Ankara'da satılıyor ama nerede üretiliyor?

Ankara Büyükşehir Belediyesinin (ABB) kırsal kalkınmayı desteklemek amacıyla hayata geçirdiği Başkent Market projesinin tedarik ağı, Ankara sınırlarının ötesine uzanıyor. Belediyenin 29 Temmuz 2025 tarihinde açıkladığı verilere göre 2019-2025 yılları arasında ürün satın alınan 82 kooperatifin 48'i Ankara dışında, 34'ü ise başkentte faaliyet gösteriyor.

Toplam 983 milyon liralık alımın ne kadarının Ankara'daki üreticilere aktarıldığı ise açıklanan toplu verilerden belirlenemiyor. Yeni Ankara'nın resmî belediye açıklamaları ve Başkent Market'in çevrim içi ürün kataloğu üzerinden yaptığı inceleme, raflarda farklı tedarik modellerinin bulunduğunu gösteriyor.

Ankara Halk Ekmek Fabrikasında üretilen ekmekler, Beypazarı merkezli kooperatiflerin ürünleri, Ankara'nın çevre ilçelerinden temin edilen etler ve farklı bölgelerden getirilen sebze ve meyveler aynı satış ağı içinde tüketiciyle buluşuyor. Ancak tedarikçi kooperatifin bulunduğu il, ürünün fiilen üretildiği yer ve kullanılan ham maddenin kaynağı her zaman aynı olmayabiliyor.

Bu nedenle Başkent Market ürünlerinin üretim yolculuğunu anlayabilmek için yalnızca raflardaki ürün adlarına bakmak yeterli değil. BAŞKENT MARKET'İN 82 KOOPERATİFİNDEN 48'İ ANKARA DIŞINDAİlk şubesi 29 Nisan 2020'de Etimesgut'ta açılan Başkent Market, üretici kooperatiflerinin ürünlerini daha az aracıyla tüketiciye ulaştırmak amacıyla kuruldu.

Ankara Halk Ekmek bünyesinde faaliyet gösteren satış ağı, zamanla farklı illerdeki kooperatifleri de kapsayacak şekilde genişledi. ABB'nin 29 Temmuz 2025 tarihli açıklamasında Halk Ekmek Fabrikasının 2019-2025 döneminde 82 kooperatiften toplam 983 milyon liralık yöresel ürün satın aldığı bildirildi.

Açıklamaya göre bu kooperatiflerin 34'ü Ankara'da, 48'i Ankara dışında bulunuyor. Kadınların kurucular arasında yer aldığı kooperatif sayısı ise 28.Bu veriler, tedarikçi kooperatiflerin yüzde 58,5'inin Ankara dışında, yüzde 41,5'inin ise Ankara'da bulunduğunu gösteriyor.

Hangi kooperatiften ne kadar ürün satın alındığı ve ödemelerin hangi illere yöneldiği bilinmeden Ankara ekonomisine aktarılan toplam tutar hesaplanamıyor. BEYPAZARI KURUSUNDAN ÇUBUK TURŞUSUNA ANKARA ÜRÜNLERİBaşkent Market'in kuruluş döneminde Ankara'nın kırsal üretimine verilen destek ön plandaydı.

ABB'nin 20 Mayıs 2020 tarihli açıklamasında Beypazarı kurusu, Ayaş salçası ve Çubuk turşusunun kooperatif ürünleri olarak satışa sunulduğu belirtildi. Aynı açıklamada Polatlı'dan Kalecik'e kadar farklı ilçelerde üretilen süt ürünlerinin de marketlerde bulunduğu aktarıldı.

Peynir, yoğurt, tereyağı ve diğer yöresel gıdalar Ankara'daki üreticilerle tüketiciler arasında bir satış kanalı oluşturdu. BEYPAZARI MERKEZLİ KOOPERATİFİN ÜRÜNLERİ SATIŞTABaşkent Market'in internet kataloğunda Kınalıeller Kooperatifi adına glutensiz penne makarna, pilavlık ürünler ve başka gıda çeşitleri listeleniyor.

Kooperatifin Beypazarı merkezli olması, ürünlerle Ankara'da faaliyet gösteren bir üretici örgütü arasında bağlantı kurulmasını sağlıyor. Üretimin kooperatifin kendi tesisinde mi yoksa başka bir işletmede mi gerçekleştirildiğinin belirlenmesi için ürün ambalajındaki bilgiler ve ilgili gıda işletmesi kayıtlarının incelenmesi gerekiyor.

TRABZON VE AFYON EKMEĞİ ANKARA'DA ÜRETİLİYORÜrün adı ile üretim yerinin birbirinden farklı olabileceğini gösteren örneklerden biri de Ankara Halk Ekmek Fabrikasının ekşi mayalı ekmek çeşitleri. ABB, 19 Ocak 2026 tarihinde Halk Ekmek Fabrikasında beş yeni ekşi mayalı ekmek çeşidinin üretildiğini duyurdu.

Bunlar arasında Trabzon ekmeği, Afyon patatesli köy ekmeği ve Kıbrıs Bulla ekmeği de bulunuyor. İsimleri farklı coğrafyalara gönderme yapan bu ekmeklerin üretim yeri, belediyenin açıklamasına göre Ankara Halk Ekmek Fabrikası.

Dolayısıyla Trabzon veya Afyon adını taşıyan bir ekmeğin mutlaka o ilde üretildiği sonucuna varılamıyor. Ürün adı kimi zaman tarifin, ekmek türünün veya yöresel geleneğin tanımlanması için kullanılıyor. Halk Ekmek Fabrikası, aynı açıklamada 28'i ekmek olmak üzere toplam 130 çeşit ürün ürettiğini bildirdi.

BAŞKENT MARKET'İN ETLERİ HANGİ İLÇELERDEN GELİYOR?Üretim ve tedarik aşamalarına ilişkin daha ayrıntılı bilgi paylaşılan ürün gruplarından biri kırmızı et. ABB'nin 24 Şubat 2026 tarihli açıklamasına göre Başkent Market ve mobil marketlerde satılan yerli besi etleri Kahramankazan, Çubuk, Kızılcahamam ve Ayaş'taki üretici kooperatiflerinden temin ediliyor.

Belediye, hayvanların Ankara'daki kesimhanelerde veteriner hekim kontrolünde kesildiğini ve gerekli muayenelerden geçirildikten sonra ürünlerin satışa sunulduğunu belirtiyor. Bu bilgiler, kırmızı et tedarik zincirinin Ankara'daki dört ilçeyle bağlantısını ortaya koyuyor.

AKDENİZ VE EGE'DEN GELEN ÜRÜNLER DE RAFLARDABaşkent Market'in tedarik ağının yalnızca Ankara'dan oluşmadığı, sebze ve meyve satışlarına ilişkin belediye açıklamalarında da görülüyor.17 Kasım 2024 tarihinde GİMAT şubesinde KÖY-KOOP iş birliğiyle açılan "Tarladan Sofraya" manav reyonunun tanıtımında, Türkiye'nin farklı bölgelerindeki kooperatiflerle çalışıldığı bildirildi. Açılışta konuşan KÖY-KOOP Genel Başkanı Mehmet Varol, ürünler arasında Akdeniz, İç Anadolu ve Ege bölgelerinden gelen sebze ve meyvelerin bulunduğunu belirtti.

Bu açıklama, Başkent Market'in Ankara'daki tüketicileri ülkenin farklı bölgelerindeki üreticilerle buluşturan bir satış kanalı olduğunu doğruluyor. Ancak reyonlarda satılan bütün ürünlerin il ve üretici bazında ayrıntılı dökümü aynı açıklamada paylaşılmadı.

İNTERNET KATALOĞUNDA ÜRETİM YERİ GÖRÜLÜYOR MU?Başkent Market'in çevrim içi kataloğunda ürünlerin adları, gramajları, fiyatları ve bazı ürünlerde içerik ile besin değerleri yer alıyor. Örneğin Kınalıeller Kooperatifine ait glutensiz makarna ürünleri ile Zinde Kooperatifine ait glutensiz alıç marmelatı, kooperatif adlarıyla listeleniyor.

Bununla birlikte incelenen çevrim içi ürün açıklamaları, her ürün için fiziksel üretim tesisinin adresini ve tarımsal ham maddenin kaynağını belirlemeye yeterli bilgi sunmuyor. Bu tespit, fiziksel ürün ambalajlarında zorunlu etiket bilgilerinin bulunmadığı anlamına gelmiyor.

İnternet kataloglarıyla ürünlerin üzerindeki etiketler farklı ayrıntılar içerebiliyor. Ancak tüketicinin satın almadan önce ürünün nerede üretildiğini öğrenebilmesi, özellikle kamu kurumlarıyla bağlantılı satış modellerinde şeffaflığın değerlendirilmesi açısından önem taşıyor.983 MİLYON LİRANIN NE KADARI ANKARA'DAKİ ÜRETİCİLERE GİTTİ?Başkent Market projesinin kırsal kalkınma açısından ekonomik etkisini ortaya koyan en önemli göstergelerden biri üreticilerden yapılan satın almalar.

ABB'nin açıkladığı 983 milyon liralık tutar, 2019-2025 yıllarındaki kümülatif alımları kapsıyor. Dolayısıyla bu rakam yalnızca 2025 yılında harcanan para ya da Başkent Market'in yıllık satış geliri değil. Öte yandan açıklanan toplamın ne kadarının Ankara'daki 34 kooperatife, ne kadarının diğer illerdeki 48 kooperatife aktarıldığını gösteren ayrıntılı parasal dağılım aynı verilerde bulunmuyor.

Bu nedenle toplam alım tutarının yüzde 41,5'inin Ankara'ya, yüzde 58,5'inin diğer illere gittiği şeklinde bir hesaplama yapmak doğru değil. Kırsal kalkınma desteğinin coğrafi etkisini ölçebilmek için yalnızca kooperatif sayısını değil, satın alınan ürün miktarlarını, ürün gruplarını ve her kooperatife yapılan ödemeleri de birlikte değerlendirmek gerekiyor.

TÜKETİCİ ÜRÜNÜN GERÇEK ÜRETİM YERİNİ NASIL ÖĞRENEBİLİR?Bir gıda ürününün gerçek üretim yolculuğunu araştırırken üç farklı bilgi önem kazanıyor: Ürünü piyasaya sunan işletme, gıdanın üretildiği veya işlendiği tesis ve kullanılan temel ham maddelerin kaynağı. Ambalaj üzerinde yer alan işletmeci adı ve adresi her durumda fiziksel üretim tesisinin adresiyle aynı olmayabiliyor.

Benzer şekilde ürünün Türkiye menşeli olması, Ankara'da üretildiğini göstermiyor. Tüketiciler ambalajdaki işletme kayıt veya onay bilgilerini, üreticiye ilişkin açıklamaları ve parti bilgilerini inceleyebilir. Üretim yerine ilişkin tereddütlerde satıcıdan veya ilgili işletmeden ek bilgi istenebilir.

Ancak yalnızca kayıt numarasına veya marka adına bakarak bütün ham maddelerin yetiştirildiği ili belirlemek her zaman mümkün değil. BAŞKENT MARKET'İN TEDARİK AĞINDA HANGİ BİLGİLER EKSİK?Belediyenin açıklamaları, Başkent Market'in Ankara'daki kooperatiflere destek verirken Türkiye'nin başka bölgelerindeki üreticilerle de çalıştığını ortaya koyuyor.

Ancak kamuya açık olarak incelenen açıklamalar ve çevrim içi katalog kayıtları, satıştaki bütün ürünlerin üretim tesislerini, ham madde kaynaklarını ve satın alma bedellerini tek tek karşılaştırmaya olanak sağlamıyor. Bu nedenle kamuoyuna açıklanabilecek kooperatif bazlı satın alma tutarları, ürünlerin üretildiği iller ve ürün gruplarına göre tedarik miktarları, projenin ekonomik etkisinin daha ayrıntılı değerlendirilmesini sağlayabilir.

Başkent Market'in Ankara dışındaki kooperatiflerle çalışması tek başına projenin kırsal kalkınma amacına aykırı bir durum oluşturmuyor. Bununla birlikte başlangıçta Ankara üreticilerini destekleme hedefiyle kurulan satış ağında, ekonomik kaynağın ne kadarının başkent kırsalına aktarıldığı önemli bir kamu yararı sorusu olarak öne çıkıyor.

Ortaya çıkan tablo, Başkent Market'in yalnızca Ankara ürünlerini satan bir mağaza değil, Ankara'yı Türkiye'nin farklı bölgelerindeki üreticilerle buluşturan bir tedarik ağı olduğunu gösteriyor. Bu ağın Ankara ekonomisine katkısının tam olarak ölçülebilmesi ise daha ayrıntılı ve karşılaştırılabilir verilere bağlı.