İsrail Seçimlerinde Belirsizlik: Koalisyon Süreci Nasıl İşleyecek?

İsrail, 7 Ekim 2023'teki saldırıların ardından sandık başına giderek son yılların en yüksek katılım oranlarından birine sahne olan bir genel seçim gerçekleştirdi. 120 sandalyeli Knesset'te hükümet kurabilmek için 61 sandalye barajını aşmak gerekiyor.

Ancak sandık çıkış anketleri, Binyamin Netanyahu liderliğindeki Likud Partisi ve müttefikleri ile Gadi Eisenkot'un öncülük ettiği muhalefet bloğunun başa baş bir mücadele verdiğini ortaya koyuyor. Seçim verilerine göre, Netanyahu'nun sağcı ve Ortodoks müttefikleriyle oluşturduğu blok ile Eisenkot'un Değişim Bloğu içindeki muhalefet partileri, parlamentoda birbirine yakın sandalye sayılarına sahip görünüyor.

Bu tablo, hükümetin kurulmasında 18-19 sandalye alması beklenen Arap partilerinin kilit rol oynamasına neden olabilir. Yine de İsrail'deki ana akım Yahudi partilerinin büyük çoğunluğu, Arap partileriyle koalisyon kurmaya sıcak bakmıyor.

Süreç, resmi sonuçların 4 Kasım'da açıklanmasıyla netleşecek. Yaklaşık 600 bin gıyabi oyun sayımı perşembe gününe kadar devam ederken, Cumhurbaşkanı Isaac Herzog, tüm siyasi gruplarla görüşmelerini tamamladıktan sonra hükümeti kurma görevini en şanslı gördüğü liderine verecek.

Görevlendirilen ismin koalisyonu oluşturmak için 42 günü bulunuyor. İsrail'in nispi temsil sistemi, 1948'den bu yana her hükümetin koalisyonla kurulmasını zorunlu kılıyor. Geçmişte 2009 yılında Şimon Peres, partisi ikinci sırada olmasına rağmen görevi Netanyahu'ya vermişti.

Eğer ilk görevlendirilen lider başarısız olursa, cumhurbaşkanı başka bir lidere fırsat tanıyabiliyor. Bu süreç, siyasi uzlaşı zorluğu nedeniyle haftalar hatta aylar sürebiliyor. Eğer hiçbir parti çoğunluğu sağlayamazsa, azınlık hükümeti kurulması veya yeniden seçime gidilmesi seçenekleri masada duruyor.

2019-2022 yılları arasında beş kez seçime giden İsrail'de, koalisyon kurulamaması durumunda Netanyahu'nun yeni seçimlere kadar geçici başbakan olarak görevini sürdürmesi bekleniyor. 2021 yılındaki seçimlerin ardından hükümetin ancak Haziran ayında kurulabilmesi, mevcut müzakere sürecinin ne kadar çetin geçebileceğine dair bir işaret niteliğinde.