'e sızmasına yol açmış olabileceği endişesinin bulunduğu" belirtiliyor.

Nvidia CEO'sunun, ilişki yaşadığını doğrulayan açıklaması ve ABD başkanının basına sızan casusluk şüphesi hakkında aylar öncesinde bilgilendirildiği iddiaları, dikkatlerin Başkan Donald Trump'a çevrilmesine yol açtı.

Trump, Pazar günü gazetecilerin sorularını yanıtlarken Nvidia CEO'su Huang için, "Tek bildiğim, onun iyi bir insan olduğu. Ama neler olup bittiğini asla bilemezsiniz" dedi.

Donald Trump, "istihbarat tarafından bilgilendirilmesine rağmen harekete geçmemiş olmaktan pişman olup olmadığı" sorusuna, "Hayır, sanmıyorum. Bence, bilirsiniz, o onurlu bir adam" diye konuştu.

"Çok inanılmaz işler başardı" sözleriyle Huang'ın ABD'ye önemli hizmetlerde bulunduğunu belirten ABD başkanı, "Sanırım, muhtemelen bunun bir açıklaması vardır" sözlerini kaydetti.

Bu taktik, bireylerin romantik, duygusal veya cinsel zaaflarını kullanarak onlardan bilgi sızdırmak anlamına geliyor ve insanlık tarihinin en eski, en bilindik casusluk taktikleri arasında yer alıyor.

Peki "modern çağın dehası" olarak adlandırılan, dünyanın en akıllı yapay zeka çiplerini tasarlayan, Trump yönetimine danışmanlık ve akıl veren Huang'ı tuzağa düşürdüğü ve Çin casusu olduğu iddia edilen kişi kim?

The New York Times'ın geçen ayın sonunda yayımladığı haberde, ABD istihbarat yetkililerinin Çin adına casusluk yaptığı iddia edilen kadının Singapur merkezli bir veri merkezi şirketiyle bağlantılı Çinli bir iş insanı olduğu bilgisi yer almıştı.

Son yıllarda ABD Başkanı Donald Trump ile de yakın bir ilişki kuran, hatta başkanın Çin'e yaptığı son resmi ziyarette de ona eşlik eden Huang, yapay zeka dönüşümünün simge isimlerinden biri.

ABD güvenlik birimlerinden sızdırılan iddialara rağmen henüz Huang'ın ilişki yaşadığını itiraf ettiği kişi ile şirketinin özel bilgilerini paylaştığı, Trump'ın ABD için belirlediği yapay zeka stratejisi hakkında bilgi verdiğine dair somut kanıtlar kamuoyu ile paylaşılmadı.

Bu arada Nvidia CEO'su Huang ile ABD yönetimi arasında, gelişmiş yapay zeka çiplerinin Çin’e sevkiyatına getirilen kısıtlamalar konusunda sık sık görüş ayrılıkları yaşandı.

Washington, Çin ile ABD arasında yapay zeka alanında üstünlük için yaşanan kıran kırana mücadele nedeniyle en gelişmiş silikon çiplerinin Çin'e ihracatını kısıtlıyor.

ABD, aralarında Nvidia'nın da bulunduğu şirketlerin yüksek performanslı çiplerinin sevkiyatını engelleyerek, Çin'in yapay zeka alanındaki ilerlemesini yavaşlatmaya çalışıyor.

Nvidia CEO'su Huang ise farklı görüşte. Huang, kısıtlamaların Çin'de yerli teknoloji geliştirilmesini hızlandırarak Nvidia'nın hâkimiyetine ve dolayısıyla ABD'nin öncü konumuna zarar verdiğini, bu nedenle Çin'e çip satışına kısıtlama uygulanmaması gerektiğini savunuyor.

Bu arada casusluk skandalı ile gündeme getirilen iddialar arasında, Huang'ın ilişki yaşadığı Çinli iş insanının çalıştığı şirketin, Nvidia'dan yapay zeka çipleri aldığı ve bunların ABD'nin uyguladığı kısıtlamalara rağmen daha sonra Çin'e sevk edildiği bilgisi de yer alıyor.

Hatta Singapur merkezli bu şirketin, ABD'nin kısıtlamalarını baypas etmek için kullanılan paravan bir şirket olduğu ve bu nedenle de altında olduğu belirtiliyor.

Cumhuriyetçi Senatör Tom Cotton'un, Ekim 2025'te ABD Ticaret Bakanlığından bu iddiaları araştırmasını istemesi üzerine, Malezya ve Singapur'daki yetkililerin söz konusu şirket hakkında inceleme başlattıkları, akabinde şirketin geçen yılın yaz aylarında Nvidia çipi alımlarını durdurduğu bildiriliyor.

Jensen Huang, Bloomberg'in dünyadaki milyarderler listesinde, çoğunluğu Nvidia hisselerinden oluşan tahmini 155 milyar dolarlık servetiyle şu anda onuncu sırada yer alıyor.