Tarih: 30 Kasım 2022... SASA’nın patronu fon yolsuzluğunu öngördü mü? O açıklamayı neden yaptı?

Türkiye sermaye piyasalarında 2026 yılında gündemin en önemli başlıklarından biri haline gelen fon soruşturmasının odağında, bazı yatırım fonlarının düşük fiili dolaşıma sahip hisselerde olağan dışı fiyat hareketlerine yol açtığı iddiaları bulunuyor. SPK, özellikle 2025’in son çeyreğinden itibaren bazı fonların belirli hisselerde şirketlerin ekonomik gerçekleriyle açıklanamayacak fiyat hareketlerine neden olduğunu tespit ettiğini açıklamış, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı ise 19 Ağustos 2026’da bazı fon ve hisselerdeki işlemlerle ilgili SPK’dan bilgi ve belge talep ederek soruşturma sürecini başlatmıştı.

Bugün gelinen noktada 131 fon hakkında tasfiye kararı verilirken, bu fonlarda 455 bin 758 tekil yatırımcı bulunduğu açıklandı. Soruşturma kapsamında sermaye piyasasında piyasa bozucu işlemler, nitelikli dolandırıcılık ve suçtan kaynaklanan mal varlığı değerlerini aklama iddiaları da inceleniyor.

Ancak bugünkü soruşturmanın ortasında, yaklaşık dört yıl önce yapılan bir açıklama dikkat çekiyor.

SASA hissesindeki yükselişi şirketin açıkladığı yeni bir gelişmeyle açıklayamadığını belirten Erdemoğlu, “SASA’nın borsada şu anda geldiği piyasa değeri beni rahatsız ediyor. Hissenin fiyatı 60 liradan 180 liraya neden yükseldi, bilmiyorum.

Yeni yatırım açıklamamız olmadı, hisse fiyatlarımızı yukarı çıkaracak bir açıklama da yapmadık” demişti.

SASA hissesi o dönemde yatırımcıların en fazla konuştuğu hisselerden birine dönüşmüş, 17 Kasım 2022’de 189,10 liraya kadar yükselmişti. Hissedeki sert yükselişin ardından yaşanan hareketlilik piyasalarda da geniş yankı uyandırmıştı.

Erdemoğlu’nun açıklamasındaki en dikkat çekici bölüm ise kendi şirketinin hissesiyle ilgili yaptığı uyarıydı.

Erdemoğlu, fiyat 80 liraya ulaştığında hisse satışı yaptıklarını belirterek, “O satıştan beri herkese ‘SASA hissesi çok yüksek, alınmaz’ diyorum” ifadelerini kullandı. Küçük yatırımcının zarar görmesinden endişe duyduğunu da söylemişti.

Bu açıklamanın ardından SASA Yatırımcı İlişkileri, söz konusu satışın normal seansta piyasaya verilen bir satış olmadığını açıklamıştı. Şirket, işlemin kurumsal yatırımcılara özel emir yoluyla gerçekleştirildiğini belirtmişti.

Erdemoğlu’nun rahatsızlığının temelinde, SASA hissesindeki sert yükselişi şirket tarafından açıklanan somut bir gelişmeyle ilişkilendirememesi vardı. “Yeni yatırım açıklamamız olmadı, hisse fiyatını yukarı çıkaracak bir açıklama da yapmadık” diyen Erdemoğlu’nun bu sözleri, fiyat hareketinin şirketin kendi faaliyetleri dışında başka dinamiklerden kaynaklanıp kaynaklanmadığı sorusunu gündeme taşıdı.

Bugünden geriye bakıldığında ise bu soru daha da önem kazanıyor: SASA’daki yükselişte, şirketin bilgisi dışında gerçekleşen ve fiyatı yukarı taşıyan başka piyasa hareketleri etkili olmuş olabilir miydi?

Erdemoğlu’nun açıklamalarının hemen ardından dönemin SPK Başkanı İbrahim Ömer Gönül’ün yaptığı değerlendirme de dikkat çekiciydi.

Gönül, şirket sahiplerinin kendi hisselerinin fiyatları hakkında konuşmasına sıcak bakmadıklarını belirterek, bu tür açıklamaların geçmişte de incelemeye konu edildiğini ve bundan sonra da yakından takip edileceğini söylemişti.

Gönül ayrıca SPK’nın dikkat çeken her hisse hareketini incelediğini belirterek, Kurulun hissenin fiyatının yüksek veya düşük olmasından ziyade fiyatın gerçek arz ve taleple mi oluştuğuna, arka planda başka işlemler bulunup bulunmadığına, suni piyasa oluşturulup oluşturulmadığına ve manipülasyon yapılıp yapılmadığına baktığını anlatmıştı.

Bu açıklamalar, SASA’daki yükselişin SPK tarafından manipülasyon olarak tespit edildiği anlamına gelmiyordu. Ancak şirket patronunun açıklaması ile SPK’nın hemen ardından olağan dışı hisse hareketleri ve manipülasyon ihtimaline ilişkin verdiği mesaj, 2022’de de piyasada bu yönde güçlü bir tartışmanın bulunduğunu gösteriyordu.

2022’de SASA’daki olağan dışı fiyat hareketleri için “Suni piyasa mı oluşturulmuş, manipülasyon mu yapılmış, biz ona bakarız” diyerek dikkat çeken her hisse hareketinin izlendiğini söyleyen dönemin SPK Başkanı İbrahim Ömer Gönül’ün adı, aradan yaklaşık dört yıl geçtikten sonra bu kez fon soruşturması kapsamında gündeme geldi.

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının talebi üzerine Hazine ve Maliye Bakanlığı Teftiş Başkanlığı tarafından yapılan ön incelemenin ardından Bakan Mehmet Şimşek, 14 Ekim 2026’da Gönül hakkında soruşturma izni verdi. Böylece 2022’de piyasadaki olağan dışı hareketleri ve olası manipülasyonu denetleyen makamın başındaki isim, bugün aynı sermaye piyasası soruşturmasının hukuki inceleme başlıklarından biri haline geldi.

Dönemin Türkiye Sermaye Piyasaları Birliği Başkanı İbrahim Öztop ise Erdemoğlu’nun açıklamalarına farklı bir açıdan yaklaşmıştı.

Öztop, hâkim hissedarın şirketinin fiyatına ilişkin düşüncelerini açıkça ifade etmesini “cesur” olarak nitelendirmiş, halka açık şirket yöneticilerinin küçük yatırımcılara karşı da sorumluluğu bulunduğunu belirtmişti. Öztop, Erdemoğlu’nun düşüncelerini kamuoyuyla paylaşmasını piyasalar açısından olumlu değerlendirmişti.

İbrahim Erdemoğlu’nun 2022’de, “Hissenin 60 liradan 180 liraya neden yükseldiğini bilmiyorum” sözleri bugün yürütülen fon soruşturmasıyla birlikte yeniden dikkat çekiyor. Çünkü bugünkü soruşturmanın merkezinde de şirketlerin ekonomik gerçekleriyle açıklanamadığı ileri sürülen sert fiyat hareketleri ve bu hareketlerde fonların rolü bulunuyor.

Erdemoğlu’nun o dönemde kendi şirketinin hissesindeki hızlı yükselişten rahatsız olduğunu açıkça söylemesi ve yatırımcıları “SASA hissesi çok yüksek, alınmaz” sözleriyle uyarması, aradan yaklaşık dört yıl geçtikten sonra farklı bir anlam kazanıyor.

Bugün “ekonomik gerçeklikle açıklanamayan fiyat hareketleri”, “suni piyasa” ve “manipülasyon” kavramlarının fon soruşturması kapsamında tartışılması, 2022’de SASA’da yaşanan yükselişle ilgili yeni soruları da beraberinde getiriyor.

İbrahim Erdemoğlu yalnızca kendi şirketinin borsadaki değerlemesini aşırı mı buluyordu, yoksa SASA hissesinde şirketin faaliyetleriyle açıklayamadığı olağan dışı bir hareket gördüğü için mi yatırımcıları uyarmıştı?