Habermetrik
← Ana Sayfa
17 Kasım 2026 05:01
✍ Editör: Habermetrik · Editör Politikası

Yeniden umutlandığım bir anma toplantısından notlar

Yeniden umutlandığım bir anma toplantısından notlar
Görsel kaynağı: gazeteyenigun.com.tr
⏱️ 5 dk okuma 🛡️ %85 Doğruluk · 1 Kaynak
WhatsApp Paylaş
⚡ 30 Saniyede Özet Habermetrik Yapay Zeka Özeti
  • Kemal Atatürk’e bir kez daha sevgi, minnet ve şükranla… Bugüne kadar 10 Kasım günlerinde kaç konuşma yaptım hatırlamıyorum
  • Her canlı gibi insanoğlu da ölümlü bir varlık

M. Kemal Atatürk’e bir kez daha sevgi, minnet ve şükranla…

Bugüne kadar 10 Kasım günlerinde kaç konuşma yaptım hatırlamıyorum. Her canlı gibi insanoğlu da ölümlü bir varlık. Kadim Türkler bu gerçeği Asya’da taşlara kazımışlar: “Ebedi olarak zamanı Tanrı yaşar. İnsanoğlu hep ölümlü yaratılmış”[1].

O halde M. Kemal Atatürk’ün bedenen aramızdan ayrıldığı gün neden aziz hatırası önünde minnetle eğilip anma toplantıları yapıyoruz? Küresel ölçekte 20. yüzyıla damgasını vurmuş bir devrimci ve hümanisti; milleti ve ülkesi için yaptıklarını hatırlamak için.

Bir hafta önceki 10 Kasım’da, bu kez karşımda yetişkinliğin eşiğindeki gençler var. Körfezin kuzey yakasındaki okullardan birindeyim: Özel Ekin Koleji ya da şimdiki ismiyle Özel Ekin Anadolu Lisesi’nin Seyrek’teki kampüsündeyim.

Bu okulun smini hep duyar, annemin Foça’daki yazlığına giderken ara sıra arabayla önünden geçerdim.

“Aslan Yattığı Yerden Belli Olur”

Kurulduğundan beriokulun müdürlüğünü yapmakta olan Yavuz Hoca’nın (Güneş) verdiği bilgilere göre, okul kampüsünün genişliği 32 dönüm. Okulun kurucuları araziyi satın aldıktan sonra özenle ağaçlandırmışlar. Heybetli palmiyelerin baskın olduğu bir yeşil denizin içine ilköğretim ve lise binalarıyla kütüphane, yemekhane ve spor salonu yerleştirilmiş.

Yarı olimpik bir havuz bile var. Hiçbir bina diğerinin ışığını kapatmıyor. Babamın memuriyeti nedeniyle ergenlik öncesi sürekli okul değiştirmiş biri olarak, keşke böyle bir okulun öğrencisi olabilseydimi düşünmeden edemedim.

Okulun kurucu ortaklarından Yasemin Hanım; tarih öğretmenleri İsmail ve Güney beyler ile Sevil Hanımı daha yakından tanıma fırsatı buldum. Nazik, samimi ve açık fikirli insanlar. Konferans salonunu dolduran meraklı öğrenciler, Atatürk’ün kişisel özellikleri ve başardıkları konusunda söylediklerimi sessizce dinleyip güzel sorular sordular.

Bu sorulardan ülkemizin gerçek gündemini takip ettiklerini, olup bitenleri kavradıklarını anladım. Sevindim, umutlandım yeniden. Zira üniversite öncesi eğitim sürecini yap-boz tahtasına çeviren, türlü oyunlarla bilimin ışığını kısmaya çalışan bazı seçilmişlerin hamlelerinden bıktık, usandık.

Aklı başında her yetişkin haklı olarak, çocukları ve torunları için daha müreffeh ve aydınlık bir gelecek düşlüyor.

“Özgürlüğümüzün Mimarı Mustafa Kemal Atatürk’ü Anlamak”

Konferansıma, Yavuz Bey’in önerdiği başlıklar arasından bunu başlık olarak seçtim. Çünkü ne özgürüz ne de M. Kemal Atatürk’ü anladık. Kısaca açıklayayım. Fransız Devrimi’nin üç sloganından biri olan özgürlük (liberte) [2], Osmanlı kültür evreninde karşılığı olan bir kavram değildi.

Osmanlı münevverleri, yani nurlanmış olanlar veya mürekkep yalamışlar [3], bu kavrama bir karşılık aradılar. Arapçadaki “hur”dan, “hürriyet” sözcüğü türetildi, “hür” de özgür karşılığında kullanıldı.

Bir kurumun adını dışarıdan aldığınızda nasıl içerik dünyasını getiremiyorsanız, aynı durum kavramlar için de geçerlidir. Örneğin yıllarca içinde olmaktan gurur duyup sonra kaçar gibi emekliye ayrıldığım “üniversite”. Latincedeki evrensel (üniversitas) sözcüğünden türemiş, daha 12. yüzyıl Avrupa’sında hocanın öğrencisini, öğrencisinin hocasını seçebildiği en yüksek okul.

21. yüzyılda İzmir’de hocalık yapmış ben, ne her öğrencimi seçtim ne de kotalar ve zorunlu seçmeli dersler nedeniyle isteyen öğrencilerim her zaman beni seçebildi.

Özgürlük, özel mülkiyetin sınırları dışında her insanın herhangi sorgulayıcı bir gücün baskısını hissetmeden, kendi öz amaçlarını izlemesinin koşuludur. Henüz yayımlamadığı kitabında yazdıklarından, bir tartışma programında söylediklerinden veya attığı bir twett’ten ötürü hapsedilen gazeteciler, öğretmenler, avukatlar vb. bulunduğu günümüz Türkiye’sinde, özgürlükten söz etmek asla mümkün değildir.

“Özgür” insan Fransa’da, daha 1789 yılında toplum içindeki konumunu bir başkasına veya devlete borçlu olmayan kişiydi. Oysa Arapçadan aldığımız hür, o dilde “köle olmayan” demektir. Bilmem anlatabildim mi?

Bu yıl 10 Kasım’da, ülkenin değişik yerlerinde yapılan anma toplantılarında “Atatürk’ü anlamak” veya içinde bu ibarenin bulunduğu başlıklar çoğunluktaydı. İster istemez akla, 88 yıl geçtikten sonra hala Atatürk’ü anlamaya mı çalışıyoruz sorusu geliyor.

Üzücü ama evet. Türk insanı ile Türkiye’yi çağdaş uygarlık düzeyine çıkarmayı amaçlayan yeniliklere (Türk Devrimi) ve onları gerçekleştiren M. Kemal Atatürk’e muhalif olmak için herkesin bir sebebi vardı. Siyasal islamcılara göre o kâfir, yaptığı yenilikler küfürdü.

Sağcılar heykellerine göndermede bulunup “beton Mustafa” dediler. Solcular ise onu küçük burjuva, Türk Devrimi’ne küçük burjuva devrimi damgasını vurarak küçümsedi. İstisnaları bir kenara koyacak olursak, Türk Devrimi’nin milli, kamucu, laik, demokratik ve kendini güncellemek isteyen yönleri gözlerden kaçtı veya önemsenmedi.

M. Kemal Atatürk’ü anlamak için ne yapmalı?

Arabanın arkasına fotoğrafının çıkarmasını yapıştırmak, 10 Kasım’da saygı duruşunda bulunmak yetmez. Öncelikle okunmalı, elbette okunmaya değer çalışmaları. Zira beyin mideye benzer, bulduğun her şeyi doldurursan çöplüğe döner.

Atatürk’ün gözünden Türk Devrimi’nin daha çok kurtuluş sürecini (Mayıs 1919-Eylül 1922) anlatan kısmı için Nutuk’u; kuruluş süreci (Eylül 1922 sonrası) için ise Atatürk’ün kaleminden çıkmış Medeni Bilgiler’i mutlaka okumak gerek. İkincisi, Atatürk’ün duruşunu, konuşmasını, hareketlerini taklit ve kıyafetlerini (ata yaka gömlek, fötr şapka, baston vb.) giyip dolaşanlara prim vermemek gerekir.

“Ben Atatürk’ün vücut bulmuş haliyim” diye ortalıklarda gezinen kendini bilmezleri görüp duymuş biri olarak, gençlerimizi uyarmayı bir görev biliyorum. Zinhar taklitlerinden sakının diyorum. Üçüncü ve son olarak, ilmi irfanıyla genel kabul görmüş araştırmacıların yazdıklarına ve söylediklerine rağbet etmek gerekir.

Liste uzun ama İlber Ortaylı’nın, Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ü ve Taner Timur’un Türk Devrimi ve Sonrası’ını önermekle yetiniyorum.

Zihinsel sermayemizin önemli bir kısmının gençlikte biriktiği/biriktirildiğini unutulmamalı.

[1] Arkaik Türkçesi: “Öd Tengri yaşar, kişi oglı kop ölgeli törümiş”.[2] Diğerleri, eşitlik ve kardeşlik.

[3]Bunlara “aydınlar” asla denemez. Zira aydın, aydınlanma döneminin temel kazanımı olan laikliği ve fani dünyada kendisine sadece aklının rehberlik edebileceğini içsellendirmiş kişidir.

💬 Habere Tepkinizi Belirtin:
Habermetrik WhatsApp Kanalına Katılın

Günde en fazla 3 kritik gelişme. Bildirim kirliliği yok, anında bilgi.

Kanalı Takip Et →
Kaynaklar: gazeteyenigun.com.tr
Haber metni ve görseller gazeteyenigun.com.tr sitesine aittir; tam içerik kaynak sitede yayınlanır.
Haber Künyesi
Kategori: Spor
Yayın: 17 Kasım 2026 05:01 · Kaynak: gazeteyenigun.com.tr
Kaynağı Oku ↗