Latmos’un pürenleri arılara yaşam veriyor

Latmos (Beşparmak) Dağları’nda doğal olarak yetişen pürenler, sonbaharda pembe ve mor çiçekleriyle doğayı renklendirirken birçok canlı için de önemli bir besin kaynağı oluşturuyor. Diğer bitkilerin çiçeklenmesinin azaldığı dönemde bal arılarını besleyen bu bitkiler, yöredeki geleneksel arıcılık ve hayvancılık faaliyetlerini de destekliyor.

Ekosistemi Koruma ve Doğa Sevenler Derneği (EKODOSD), pürenlik alanların korunması ve Latmos’un doğal, tarihi ve kültürel değerlerinin bir bütün olarak ele alınması çağrısında bulundu. Pembe ve mor çiçekleriyle ekosistemi destekliyorAydın ve Muğla sınırları içerisinde uzanan Latmos Dağları’nda doğal yayılış gösteren pürenler, fıstık çamlarının arasında geniş alanları kaplıyor.

Halk arasında funda ve süpürge çalısı olarak da bilinen bu bitkiler, yalnızca doğal peyzajın bir parçası olmakla kalmıyor, çok sayıda canlıya yaşam alanı da sunuyor. EKODOSD Başkanı Bahattin Sürücü, ilk bakışta verimsiz ve kıraç görünen pürenliklerin aslında doğanın dengesini koruyan önemli alanlar olduğunu belirtti.

Pürenlerin çiçeklerinden beslenen bal arılarının, bitkinin nektarından yararlanarak bal ürettiğini kaydeden Sürücü, püren nektarının ağırlıklı olduğu balların koyu rengi ve kendine özgü keskin aromasıyla bilindiğini ifade etti. Sonbaharda arılar için önemli besin kaynağıEKODOSD Bilim Danışmanı Prof.

Dr. Ali Çelik, pürenlerin arıların beslenmesindeki önemine dikkat çekti. Dünya genelinde 700’den fazla türü bulunan Erica cinsinin başlıca Güney Afrika, Akdeniz bölgesi ve Batı Avrupa’da yayılış gösterdiğini belirten Çelik, Türkiye’de bu grubun doğal olarak yetişen beş taksonunun bulunduğunu, bunlardan birinin ülkeye endemik olduğunu aktardı.

Türlerine göre farklı dönemlerde çiçeklenen pürenlerin özellikle sonbaharda arılar için önemli bir nektar ve polen kaynağı oluşturduğunu vurgulayan Çelik, bu besinlerin kolonilerin kışa daha sağlıklı girmesine katkı sağlayabildiğini belirtti. Çelik, iklim değişikliği ve doğal yaşam alanlarının tahrip edilmesinin arıların besin kaynaklarını azaltabileceğini, bunun da koloni sağlığını ve bal üretiminin miktarı ile kalitesini olumsuz etkileyebileceğini ifade etti.

Latmos’un binlerce yıllık arıcılık geleneğiLatmos’taki arıcılığın geçmişinin antik dönemlere uzandığını belirten Bahattin Sürücü, Karya bölgesindeki bal üretimi ve ticaretinin geçmişte ekonomik yaşamda önemli bir yere sahip olduğunu söyledi. Tarihi kaynaklarda Latmos Herakleiası, Pidasa ve Theangela’dan Mısır’a bal gönderildiğine ilişkin kayıtlar bulunduğunu aktaran Sürücü, dağın farklı noktalarındaki dev kayaların üzerinde yer alan ve halk arasında'kovanlık' olarak bilinen arı barınaklarının da bölgedeki geleneksel arıcılığın izlerini taşıdığını kaydetti.

Pürenliklerin yalnızca arılar için değil, keçilerin otlatıldığı makilik alanlar ve yaban hayatı açısından da önemli olduğunu belirten Sürücü, bu bitki topluluklarının doğal yaşamla yöre halkının geleneksel üretim faaliyetlerini birbirine bağladığını dile getirdi.‘Kıraç araziler olarak değerlendirilmemeli’Latmos’taki zeytinliklerin, fıstık çamı topluluklarının, doğal bitki örtüsünün ve kültür varlıklarının çeşitli baskılar altında olduğunu ifade eden Sürücü, pürenliklerin yok olmasının çok yönlü kayıplara yol açabileceğini vurguladı. Pürenlerin azalmasının arıların besin kaynaklarını, keçilerin otlaklarını, geleneksel arıcılık ve hayvancılık faaliyetlerini olumsuz etkileyebileceğini belirten Sürücü, bu alanların verimsiz araziler olarak görülmemesi gerektiğini söyledi.

Sürücü, Latmos’un doğal, arkeolojik, jeolojik ve kültürel değerlerinin bir bütün olarak korunması gerektiğini belirterek, bölgenin özelliklerine uygun, etkili ve bütüncül bir koruma statüsü oluşturulması çağrısında bulundu.