Mardinli sebze üreticisi: Don vurdu 600 bin zarar ettik!

Mardin'de 13 Mart mahallesinde kurulan Salı pazarında kendi yetiştirdiği sebzeleri satan çiftçi ve pazarcı Murat Abak, Mardin'de sebze üreticisinin ve pazarcının yaşadığı sorunları anlattı. Havaların soğumasıyla beraber yetiştirdiği ürünlere don vurduğunu söyleyen Abak yüzbinlerce lira zarar ettiğini söyledi.

Mardin’in verimli ovalarında yıllardır ter döken, hem üretim hem de pazarcılık yapan 51 yıllık emektar çiftçi Murat Abak, tarım sektörünün ve üreticinin yaşadığı acı gerçekleri gözler önüne serdi. 1993 yılından bu yana tarımla iç içe olan, Mardin’e birçok yeni biber çeşidini kazandıran Abak, 13 Mart Mahallesi Salı Pazarı’nda Mardin Haber’in sorularını tüm samimiyetiyle yanıtladı.

Don Vurması 600 Bin Liralık Emeği Alıp Götürdü Tarımda doğa olaylarıyla mücadele etmenin zorluklarına da değinen Abak, Kasım ayından sonra piyasaya sürmeyi planladığı marul ekiminde yaşadığı büyük felaketi paylaştı. Antalya'dan getirttiği özel örtü sistemine rağmen -6 ve -7 derecelere varan sert poyraz ve don olaylarının önüne geçemediklerini belirten Abak, tek bir gecede yaklaşık 600.000 TL zarara uğradığını söyledi.

Yaşanan bu doğaolaylarına alışkın olduklarını ancak çiftçinin yalnız bırakıldığını belirten Abak, şöyle konuştu:

"Bugün benim yaşındakiler ölürse, bu marulu geçen sene İran'dan aldığı brokoli gibi, pırasa gibi, karnabahar gibi, bu marulu da oradan alacaklar. Bizim ülkede bir daha bunu yetiştirecek insan kalmadı yani. Kendi çocuğumu yetiştiremiyorum."

Tarladan Pazara: Maliyet Neden Katlanıyor? Tüketicinin "Sebzeler neden bu kadar pahalı?" sorusuna hem üretici hem de satıcı şapkasıyla net bir yanıt veren Abak, maliyetlerin ardındaki gizlenen masrafları kalem kalem sıraladı:

Üretim Maliyeti: Sofralık bir domatesin tarladaki üretim maliyeti 12-15 lira arasında değişiyor. Lojistik ve Hazırlık: Toplama, taşıma, ambalajlama ve kasalama ile bu rakam 27 liraya ulaşıyor. Fire ve Ek Masraflar: Günlük tüketilen yumuşak bir sebze olduğu için yüksek fire verdini belirten Abak; poşet parası, belediye işgaliye ücreti, oda aidatları, yevmiyeler, yağ masrafları ve vergi levhası gibi kalemlerin ürünün sırtına ağır bir yük bindirdiğini ifade etti.

Asgari ücretin 28.000 TL olduğu bir ülkede fiyatların yüksek olduğunu kabul eden Abak, "28.000 lira alan bir adamın domatesi 7,5-8 liraya yemesi lazım. Lakin bu şartlarda ne üretici ne de vatandaş kazanıyor" diyerek alım gücünün eridiğine vurgu yaptı.

"Çiftçi Değil, Karnını Doyurmaya Çalışan Bir Adamız" Günümüzdeki ekonomik şartlarda çiftçiliğin ve pazarcılığın sürdürülebilir olmadığını vurgulayan Murat Abak, üreticinin düştüğü durumu şu sözlerle özetledi:

"Hiçbir farkı yok; oradaki (Batı'daki) de sürünüyor, buradaki de sürünüyor. Ha, buradakinin bir avantajı var... Eğer sen bana çiftçi diyorsan, yahu ben çiftçi değilim, ben karnımı doyurmanın yollarını arayan bir adamım, şu andaki vaziyet bu." Abak, 10 dönüm yer eken bir köylünün kazancıyla yüksek girdi maliyetlerini karşılamasının imkansız olduğuna dikkat çekti:

"Adam 10 dönüm yer ekmiş. Dönümüne 5.000 lira para kazansa 50.000 lira eder. 5 kere arabasının deposunu dolduramaz... Mazotu 100-110 liraya, gübreyi 2.500 liraya, fosforun çuvalını 7.000 liraya satamazsın. Biz devletin üreticisi miyiz, müşterisi miyiz?"

"Gıda Enflasyonunu Düşürmek İstiyorsanız Girdileri Ucuzlatın" Yetkililere seslenen Murat Abak, gıda enflasyonunu çözmek için atılması gereken adımların yanlış yerde arandığını belirtti:

Girdi Maliyetleri: Mazot, gübre ve ilaç fiyatlarındaki fahiş artışların durdurulması gerektiğini, çiftçinin traktörüne koyduğu mazotun ve attığı taban gübresinin erişilebilir olması gerektiğini vurguladı.

Destekler ve Ruhsatlandırma: Çiftçilere yönelik gerçek anlamda yapısal ve lojistik desteklerin verilmesini, üreticilerin mahsullerini doğrudan halka ulaştırabileceği üretici pazarlarının kurulmasını talep etti.

Mardin’in bereketli topraklarında binbir emekle üretim yapan Murat Abak’ın bu çarpıcı değerlendirmeleri, Türkiye’de tarımın ve çiftçinin sırtındaki yükün ne kadar ağır olduğunu bir kez daha gözler önüne serdi.