İber-Amerika zirvesi Madrid'de başlıyor, Türkiye ilk kez gözlemci olarak katılıyor

Latin Amerika'daki 19 ülke ile Avrupa'da İspanya, Portekiz ve Andorra'nın dahil olduğu, 35 yıllık geçmişi olan İber-Amerika ülkeleri, son yıllarda yaşadığı kurumsal yıpranma ve üye ülkeler arasındaki krizlerin etkisiyle zor bir dönemde Madrid'de toplanıyor. İber-Amerika ülkeleri 30. zirvesini, İspanya'nın ev sahipliğinde 4-5 Kasım'da başkent Madrid'de yapacak.

Gerek üye ülkeler arasında yıllardır devam eden anlaşmazlıklar gerekse Ekvador'un Cuenca kentinde Kasım 2024'te yapılan son zirvede yaşanan büyük krizlerden dolayı Madrid'deki zirve, İber-Amerika kurumunun "ayakta kalma" mücadelesi olarak gösteriliyor. Tarihinin en düşük katılımıyla, 22 ülkeden sadece 4'ünün devlet başkanının katılım sağladığı, Ekvador'daki iç krizin de etkisiyle öngörülen takvimden erken sonlandırılan ve uzlaşma sağlanamadığı için sonuç bildirisinin dahi açıklanmadığı Cuenca'daki zirveden sonra Madrid'de toplanacak İber-Amerika ülkeleri, öncelikli olarak 1991 yılında kurulan kurumun devamının garanti edilmesini hedefliyor.

İber-Amerika Sekretaryası ve ev sahibi İspanya'nın hükümet kaynaklarından alınan bilgilerde, "felaket" olarak adlandırılan Cuenca'daki zirvenin ardından Madrid'deki zirvede kurumun en azından "normalleştirilmesinin" öncelikli hedef olduğu vurgulandı.22 ülkeden 10'u devlet veya hükümet başkanı düzeyinde temsil edilecekVerilen bilgilere göre, ev sahibi İspanya dışında, Portekiz, Andorra, Bolivya, Şili, Kosta Rika, Honduras, Guatemala, Dominik Cumhuriyeti ve Arjantin devlet veya hükümet başkanı, Kolombiya, Ekvador ve El Salvador başkan yardımcısı düzeyinde zirveye katılırken, aralarında Meksika, Brezilya ve Venezuela gibi İber-Amerika'nın önemli ülkeleri sadece dışişleri bakanlarını Madrid'e gönderecek. Milei ve Sanchez ilk kez bir arada olacakBu zirvede liderler seviyesinde öne çıkacak konu ise Arjantin Devlet Başkanı Javier Milei ile İspanya Başbakanı Pedro Sanchez'in ilk kez bir arada olmaları olacak.

Arjantin Devlet Başkanı seçildikten sonra İspanya'ya 7 kez gelen ve hiçbirinde Sanchez ile görüşmeyen Milei, her seferinde İspanya'nın sosyalist başbakanına hakaret içerikli söylemlerde bulunmuş ve bu İspanya hükümetince kınanmıştı. İspanya'da 29 Kasım'da yapılacak erken genel seçim öncesinde bu zirve, siyasi anlamda Sanchez için önem arz ediyor.

Yapay zekada, akademide, doğal afetlerle mücadelede ve yaşlı bakım hizmetlerinde işbirliğiZirvede, 22 üye ülkenin tam onayının olması zorunlu olan sonuç bildirisinde ise hiçbir ülkenin iç sorunlarına ya da uluslararası gündeme (Rusya'nın Ukrayna'yı işgali, ABD'nin İran'a yönelik saldırıları, İsrail'in Gazze'deki soykırımı gibi) değinilmeden, sadece ortak işbirliklerine vurgu yapılması bekleniyor. Yapay zeka, üye ülkeler arasında akademik çalışmaları kolaylaştırma, doğal afetlere daha verimli ortak müdahale ve yaşlılara yönelik bakım hizmetleri zirvenin ana konuları olacak.

Özellikle İspanyolca ve Portekizce dillerinde yapay zekayı insanların hizmetinde teşvik etmeyi ve dijital uçurumu ortadan kaldırmayı hedefleyen İber-Amerika ülkelerinin, ilk yapay zeka ittifakını Madrid'de kurmaları öngörülüyor. Türkiye ilk kez İber-Amerika Zirvesi'ne ortak gözlemci ülke statüsüyle davetli olarak katılacakDiğer yandan 30.

İber-Amerika Zirvesi, bu kurum ve Türkiye için bir ilk olacak. İber-Amerika, bu yıl ortak gözlemci statüsünde Türkiye, Hindistan, Angola ve Karayip Devletleri Birliği'ni davet etti. İber-Amerika Genel Sekreteri olan, eski Şili Dışişleri Bakanı Andres Allamand, Türkiye'nin ilk kez gözlemci statüsü ile zirveye katılacak olması hakkında yaptığı değerlendirmede, "Türkiye bizim için çok önemli bir ülke.

Gerek coğrafi konumu gerekse ticari kapasitesi açısından Türkiye'nin İber-Amerika ülkeleriyle yakın ilişkide olmasını önemsiyoruz." dedi. Madrid'deki zirvede Türkiye'yi Dışişleri Bakan Yardımcısı Zeki Levent Gümrükçü temsil edecek.

Zirveye ayrıca Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, Avrupa Konseyi Başkanı Antonio Costa ve Avrupa Birliği Komisyon Başkan Yardımcısı ve Rekabet Komiseri Teresa Ribera da katılacak.