Şanlıurfa’da kelaynakların yuvalarında şaşırtan fark! 42 yuva incelendi

Şanlıurfa’nın Birecik ilçesinde koruma altında bulunan kelaynakların yuva tercihleri ve üreme başarısı üzerine yapılan bilimsel araştırmada dikkat çekici sonuçlara ulaşıldı. Ahmet Kılıç ve Ersin Uysal tarafından hazırlanan çalışmada, kaya ve ahşap yuvalardaki üreme başarısı arasında istatistiksel açıdan anlamlı farklılık tespit edildi. 2013 yılındaki gözlemlerde toplam 42 yuvanın 34’ünde kuluçka gerçekleşti.

Dicle Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi’nde 1 Aralık 2015 tarihinde yayımlanan araştırma, Birecik’teki kelaynakların üreme döneminde yuvaları nasıl kullandığını ve yavruların gelişimini ele aldı. Araştırmacılar, haftada bir veya iki gün yaptıkları gözlemlerle kuluçka ve yavru sayılarını kayıt altına aldı.

Kaya ve ahşap yuvalarda üreme başarısı farklı çıktı

Araştırmanın en önemli bulgularından biri, kelaynakların kullandığı yuva türleri arasındaki farklılık oldu. Üretme istasyonundaki kaya ve ahşap yuvalarda başarılı ve başarısız üreme durumları karşılaştırıldı.

Yapılan istatistiksel değerlendirmede ki-kare değeri 10,211, p değeri ise 0,006 olarak hesaplandı. Bu sonuç, incelenen yuva türleri arasında üreme başarısı bakımından anlamlı bir farklılık bulunduğunu ortaya koydu. Ancak araştırmanın özetinde hangi yuva türünde başarının daha yüksek olduğu açık biçimde belirtilmedi.

42 yuvanın 34’ünde kuluçka gerçekleşti

Mart 2013 başında Birecik’teki koruma istasyonunda bulunan 152 kelaynak, üremeleri amacıyla doğaya bırakıldı. Üreme döneminde incelenen 42 yuvanın 34’ünde kuluçka görüldü.

Gözlemlerde dokuz yuvada üçer, 13 yuvada ise ikişer yavru kaydedildi. Araştırmacılar, başlangıçta değerlendirdikleri 29 yuva için yavru ortalamasını 2,06 olarak hesapladı. Aynı yuvalarda uçan yavru sayısının yuva başına ortalaması 1,31 oldu. Çalışmada bu hesaplamaya karşılık gelen 38 uçan yavru bilgisine yer verildi.

Haziran sonunda 165 kelaynak sayıldı

Araştırmanın Haziran 2013 sonundaki sayımında toplam 165 kelaynak kaydedildi. Bu kuşların 34’ünün aynı yıl dünyaya gelen yavrular olduğu belirtildi.

Çalışmada ayrıca altı kelaynağın uydu takip cihazlarıyla göçe bırakıldığı, 159 kuşun ise kafeslerde bulunduğu aktarıldı. Üreme dönemi sonunda kafeslerdeki kelaynak sayısının başlangıca göre yedi arttığı bilgisi paylaşıldı.

Bilimsel araştırmada kullanılan bütün sayısal veriler 2013 yılındaki üreme dönemine ait. Bu nedenle çalışmadaki kelaynak sayıları ve yuva başarısı sonuçları, Birecik’teki kuşların güncel popülasyonunu değil, araştırmanın yapıldığı dönemin koşullarını yansıtıyor.