En Güçlü Yaptırım; Para Ödeme Sistemi

Ekonomilerin küreselleşmesi sonucu dünya genelinde ülkelerin sahip olduğu toplumsal nizamlama, toplumların sosyal sınıf düzenleri arasındaki yaşam tarzlarının uyumu, anlayış ve huzur içinde işleyişi neye borçlanılmışsa; küreselleşmiş dünya ekonomisinin disiplinli işleyişi ve çalışması da aynı sistemin düzenli işleyişine bağlı gelişmektedir. Huzur mu!

Ne huzuru “Huzur ancak gökyüzünde vardır; biz ise yeryüzündeyiz ve cehennem boş. Çünkü şeytanların hepsi burada” derseniz. Yeni dünya düzeninde eğer küresel ekonomilerin değirmen çarkını döndüren finansal “para ödeme sistemi” aksar veya bozulur ise gerçek anlamda huzursuzluk neymiş, kaos neymiş hep beraber asıl o zaman görürüz derim.

Paranın insan yaşamında kullanılmaya başlanması tarihte tüm zamanların gelmiş geçmiş en önemli ve en büyük icadıdır. Mucidi de gelmiş geçmiş en zeki aklıdır ki insanları can evinden tamahkarlığından yakalamayı başarmıştır.

Para insanın sahip olma arzusunu, tamahkarlığını körükleyen güçlü bir enerjiye sahiptir. İnsanoğlu da daha fazlasının peşinden koşarken kanaat etmeyi önemsemez. Gariptir; ne kanaatkarlığın ne de tamahkarlığın sınırını düşünen vardır.

Ortasını bulabilen herhalde cennetlik. Günlük yaşantımızda ödeme sisteminin ne varlığı, adı ve ne de önemi aklımıza bile gelmez. Hep varmış gibidir. Ödeme sistemi; üretilen iş gücünden hizmet üretimine, ticari işletmecilikten şirketleşmeye kadar insanların bütün ekonomik faaliyetlerinde alacak-verecek hakkediş bedellerinin bankalar aracılığı ile para, fon veya menkul kıymet olarak transferinin gerçekleştirildiği süreç ve kurallar bütünüdür.

Banka kartları, kredi kartları, EFT (Elektronik Fon Transferi), FAST (Fonların Anlık ve Sürekli Transferi), EMKT (Elektronik Menkul Kıymet Transferi) ve banka hesapları arasında havale işlemleri günlük yaşamda en çok kullandığımız para ödeme yöntemleridir. İnsanlık tarihinde de sanayileşme, endüstrileşme ve teknolojik dijitalleşmenin gelişim sürecinde ihtiyaca göre kendini en hızlı zamane eden, güncelleyen bankacılık işlemlerinde para ödeme sistemi olmuştur.

Para denince ticaret, ticaret ekonomiyi, ekonomi yönetimi siyaseti, siyaset de politik görüşleri akla getirmekte. Ekonomi yönetiminde siyaset ve politik fikirler, görüş farkları Oligarşik bağlarla birbirine öyle karışıktır.

Birini diğerinden ayırmak zordur. Gerçeklerden ayrılmamak en doğrusudur. Ödeme sistemini kuran finansal akıl para yönetiminde siyasetin ve politik görüşlerin çok ama çok üstünde bir seviyede ilerlemektedir. Şu an dünyada geçerli olan para yönetim sistemi 1944 yılında Bretton Woods anlaşması ile kabul edilen altın kambiyo sistemidir.

Daha II. Dünya Savaşı bitmeden paranın nasıl yönetileceği karara bağlanmıştır. Ardından Dünya Bankası ve Uluslararası Para Fonu (IMF) kurulmuştur. Dünya bankası kurulmuştur ama dünya merkez bankası kurulmamıştır. Neden! Çünkü merkez bankalarının da bankası sayılan “Uluslararası Ödemeler Bankası, kısaca “BIS” zaten yolun başlangıcında İsviçre’de 1930 yılında kurulmuştur.

Ülkemizde Atatürk döneminde Merkez Bankası’nın alelacele 1930 yılında kurulmasını buradan anlayabiliriz. Uluslararası Ödemeler Bankasının temel görevi de dünyadaki merkez bankaları arasındaki para politikasını koordine etmektir.

Türkiye dahil 63 ülke üyesi olup dünya ekonomisinin% 95’inin para ödeme sistemini koordine etmektedir. Merkez bankalarının kurulması ise daha da eskidir. Günümüzdeki modern bankacılığa örnek teşkil eden İngiliz merkez bankası bile 1694’te kurulmuştur.

Bir de merkez bankalarının kuruluşunda payların dağılım bilgisi vardır da; artık daha fazlasını meraklıları araştırabilir. Kim kimi nasıl yönetmekte değil mi! Para üretmeye ve para ödeme sistemine hükmeden, koordine edenler mi! Siyaset ve politik fikir ve görüşler üzerinden dünyaya yön veren liderler mi.

Görünen paranın insanlar üzerinde en etkili yaptırım gücü olduğu. Kullanımı, yönetimi ve iktisadi gelişim tarihi bilgimiz; Aysberg’in deniz üstündeki görüntüsüne bakar gibi. Buzdağının altındaki bilginin, aklın derinliğini, nasıl bir oligarşik yapıda olduğunu; sistemi kuran güçler bilmekte.

Bizlerin odaklandığı harcama birimi olan tanımının hakkını veren tamahkarlıkla parayı harcamak üzerine. Altını olanın kuralı koyduğu, kuralı koyanın da altını aldığı sistemin üzerine değil. Dünyadaki savaşlardan, kaotik huzursuzluklardan etkilenmemek mümkün değil.

Olan biten masum insanların canlarını, mallarını, vatanlarını kaybetmesiyle bitmekte. Yaşananlara ödeme sisteminin işleyişi üzerinden baktığınızda; hiç kimsenin ticaretinden geri kalmadığı görülmekte. Bir de mevcut ödeme sisteminin işleyişinin durduğunu varsayın; bu bitmek bilmeyen tamahkarlıkla insanlık felç geçirir, birbirine kıyameti yaşatır.