Salihli'den yetkililere yapı güvenliği çağrısı!

TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası, 12 Kasım 2026 tarihinde Türkiye genelinde 81 ilde eş zamanlı açıklama yaparak inşaat mühendislerinin yaşadığı sorunları ve çözüm beklentilerini kamuoyuyla paylaştı. Salihli'de de yankı bulan açıklamada, mühendislik mesleğinin karşı karşıya olduğu ekonomik ve mesleki sıkıntıların yanı sıra doğrudan vatandaşların yaşam güvenliğini ilgilendiren yapı denetimi ve deprem hazırlığı konularına dikkat çekildi.

İnşaat mühendisleri, yıllardır uygulanan politikalar nedeniyle mühendislik hizmetlerinin kamusal sorumluluk olmaktan uzaklaştırıldığını ve yalnızca maliyet unsuru olarak değerlendirildiğini savundu. Bilimsel bilginin, mesleki deneyimin ve liyakatin geri plana itildiği belirtilen açıklamada, mühendislik hizmetlerinin kimi zaman yalnızca bir imza ve evrak işlemine indirgendiği ifade edildi.

Açıklamada, mühendisliğin basit bir prosedür olmadığına dikkat çekilerek, bu mesleğin doğrudan insan hayatını koruyan temel sorumluluklardan biri olduğu vurgulandı.

Mühendislerin ekonomik sorunları büyüyor

İnşaat mühendislerinin hem kamuda hem de özel sektörde ciddi sorunlarla karşı karşıya olduğu belirtilen açıklamada, çalışma koşullarına ilişkin değerlendirmelere geniş yer verildi.

Kamuda görev yapan mühendislerin üstlendikleri teknik, hukuki ve mali sorumluluklara rağmen yeterli ücret ve özlük haklarına sahip olmadığı ifade edildi. Ek gösterge, özel hizmet tazminatı ve ek ödemeler gibi konularda yaşanan kayıpların giderilmesi gerektiği belirtilirken, kamudaki yetersiz istihdam ve taşeronlaşmanın da mühendislik hizmetlerinin niteliğini olumsuz etkilediği kaydedildi.

Özel sektörde çalışan mühendislerin ise düşük ücret, uzun çalışma saatleri, karşılığı ödenmeyen fazla mesai ve güvencesiz istihdam gibi sorunlarla mücadele ettiği aktarıldı. Bazı mühendislerin sigorta primlerinin gerçek ücretleri üzerinden yatırılmadığına ve çalışma günlerinin eksik gösterildiğine dikkat çekildi.

Emekli mühendislerin de yetersiz aylıklar nedeniyle geçim sıkıntısı yaşadığı belirtilirken, genç mühendislerin işsizlik ve gelecek kaygısıyla karşı karşıya kaldığı ifade edildi. Kadın mühendislerin ise istihdam, ücret ve mesleki ilerleme alanlarında ayrımcılıkla mücadele etmek zorunda kaldığına işaret edildi. Deprem ve yapı güvenliği konusunda önemli uyarı

Açıklamanın en dikkat çekici başlıklarından biri ise Türkiye'nin deprem gerçeği ve yapı güvenliği oldu.

Türkiye'nin bir deprem ülkesi olduğu hatırlatılan açıklamada, depremlerin doğal bir olay olduğu ancak yıkımların kader olmadığı vurgulandı. Bilimsel planlama, nitelikli mühendislik hizmetleri ve bağımsız yapı denetimiyle depremlerin yıkıcı etkilerinin azaltılabileceği belirtildi.

Ülkenin güncel ve kapsamlı bir yapı stoku envanterinin henüz kamuoyuyla paylaşılmadığına dikkat çekilen açıklamada, milyonlarca vatandaşın yaşadığı binanın güvenli olup olmadığını bilmeden hayatını sürdürdüğü ifade edildi.

İmar aflarıyla mühendislik hizmeti almamış veya projesine aykırı yapılara teknik güvenlik incelemesi yapılmadan yasal statü kazandırıldığına ilişkin eleştiriler de gündeme getirildi. Yapıların yalnızca inşa edildikleri sırada değil, kullanım ömürleri boyunca da denetlenmesi gerektiği vurgulandı.

İnşaat mühendisleri, vatandaşların yaşadıkları, satın aldıkları veya kiraladıkları binaların güvenliğini öğrenebilmesinin temel bir hak olduğunu belirterek, yapı güvenliğine ilişkin bilgilerin erişilebilir hale getirilmesini istedi.

Şantiye şefliği ve yapı denetim sistemi için değişiklik talebi

Açıklamada, şantiye şefliği uygulamasının mevcut durumuna ilişkin eleştiriler de yer aldı. Şantiye şefliğinin yapı üretim sürecinin her aşamasında fiilen yürütülmesi gereken bir mühendislik hizmeti olduğu belirtilerek, aynı anda birden fazla şantiyede görevlendirme yapılmasının bu hizmetin gerçek işlevini zayıflattığı ifade edildi.

Her şantiyeye bir şef atanması gerektiğini savunan mühendisler, şantiye şeflerinin ücret, sözleşme, mesleki bağımsızlık ve hukuki güvence bakımından korunmasını istedi.

Yapı denetim sisteminin de maliyet baskısından uzak, bağımsız ve kamu yararını esas alan bir yapıya kavuşturulması gerektiği belirtildi. Denetim hizmeti veren mühendislerin görevlerini yerine getirirken baskı, tehdit ve şiddetle karşı karşıya kalabildiğine dikkat çekilerek, bu kişilerin hukuki güvence altına alınması çağrısında bulunuldu.

Mühendislerin talepleri tek tek sıralandı

TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası tarafından yapılan açıklamada, mesleğin sorunlarının çözülmesi ve vatandaşların güvenli yapılarda yaşaması için bir dizi talep kamuoyuna duyuruldu.

Mühendislerin öne çıkan talepleri arasında şunlar yer aldı:

“Artık sorunlarımızın tespit edilmesini değil, çözülmesini istiyoruz”

Açıklamada, bir süredir yürütülen “Talebimiz Geleceğimiz” kampanyası kapsamında şantiyelerde, proje bürolarında, yapı denetim kuruluşlarında, kamu kurumlarında ve üniversitelerde meslektaşlarla bir araya gelindiği belirtildi. Sorunların ve çözüm önerilerinin ilgili kurumlara, karar vericilere ve Türkiye Büyük Millet Meclisine iletildiği aktarıldı.

İnşaat Mühendisleri Odası, Türkiye Büyük Millet Meclisini, ilgili bakanlıkları ve kamu kurumlarını mesleğin sorunlarına çözüm üretmeye ve vatandaşların güvenli yaşam hakkını korumaya çağırdı.

Mühendislik emeğinin değersizleştirilmesinin yalnızca meslek mensuplarını değil, toplumun tamamını etkilediği vurgulanan açıklamada, güvenli konutlarda yaşamak, depreme dayanıklı okullarda eğitim görmek ve güvenli hastanelerde sağlık hizmeti almak isteyen milyonlarca vatandaşın geleceğinin de bu konuyla doğrudan bağlantılı olduğu ifade edildi.

Açıklama, “Mesleğimizi savunacağız, emeğimizi savunacağız, halkımızın yaşam hakkını savunacağız” mesajıyla sona erdi.