ABD ara seçimlerinde Demokrat zaferi: Trump’ın gücü zayıfladı, iklim için umut arttı

Demokratlar ABD ara seçimlerinde tarihi bir zafer kazandı, Temsilciler Meclisi ve Senato'nun kontrolünü ele geçirdi. Bu ezici zafer, Başkan Trump'ın gücünü sınırlayacak ve bir sonraki seçimlerde yeniden seçilme olasılığını azaltacak.

Demokratlar, onlarca yıldır Cumhuriyetçilere oy veren ve Trump'ın yalnızca iki yıl önce çift haneli farkla kazandığı eyaletlerde bile kazandı. Sonuçlar, Amerikalı seçmenlerin yüksek fiyatlar, İran savaşı ve iklim politikası karşısındaki derin hoşnutsuzluğunu gözler önüne seriyor."İklim meselesi sandıkta adıyla anılarak nadiren yer aldı ama Trump'ın iklim karşıtı politikaları sonucu şekillendirdi.

Enerji güvenliği, erişilebilirlik, nitelikli işler ve dayanıklı topluluklar artık tek ve tutarlı bir gündem oluşturuyor ve dünkü oylama her birini kötüleştiren politikaları reddetti," diyor Columbia Climate School'da doçent Lisa Sachs. Trump, ABD'deki iklim eylemi için çok kötü bir haber oldu, Çin'den sonra dünyanın ikinci en büyük kirleticisinin karbon emisyonlarını azaltma konusunda önceki yönetimlerin kaydettiği ilerlemeyi baltaladı.

Climate Action Tracker'a göre Trump'ın komutası altında ABD hükümeti, "temiz enerjiye geçişi aktif biçimde engellerken aynı zamanda fosil yakıtların üretimini ve tüketimini teşvik ediyor".Demokratların kontrolündeki bir Kongre, Trump'ın iklim karşıtı politikalarını geri alabilir mi? İran savaşının yol açtığı enerji krizine son verebilirler mi?

Peki bu durumun Avrupa'daki enerji faturalarına etkisi ne olur? Euronews Earth, analizlerini almak için iklim uzmanlarıyla konuştu. Avrupa'da enerji faturaları ucuzlayacak mı? Trump'ın İran'a saldırmasından bu yana Avrupa genelinde enerji faturaları keskin biçimde yükseldi, bu da Orta Doğu'da huzursuzluğa ve can kayıplarına, ABD vergi mükellefleri için ise devasa bir faturaya yol açtı.

Enerji açısından bakıldığında, zarar gören petrol ve gaz altyapısı ile Hürmüz Boğazı'nın kapatılması, petrol ve gaz arzını sınırlayarak dünya genelinde fiyat artışlarına neden oldu. Trump, İran savaşının partisinin yenilgisinde rol oynadığını şimdiden kabul etti ve Fox News'e şunları söyledi: "Bence bunun bir kısmı İran'dı, ama aynı zamanda insanlar İran'la ilgili yaptıklarımın önemini anladı."İran savaşını sonlandırmak için yeni seçilen Demokrat senatörlerin, Kongre'nin her iki kanadında da üyelerin üçte ikisini geri çekilmeyi desteklemeye ikna etmesi gerekir.

Bu da bazı Cumhuriyetçilerin de sürece katılması anlamına gelir. Ancak bunun gerçekleşmemesi durumunda bile, bugünden itibaren askeri bütçe üzerinde daha sıkı kısıtlamalar getirerek ve savaşa ilişkin soruşturmalar talep ederek birçok adımı frenleyebilirler.

Bu nedenle, kısa vadede enerji faturalarında bir düşüş beklenmese de tablo dünkünden belirgin biçimde daha umut verici. Demokratlar döneminde ABD emisyonları düşebilir mi? Dünyanın ikinci büyük sera gazı yayıcısı konumundaki ABD, küresel ısınmadan en çok sorumlu ülkelerden biri.

Hepimiz aynı iklimi paylaştığımız için, her ülkenin fosil yakıtları rüzgar ve güneş gibi temiz enerji kaynaklarıyla hızla değiştirmesi gerekiyor. Trump'ın "drill, baby, drill" sloganıyla anılan politikaları, ABD'nin emisyonu yüksek fosil yakıtlara daha fazla yüklenmesine ve rüzgar ile güneş gibi daha temiz enerji kaynaklarından uzaklaşmasına yol açtı.

Demokratlar yenilenebilir enerji ve elektrifikasyonu daha fazla destekleyebilir, aynı zamanda yeni petrol ve gaz sondajı projelerini, metan emisyonlarını ve fosil yakıt sübvansiyonlarını daha sıkı denetleyebilir. Ayrıca daha güçlü çevre standartları ve uygulamaları için bastırabilirler.

Demokratlar Trump'ın iklim karşıtı politikalarını tersine çevirebilir mi? Trump yönetimi, federal emisyon kurallarının temelini oluşturan 2009 tarihli dönüm noktası niteliğindeki iklim "tehlike tespiti"nden temiz enerji için vergi teşviklerine kadar birçok önemli iklim önlemini zayıflattı ve ortadan kaldırdı.

Demokratlar geçmiş kararları mutlaka geri çeviremeyebilir, ancak zararı sınırlamak için önemli yeni yetkiler kazandılar. Muhtemel yolsuzluk ve çıkar çatışmalarına yönelik soruşturmalar başlatabilir, çevre kurumlarının personel ve bütçe kesintilerini inceleyebilir ve petrol ile gaz üretiminin genişletilmesine ilişkin planları sıkı denetime tabi tutabilirler.

İklim politikasına yönelik gelecekteki saldırılara karşı çıkmak için de daha fazla güce sahip olacaklar. Gelecekteki bütçeler ve harcama yasaları üzerinde daha fazla etkileri olması, büyük yasa tasarılarına çevresel hükümler eklemelerine imkan verebilir.

Senato'nun gelecekteki kabine ve federal yargıç atamalarını onaylama yetkisi de büyük etki yaratabilir, çünkü yargıçlar ömür boyu görevde kalıyor, bu da güçlerini başkanlık süresinin çok ötesine taşıdıkları anlamına geliyor. Bununla birlikte Başkan Trump, Kongre'den geçen her türlü yasayı veto etme yetkisini koruyor, bu veto ancak iki kanadın da üçte ikisinin desteğiyle aşılabiliyor.

Cumhuriyetçi çoğunluktan Demokrat çoğunluğa geçen eyaletlerde, örneğin temiz enerji projelerine destek gibi iklim ve çevre politikalarının arkasında yeniden siyasi ivme görülebilir. Demokratlar veri merkezleri yerine temiz enerjiyi öncelik haline getirebilir mi?

Columbia Climate School'dan Sachs, veri merkezlerinin ABD genelinde giderek daha fazla tepki çektiğini belirterek "emisyonları artırdığını, hane halkı elektrik faturalarını yükselttiğini ve çoğu zaman zaten kıt olan su için yerel topluluklarla rekabete girdiğini" söylüyor. Büyük teknoloji şirketlerine ait merkezler, rüzgar ve güneş çiftlikleri gibi yenilenebilir enerji kaynaklarından daha hızlı biçimde sırayı atlayarak sık sık daha çabuk şebekeye bağlanma ayrıcalığı elde ediyor, bu da sınırlı elektrik altyapısının nasıl tahsis edildiğine dair kaygıları artırıyor.

Elektrik maliyeti, Elon Musk gibi teknoloji milyarderlerinin etkisi ve veri merkezlerinin çevresel ayak izi konusunda artan hayal kırıklığı, seçmenleri Cumhuriyetçi Parti'ye karşı oy kullanacak kadar öfkelendirmiş olabilir. Trump birçok temiz enerji projesini ve finansmanını iptal etmiş olsa da, yeni seçilen Demokratların gidişatı değiştirmeye başlayarak eyaletlerini yeniden yenilenebilir kaynaklara yöneltebileceklerine dair umut var.

ABD İklim Eylem Ağı İcra Direktörü Dr Ife Kilimanjaro, "Ülke çapındaki seçmenler güçlü bir mesaj gönderdi ve artık Washington'daki seçilmiş liderlerin Amerikalılara rahatlama sağlamak için işe koyulması gerekiyor. Bunu yapmanın en net yollarından biri, kirli, kirletici fosil yakıtlardan temiz, yenilenebilir enerjiye geçişi savunmaktır" diyor.