BM'den İrlanda'ya'Big Tech' Uyarısı: Veri Gizliliği Tehlikede mi?

BM insan hakları uzmanları, teknoloji devlerinin İrlanda'daki denetim mekanizmaları üzerindeki nüfuzunun, Avrupa genelinde milyonlarca kişinin gizlilik haklarını riske attığını bildirdi.

· 1 dk BM'den İrlanda'ya'Big Tech' Uyarısı: Veri Gizliliği Tehlikede mi? Michel Barnier'den İngiltere'ye AB Dönüş Şartı: Euro'suz Üyelik Mümkün mü? Birleşmiş Milletler (BM) tarafından görevlendirilen insan hakları uzmanları, İrlanda hükümetine gönderdikleri resmi bildirimle, ülkedeki veri gizliliği denetçisinin bağımsızlığı ve toplu dava açma süreçlerindeki finansal engeller konusunda ciddi endişelerini dile getirdi.

Uzmanlar, Apple, Google, Meta ve Microsoft gibi teknoloji devlerinin Avrupa merkezlerinin İrlanda'da bulunmasının, yerel denetim mekanizmaları üzerinde "haksız bir nüfuz" oluşturma riski taşıdığına dikkat çekti.

İrlanda Veri Koruma Komisyonu (DPC), Avrupa Birliği gizlilik yasalarının yürütülmesinde öncü rol oynadığı için aldığı kararlar tüm AB vatandaşlarını etkiliyor. BM Özel Raportörleri Ana Brian Nougrères ve Margaret Satterthwaite, düzenleyici kurumlar ile denetledikleri sektörler arasındaki geçişkenliğin (döner kapı etkisi) bağımsızlığı zedeleyebileceği konusunda uyardı.

Özellikle Meta'nın eski bir lobicisi olan Niamh Sweeney'nin veri koruma komiseri olarak atanması, sivil toplum kuruluşları tarafından DPC'nin bağımsızlığına dair tartışmaları yeniden alevlendirdi. BM uzmanları, atama süreçlerinin tarafsız panellerce yürütülmesi ve potansiyel çıkar çatışmalarının önceden belirlenmesi gerektiğini vurguladı.

Raporda sadece idari denetim değil, yargı yoluna erişimdeki zorluklar da gündeme getirildi. İrlanda'daki 17. yüzyıla dayanan bazı yasaların, teknoloji şirketlerine karşı açılan toplu davalarda üçüncü taraf finansmanını kısıtladığı belirtildi.

Bu durumun, dev şirketlerin karşısında tek başına dava maliyetlerini karşılayamayacak olan bireyler için ciddi bir engel teşkil ettiği ifade edildi.

BM uzmanları, ekonomik aktörlerin adalet sistemleri üzerindeki uygunsuz etkilerine dair hazırlanan raporlara atıfta bulunarak, güçlü kurumsal davalılara karşı vatandaşların hak arama hürriyetinin korunması gerektiğini belirtti. İrlanda hükümeti ve Veri Koruma Komisyonu'nun konuya ilişkin henüz resmi bir yanıt vermediği kaydedildi.