Mantar zehirlenmesindeki sinsi tehlike: İyileştim sanırken karaciğer iflas ediyor

Sonbahar mevsiminin getirdiği ılıman hava, yüksek nem ve artan yağışlar, doğada mantarların hızla çoğalmasına olanak tanıyor. Kütahya genelinde kırsal bölgelerde yaşayan vatandaşların geleneksel mantar toplama alışkanlıkları, bu dönemde ciddi sağlık risklerini de beraberinde getiriyor.

Kütahya Şehir Hastanesi İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı'ndan Dr. Öğr. Üyesi Aycan Acet, doğadaki zehirli mantarların yenebilen türlerle olan benzerliğinin uzman olmayan kişilerce ayırt edilmesinin imkansız olduğunu belirtiyor.

Mantar zehirlenmelerinin belirtileri, tüketilen türün zehir yapısına göre büyük farklılıklar gösteriyor. İlk aşamada genellikle mide bulantısı, şiddetli karın ağrısı, kusma ve ishal gibi sindirim sistemi şikayetleri baş gösteriyor.

Bazı türler ise merkezi sinir sistemini etkileyerek halüsinasyon, bilinç kaybı, baş dönmesi ve sersemlik gibi tablolara yol açabiliyor. Dr. Acet, şikayetlerin ortaya çıkış süresinin türden türe değiştiğini, bazı ölümcül vakalarda belirtilerin 24 saate kadar gecikebildiğini, böbrek hasarı yapan türlerde ise bu sürenin haftaları bulabildiğini ifade ediyor.

Zehirlenme vakalarındaki en sinsi süreç, hastaların ilk şikayetlerin ardından yaşadığı geçici iyileşme dönemidir. Kusma ve ishalin durmasıyla birlikte hasta ve yakınları tehlikenin geçtiğini düşünebiliyor. Ancak uzmanlar, bu 1-2 günlük aldatıcı rahatlama evresinde karaciğerin sessizce iflas ettiğini vurguluyor.

Akut karaciğer yetmezliği, böbrek fonksiyonlarının kaybı ve kanama bozuklukları, ölümcül sonuçların temel nedenlerini oluşturuyor. Hatta bazı ağır vakalarda hastaların hayatta kalabilmesi için tek seçenek karaciğer nakli haline geliyor.

Sosyal medya üzerinden gördüğü mantar görsellerine güvenerek doğadan toplama yapan bir vatandaşın yaşadığı mağduriyet, durumun ciddiyetini gözler önüne seriyor. Söz konusu hastanın böbreklerinde diyaliz gerektirecek düzeyde kalıcı hasar oluştuğunu belirten Dr.

Acet, görsel benzerliğe aldanmanın hayati riskler doğurduğunu hatırlatıyor. Uzmanlar, başkalarının tavsiyelerine veya internetten bakılan fotoğraflara güvenilmemesi gerektiğini ısrarla vurguluyor. Olası bir zehirlenme şüphesinde zamanla yarışmak hayati önem taşıyor.

Vatandaşların evde kendi yöntemleriyle (süt, yoğurt veya kusturma gibi) müdahale etmeye çalışması ise durumu daha da kötüleştirebiliyor. Bunun yerine vakit kaybetmeden 112 Acil Çağrı Merkezi veya 114 Ulusal Zehir Danışma Merkezi ile iletişime geçilmesi gerekiyor.

Ayrıca hastaneye başvururken tüketilen mantardan kalan örneklerin veya kusmuk örneğinin götürülmesi, tedavi sürecinde türün belirlenmesi adına büyük kolaylık sağlıyor. Son olarak Dr. Acet, aynı yemekten yiyen herkesin, şikayetleri olmasa dahi mutlaka bir sağlık kuruluşuna başvurması gerektiğini hatırlatıyor.

Kırsal bölgelerde nesillerdir süren mantar toplama geleneğinin, günümüzün ekolojik koşullarında artık ciddi bir tehdit oluşturduğu ve doğadan toplanan mantarların tüketilmemesi gerektiği konusunda vatandaşlar bir kez daha uyarılıyor.