Banknotun arkasındaki manzara, eşsiz bir cennete dönüştü

On yıllar boyunca, Çin’in 20 yuanlık banknotunun arka yüzünde tasvir edilen Li Nehri boyunca uzanan huzurlu karstik dağlar, gürültülü ve çevreyi kirleten bir gerçeklikle tezat oluşturuyordu. Benzinle çalışan turist salları, arkalarından siyah egzoz dumanı bırakarak nehirde gürültüyle ilerliyor, göze hoş görünmeyen havai elektrik hatları ise bir tuval üzerindeki çizikler gibi nehrin üzerinden geçiyordu.

Bugün motorların gürültüsünün yerini hafif bir uğultu aldı, elektrik hatları ortadan kaldırıldı ve Guangxi Zhuang Özerk Bölgesi’ndeki Guilin kentinin Xingping kasabasında bulunan ikonik manzara eski güzelliğine kavuştu. Yerel yönetimlerin ve China Southern Power Grid’in öncülük ettiği kapsamlı düşük karbonlu dönüşüm sayesinde Li Nehri Manzara Alanı, çevrenin korunmasını yerel ekonomik büyümeyle doğrudan ilişkilendirmeyi başardı.

Ulaşım araçlarının tamamını elektrikli hale getiren, modern şarj altyapısı kuran ve yakın çevredeki yerleşimlerin yüzde 100 yenilenebilir enerji kullanmasını sağlayan bölge, sürdürülebilir eko-turizm için örnek bir model oluşturdu. En belirgin değişim doğrudan nehirde yaşandı.

Manzara alanında 2023-2024 yılları arasında yürütülen projeyle gezi amacıyla kullanılan 1000 salın tamamı benzinli motordan elektrikli motora dönüştürüldü. Bu dönüşüm, 120 desibele ulaşan sağır edici gürültü seviyesini yarıya indirirken sal işletmecileri için güvenliği ve manevra kabiliyetini de önemli ölçüde artırdı.

Chaobanshan İskelesi’nde 14 yıldır sal işleten Mo Jianbin, “Benzinli motorlar eskiden yüksek ses çıkarıyor ve siyah duman üretiyordu. Yakıt sızıntıları da nehri tehdit ediyordu.” dedi.“Elektrikli sallarda artık geri vites de var.

Bu sayede yanaşmak ve seyretmek çok daha güvenli hale geldi.”Çevresel kazanımlar ekonomik faydalar da sağladı. Mo’nun verdiği bilgiye göre, benzinli sallarda kilometre başına 1,5 yuana (22 sent) kadar ulaşan yakıt masrafını daha önce işletmeciler kendileri karşılıyordu.

Elektrikli sallarda ise enerji maliyeti kilometre başına 0,5 yuana düştü ve bu gideri artık Li Nehri Manzara Alanı’nın yönetim şirketi üstleniyor. Mo, ziyaretçi deneyiminin iyileşmesi ve turist sayısının artmasıyla birlikte, daha önce yıllık 30 bin yuan olan gelirinin iki katından fazla arttığını söyledi.1000 elektrikli tekneye enerji sağlamak, karada da aynı ölçüde modern bir elektrik şebekesi kurulmasını gerektiriyordu.

China Southern Power Grid, Xingping kasabası genelinde 15 dakikalık erişim mesafesinde şarj ağı kurarak bu ihtiyaca yanıt verdi. Ağ kapsamında, Chaobanshan İskelesi’nin tam karşısına kurulan ve sal bataryalarını iki ila üç saatte tamamen şarj edebilen özel tesisler de bulunuyor.

Ziyaretçiler, Guangxi Zhuang Özerk Bölgesi’nin Guilin kentinde elektrikli sallarla Li Nehri’nde gezintiye çıkıyor. AN BAIMING / CHINA DAILY İÇİN ÖZELBirkaç adım ötede ise Guilin’in güneş enerjisi üretimini elektrikli araç şarjıyla birleştiren ilk entegre enerji tesisi Egendi bulunuyor.

Koruma altındaki nehir kıyısında son derece kısıtlı bir alana inşa edilen tesiste, üzerinde 45 güneş paneli bulunan bir fotovoltaik sundurma yer alıyor. Günde 80 kilovatsaat güneş enerjisi üreten tesis, bugüne kadar 16 binden fazla araca hizmet verdi.

Hesaplamalara göre yaklaşık 3 bin ton karbon salımının önüne geçti. Xingping’de China Southern Power Grid tarafından kurulan bu tür beş tesisten biri olan Egendi, şirketin Xingping şubesinde yönetici olarak görev yapan Ni Chengjie’nin verdiği bilgiye göre, kasaba genelinde 15 dakikalık erişim mesafesinde bir şarj ağı oluşturulmasına katkı sağlıyor.

Dönüşümün son halkası ise nehrin karşı kıyısında, koruma altındaki manzara alanının çekirdek bölgesinde yer alan, 300 haneli ve bir adayı andıran Dahebei köyüydü. Köy, Li Nehri’nin en güzel manzaralı kesiminde bulunuyor.

Ancak bu eşsiz konumu, geçmişte Dahebei’ye elektrik sağlanmasını son derece güvenilmez hale getiriyordu. Elektrik, Xingping’den nehrin üzerinden uzanan havai hatlarla taşınıyordu. Su kenarı boyunca sıralanan elektrik direkleri de manzaranın güzelliğini bozuyordu.

Xingping Elektrik Tedarik İstasyonu Müdürü Zhang Qiaomu, uzun iletim mesafelerinin, sık sık yaşanan arızaların ve gerilim dalgalanmalarının da günlük yaşamda ciddi sorunlara yol açtığını belirtti.2021 yılında başlatılan ortak bir girişimle havai elektrik hatlarının tamamen kaldırılması ve Dahebei’nin sıfır karbonlu bir yerleşime dönüştürülmesi hedeflendi. Adaya güneş panelleri yerleştirilmesi el değmemiş manzaraya zarar vereceğinden, China Southern Power Grid yenilenebilir kaynaklardan elde edilen elektriği doğrudan, yenilenen şebeke üzerinden köye ulaştırdı.

Köy açısından yeşil dönüşüm, yalnızca enerji kaynaklarının değişmesinden ibaret değildi. Aynı zamanda kalkınma anlayışında köklü bir değişim anlamına geliyordu. Köy yöneticilerinden Tang Cunxue, “Birçok kişi düşük karbonlu seyahati savunuyor.

Adaya geldiklerinde yeşil elektriğin kullanıldığını ve buna uygun güzel bir çevreyi gördüklerinde kendilerini daha rahat hissediyorlar. Bu deneyim kulaktan kulağa yayılıyor.” ifadelerini kullandı. Köydeki aile işletmesi konaklama tesisleri de niteliksel bir dönüşüm geçirdi.

Ekosistemin iyileşmesiyle birlikte daha fazla insan, aileleriyle birlikte uzun süreli konaklamalar için köyü ziyaret etmeye başladı.2019 yılında köye gelen turist sayısı yaklaşık 140 bin ila 150 bin arasındaydı. Yeşil elektriğe geçişin ardından bu sayı 2024 yılında yaklaşık 1 milyona, geçen yıl ise 1,2 milyonun üzerine çıktı.