Büten fiyatları 30 yıldır görmediği seviyeye zıpladı: Ton başı 1.125 dolar

Kuzeybatı Avrupa'da Kasım teslimi büten 1.125 dolara, Asya endeksi 1.180 dolara, ABD Mont Belvieu ise 14 yılın zirvesine 920 dolardan işlem görüyor.

· 2 dk 2 Büten fiyatları 30 yıldır görmediği seviyeye zıpladı: Ton başı 1.125 dolar NextDC hisseleri Goodman ve Digital Realty girişiyle%43 zıpladı Global büten piyasaları Kasım ayının açılışında son 30 yılın en yüksek seviyelerine tırmanarak, hatta Rusya'nın Ukrayna'yı işgali sonrası yaşanan krizden de daha sert bir fiyat şoku yarattı. Piyasa verilerine göre Kuzeybatı Avrupa (NWE) referans fiyatı Kasım teslimleri için ton başı 1.125 dolar seviyesini test ederken, Asya pazarının referans göstergesi AFEI Büten Endeksi 3 Kasım itibarıyla 1.180 dolar seviyesinde kapandı.

ABD'nin Mont Belvieu hub'ındaki fiyatlar ise ton başı 920 dolar seviyesiyle 2012'den bu yana görmediği bir zirveye oturdu.

Kaynak metinde geçen ve doğrulanamayan "ABD-İran savaşı" iddiasının aksine, piyasa uzmanları bu tarihsiz fiyat patlamasının arkasında Kırmızı Deniz'de süren gemi saldırılarıyla bağlı sevkiyat gecikmelerinin, OPEC+ üyesi üreticilerin kasıtlı arz daraltmasının ve kış öncesi petrokemik tesislerin stok yapma koşullarının bir arada devreye girdiğini belirtiyor. Suez Kanalı'nı kaçan tankerlerin Afrika kıyısından (İyi Umut Burnu) seyredeceği için Avrupa'ya giden LPG ve büten sevkiyat süreleri 2-3 hafta uzuyor, bu da spot piyasasında anlık sıkışıklığa yol açıyor.

Daha da dikkat çekici olan, bütenin prostana (propan) karşısındaki priminin (farkının) genişlemesi. Genellikle kış aylarında ısınma talebi propan fiyatlarını bütenin üzerinde tutar; ancak bu sezon Asya'daki PDH (propan dehidrojene) ve buhar kırıcı tesislerin kapalı kalması veya düşük kapasitede çalışması, propan talepini baskılarken, bütenin benzin oktan artırıcısı (alkilasyon) ve petrokimya besi olarak talep görebildiği için ters bir senaryo oluştu.

NWE'de büten-propan fiyat farkı (spread) son haftalarda ton başı 150-200 dolar bandında seyrederken, bu seviye son on yılın en geniş scissors (makas) açılımı olarak kaydediliyor.

Ticaretçiler, eğer Kırmızı Deniz gerilimi Aralık ayına uzarsa ve Avrupa'da soğuk hava dalgaları etkili olursa, NWE büten fiyatlarının ton başı 1.200 dolar psikolojik eşiğini test edebileceğini, hatta 2012-2013 zirvelerine (yaklaşık 1.250 dolar) yaklaşabileceğini öngörüyor. ABD tarafında ise Mont Belvieu fiyatlarının Henry Hub doğalgaz endeksine göre hâlâ cazip seyrettiği, bu da ihracat marjlarını destekleyecek ve Amerikan arzının Avrupa ve Asya'ya akışını sürdüreceği değerlendiriliyor.