Trump için kritik gün: Kongre’nin kaderini belirleyecek seçim başladı

ABD’de 3 Kasım ara seçimleri için oy verme işlemleri doğu eyaletlerinden başladı. Seçmenler, Temsilciler Meclisi ve Senato’daki güç dengesini belirleyecek. Cumhuriyetçiler mevcut çoğunluklarını korumaya çalışırken Demokratlar iki kanatta da kontrolü ele geçirmeyi hedefliyor.

Seçim sonuçları, Trump yönetiminin kalan iki yılındaki yasama faaliyetlerini şekillendirecek.

Seçimlerde Temsilciler Meclisinin 435 sandalyesinin tamamı için oy kullanılıyor. Ayrıca 100 üyeli Senatonun 35 sandalyesi de yenileniyor. Seçmenler bazı eyaletlerde valileri ve yerel yöneticileri de belirleyecek.

Cumhuriyetçiler seçim öncesinde Kongrenin iki kanadında da çoğunluğa sahip. Ancak Temsilciler Meclisindeki sandalye farkı oldukça dar. Demokratların çoğunluğu kazanması halinde Trump yönetiminin yasa tekliflerini Kongreden geçirmesi zorlaşabilir.

Ayrıca Demokratlar, yönetimin faaliyetlerine yönelik denetim ve soruşturma girişimlerini artırabilir.

Seçimlerin en önemli gündem maddesi, Amerikalıların karşı karşıya olduğu yaşam maliyetleri. Reuters/Ipsos araştırmasına göre kayıtlı seçmenlerin yüzde 48’i hayat pahalılığını öncelikli seçim meselesi olarak gösterdi. Ekonomik sıkıntılar, göç ve diğer siyasi tartışmaların önüne geçti.

Özellikle gıda, enerji ve günlük harcamalardaki artış seçmenlerin kararlarını etkiliyor. Trump yönetiminin ekonomi politikaları da bu nedenle tartışmaların odağında bulunuyor. Araştırmalar, Cumhuriyetçi seçmenlerin bir bölümünün de fiyat artışlarından rahatsız olduğunu gösteriyor.

Reuters/Ipsos’un ekim ayında yayımladığı araştırma, seçmenlerin ekonomi yönetimine ilişkin görüşlerini ortaya koydu. Ankete katılan Amerikalıların yüzde 78’i, gelirlerinden daha hızlı artan fiyatlardan Trump’ın politikalarını sorumlu tuttu. Bu oran, hayat pahalılığına ilişkin eleştirilerin siyasi sınırları aştığını gösterdi.

Trump yönetiminin yüksek gümrük tarifeleri ve İran’la süren savaş, ekonomik tartışmaların önemli başlıkları arasında bulunuyor. Reuters’ın analizine göre ticaret politikaları ile savaşın enerji maliyetlerine etkisi, seçmenlerin günlük harcamalarına da yansıyor. Ancak fiyat artışlarının tamamı yalnızca bu iki etkene bağlanamıyor.

İktidar partisinin kendi seçmen tabanındaki eğilimler de dikkat çekiyor. Eylül ayında yapılan Reuters/Ipsos araştırmasına göre Cumhuriyetçilerin Trump’ın hayat pahalılığıyla mücadelesine verdiği destek ocaktaki yüzde 70 seviyesinden yüzde 44’e düştü. Aynı dönemde Trump’ın genel görev performansına yönelik Cumhuriyetçi desteği de geriledi.

Öte yandan Trump, ekonomik politikalarını savunmayı sürdürüyor. Cumhuriyetçi adaylar da kampanyalarında yönetimin ekonomi ve sınır güvenliği politikalarını öne çıkarıyor. Ancak seçmenlerin sandıktaki tercihlerini hangi konuların belirlediği, sonuçlar ve seçim sonrası araştırmalarla daha açık görülebilecek.

Donald Trump, seçim kampanyasının son günlerinde Cumhuriyetçi adaylara destek vermek için mitingler düzenledi. Başkan, 1 Kasım Pazar günü Iowa ve Kansas eyaletlerinde seçmenlerle buluştu. Bu iki eyaletteki Senato yarışları, seçim kampanyasının dikkat çeken mücadeleleri arasında yer alıyor.

Özellikle Kansas’ta Cumhuriyetçi Senatör Roger Marshall ile Demokrat rakibi Adam Hamilton arasındaki yarış yoğunlaştı. Iowa’da ise Cumhuriyetçi Ashley Hinson, Demokrat Josh Turek ile karşı karşıya geliyor. Her iki eyaletteki sonuçlar, Senatodaki güç dengesinin belirlenmesine katkı sağlayacak.

ABD’nin doğu kesimlerinde oy verme işlemleri yerel saatle sabah erken saatlerde başladı. Vermont’taki bazı merkezler saat 05.00’te sandıkları açtı. New Jersey, Virginia, Connecticut ve Kentucky’de ise oy kullanma işlemleri saat 06.00’da başladı.

New York, Florida, Georgia ve Pennsylvania gibi eyaletlerde sandıklar kademeli olarak açılıyor. Ohio ile Kuzey Carolina’da oy verme işlemi yerel saatle 06.30’da başlıyor. ABD’nin farklı saat dilimleri nedeniyle ülke genelindeki seçim süreci saatler boyunca devam edecek.

İlk sandıkların ABD doğu saatiyle 18.00’de kapanması bekleniyor. Bu saat Türkiye’de 4 Kasım Çarşamba günü 02.00’ye karşılık geliyor. İlk veriler Indiana ve Kentucky gibi eyaletlerdeki oy sayımlarından gelebilecek.

Ancak ilk açıklanan sonuçlar, Kongrenin genel kontrolünü belirlemek için yeterli olmayabilir. Ohio’da sandıklar doğu saatiyle 19.30’da, Maine’de ise 20.00’de kapanacak. Bu eyaletlerdeki Senato yarışları da yakından izlenecek.

Seçim gecesi bütün yarışların sonuçlanması beklenmiyor. Özellikle başa baş geçen bölgelerde posta yoluyla kullanılan oyların sayılması zaman alabilecek. Bazı eyaletlerin farklı oy sayım yöntemleri de kesin sonuçların açıklanmasını geciktirebilir.

Associated Press’e göre 2022 ara seçimlerinde Senatonun kontrolü dört gün sonra netleşmişti. Temsilciler Meclisindeki çoğunluğun belirlenmesi ise sekiz gün sürmüştü. Bu nedenle 2026 seçimlerinde de bazı kritik yarışların sonuçları birkaç gün boyunca belirsiz kalabilir.

ABD’de seçmenler yalnızca Kongre üyelerini değil, Trump yönetiminin yasama organıyla kuracağı güç dengesini de belirleyecek. Demokratların bir veya iki kanatta çoğunluğu kazanması halinde yönetimin politikalarını uygulaması daha fazla siyasi uzlaşma gerektirebilir.

Cumhuriyetçilerin çoğunluklarını koruması halinde ise mevcut yasama dengesi devam edecek. Ancak seçim sonucu ne olursa olsun Trump’ın başkanlık yetkileri ortadan kalkmayacak. Sandıktan çıkacak tablo, yönetimin kalan iki yılında Kongre ile ilişkilerinin nasıl şekilleneceğini gösterecek.