İMO Adana Şube Başkanı Çak: Güvenli yapılar için nitelikli mühendislik şart

TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası (İMO) Adana Şubesi, mesleğin ekonomik ve mesleki sorunlarına dikkat çekmek amacıyla Taşköprü’de basın açıklaması düzenledi. İMO Adana Şube Başkanı Hıdır Çak, nitelikli mühendislik hizmetinin gelecek kuşaklara karşı önemli bir sorumluluk taşıdığını belirterek, bilim ve tekniği esas alan mühendislik anlayışının güvenli yapılar ve yaşanabilir kentler için vazgeçilmez olduğunu vurguladı.

TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası (İMO) Adana Şubesi, Türkiye’nin 81 ilinde eş zamanlı gerçekleştirilen basın açıklaması kapsamında Adana’da Taşköprü üzerinde bir araya geldi. Düzenlenen basın açıklamasına İMO Adana Şube Başkanı Hıdır Çak’ın yanı sıra oda başkanları, mühendisler ve vatandaşlar katıldı.

Açıklamayı, katılımcılar adına İMO Adana Şube Başkanı Hıdır Çak okudu. “NİTELİKLİ MÜHENDİSLİK GELECEK KUŞAKLARA KARŞI SORUMLULUKTUR” İnşaat Mühendisleri Odası Adana Şube Başkanı Hıdır Çak nitelikli mühendislik hizmetlerinin yalnızca bugünü değil, gelecek kuşakları da ilgilendirdiğine değinerek, “Bugün, Adana’nın binlerce yıllık tarihine tanıklık eden, Seyhan’ın iki yakasını birbirine bağlayan, kentimizin en önemli simgelerinden biri olan Taşköprü’nün üzerindeyiz.

Roma döneminden günümüze ulaşan, yaklaşık 1700 yıllık geçmişiyle Taşköprü; yalnızca taşların, kemerlerin ve ayakların bir araya gelmesiyle oluşmuş tarihî bir yapı değildir. Bu köprü, mühendislik bilgisinin, teknik becerinin, emeğin ve kalıcı eser üretme anlayışının yüzyılları aşan bir örneğidir.

Yüzyıllar boyunca farklı medeniyetlere tanıklık eden, defalarca onarılan ve bugün hâlâ Adana’nın iki yakasını birbirine bağlayan bu eser, bize çok önemli bir gerçeği hatırlatmaktadır: Nitelikli mühendislik hizmeti, yalnızca bugünü değil, gelecek kuşakları da ilgilendiren önemli bir sorumluluktur. Taşköprü’yü yüzyıllar boyunca ayakta tutan mühendislik anlayışı neyse, bugün güvenli yapılar ve yaşanabilir kentler için ihtiyaç duyduğumuz, bilimi ve tekniği, emek ve kamusal sorumlulukla birleştiren anlayıştır.

Ancak ne yazık ki bugün mühendislik mesleği ve mühendislik hizmetleri hak ettiği değeri görmemektedir” ifadelerini kullandı. “İNSAN YAŞAMINI KORUMAK MESLEĞİMİZİN TEMEL SORUMLULUĞU” Hıdır Çak İnşaat mühendislerinin ülkenin köprü, baraj, yol, konut, okul ve hastanelerinin yapımında önemli sorumluluklar üstlendiğine dikkat çekerek şunları söyledi: “Bizler, ülkemizin köprülerini, barajlarını, yollarını, konutlarını, okullarını ve hastanelerini inşa eden inşaat mühendisleriyiz.

Bilgimizi toplumun yararına sunuyor, insan yaşamını korumayı mesleğimizin temel sorumluluğu olarak görüyoruz. Bugün, 12 Kasım 2026'da Türkiye'nin 81 ilinde aynı taleplerle, aynı kararlılıkla alanlardayız. Yıllardır izlenen politikalar, mühendislik hizmetlerini kamusal bir sorumluluk olmaktan uzaklaştırarak yalnızca bir maliyet kalemine indirgemiştir.

Bilimsel bilgi, mesleki deneyim ve liyakat geri plana itilmiş; mühendislik emeği değersizleştirilmiş, mesleki yetkinlik ve bağımsızlık zayıflatılmıştır. Güvenli yapı üretiminin temel unsuru olan mühendislik hizmetleri, kimi zaman yalnızca bir imza ve evrak prosedürü olarak görülmüştür.

Mühendislik bilgisinin ve kamusal denetimin yok sayılmasının bedelini yalnızca biz mühendisler değil, bütün toplum birlikte ödemektedir.” “MÜHENDİSLİK EMEĞİ DEĞERSİZLEŞTİRİLİYOR, MESLEKTAŞLARIMIZ MAĞDUR EDİLİYOR” Türkiye’nin deprem ülkesi olduğunu vurgulayan Çak, yaşanan depremlerin mühendislik hizmetlerinin önemini bir kez daha ortaya koyduğunu belirterek, “Bugün inşaat mühendisliği mesleği, tarihinin en ağır ekonomik ve mesleki sorunlarıyla karşı karşıyadır. Kamuda çalışan meslektaşlarımız, üstlendikleri ağır teknik, hukuki ve mali sorumluluklara rağmen hak ettikleri ücret ve özlük haklarından yoksun bırakılmaktadır.

Özel sektörde çalışan meslektaşlarımız ise düşük ücretlere, uzun çalışma saatlerine, karşılığı ödenmeyen fazla mesailere ve güvencesiz istihdama mahkûm edilmektedir. Meslektaşlarımızın sigorta primlerinin gerçek ücretleri üzerinden değil, daha düşük kazançlar veya asgari ücret üzerinden yatırılması ve çalışma günlerinin eksik gösterilmesi, sosyal güvenlik haklarında ciddi kayıplara neden olmaktadır.

Yıllarını ülkenin kalkınmasına, yapılaşmasına ve altyapısına adamış emekli meslektaşlarımız, bugün yetersiz emekli aylıkları nedeniyle insanca yaşam koşullarından uzaklaşmaktadır. Genç meslektaşlarımızın gelecekleri, mühendislik eğitiminde nitelik ve istihdam ihtiyacı gözetilmeksizin sürdürülen uygulamalar ile belirsizliğe sürüklenerek işsizliğe mahkûm edilmekte, kadın meslektaşlarımız ise istihdamda, ücretlerde ve mesleki ilerlemede ayrımcılıkla karşılaşmaktadır.

Mevzuattaki düzenlemeler nedeniyle meslektaşlarımız görevlerini tamamladıktan yıllar sonra bile ağır hukuki yaptırımlarla karşı karşıya bırakılmaktadır. Türkiye bir deprem ülkesidir. Yaşadığımız her büyük deprem bize aynı gerçeği hatırlatmaktadır: Deprem doğa olayıdır, ancak yıkım kader değildir!

Bilimsel planlamayla, nitelikli mühendislik hizmetleriyle, etkin ve bağımsız yapı denetimiyle depremlerin yıkıcı sonuçlarını azaltmak mümkündür” şeklinde konuştu. İMO olarak mühendislik mesleğinin hak ettiği değere kavuşması ve güvenli bir gelecek için taleplerini kamuoyu ve karar vericilerle paylaştıklarını belirten Çak, taleplerini şöyle sıraladı: TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası olarak ülkemizin güvenli geleceği ve mesleğimizin hak ettiği değere kavuşması için taleplerimizi bir kez daha kamuoyuna ve karar vericilere duyuruyoruz.

Mühendislik hizmetleri için mesleki bilgi, emek ve sorumluluğa uygun asgari ücret belirlenmeli; TMMOB'nin bu alandaki belirleme ve denetleme yetkisi yasal güvenceye kavuşturulmalıdır. SGK bildirimlerinin gerçek ücret ve meslek kodları üzerinden yapılması sağlanmalı; kayıt dışı çalışmaya, karşılığı ödenmeyen fazla mesailere ve güvencesiz istihdama son verilmelidir.

Kamu mühendislerinin ücretleri ve özlük hakları iyileştirilmeli; ek gösterge, tazminat ve ek ödemeler emekliliğe yansıtılmalıdır. Kamuda mühendis istihdamı artırılmalı ve atamalarda liyakat esas alınmalıdır. Genç mühendislerin işsizliğini azaltacak planlı istihdam politikaları uygulanmalı; Emekli mühendislerin aylıkları insan onuruna yaraşır bir yaşam düzeyine yükseltilmelidir.

Mesleki deneyim, uzmanlaşma ve sürekli mesleki gelişimi esas alan Yetkin Mühendislik sistemi yasalaştırılmalı; meslek odamızın eğitim, belgelendirme ve mesleki denetim yetkileri güvence altına alınmalıdır. Deprem yargılamalarında, bilimsel ve teknik yeterliliği güvence altına alınmış bir bilirkişilik sistemi oluşturulmalı ve uzmanlaşmış teknik ihtisas mahkemeleri kurulmalıdır.

Etüt, proje ve danışmanlık hizmetlerinde mesleki yeterlilik, kalite ve emek esas alınmalı; proje müelliflerinin hakları korunmalı, proje bedelleri odamız tarafından belirlenmelidir. Şantiye şefliği tam zamanlı ve fiilen yürütülen bir mühendislik hizmeti hâline getirilmeli, aynı anda birden fazla şantiyede görevlendirmeye son verilerek her şantiyeye bir şef tanımlanmalıdır.

Yapı denetimi, maliyet baskısının belirleyici olduğu bir alan olmaktan çıkarılmalı; kamu yararını esas alan bağımsız bir yapıda yeniden düzenlenmelidir. Yapı denetimi ve laboratuvar hizmetlerinin müteahhitlerden mali ve idari bağımsızlığı sağlanmalıdır.

Denetim görevini yürüten mühendislerin görevleri nedeniyle karşılaştıkları baskı, tehdit ve şiddete karşı etkin hukuki koruma sağlanmalıdır. Ülkemizin yapı stoku envanteri derhal çıkarılmalı; riskli yapılar bilimsel yöntemlerle belirlenmeli, güçlendirme ve kentsel dönüşüm çalışmaları rant değil, can güvenliği ve sosyal adalet temelinde yürütülmelidir.

Yapıların yalnızca inşa edilirken değil, kullanım ömürleri boyunca da denetlenmesini sağlayacak periyodik yapı kontrol sistemi oluşturulmalıdır. Mühendislik eğitimi bilimsel yeterlilik, akademik özgürlük, güçlü laboratuvar altyapısı ve ülkenin gerçek ihtiyaçları esas alınarak düzenlenmelidir.

Kadın mühendislerin istihdamda, ücretlerde ve mesleki ilerlemede karşılaştıkları ayrımcılık ortadan kaldırılmalı; mobbing, taciz ve şiddete karşı güvenli çalışma koşulları sağlanmalıdır. Bilirkişilik hizmetleri de mesleki uzmanlık, bağımsızlık, tarafsızlık ve kamusal sorumluluk ilkeleri temelinde yeniden düzenlenmelidir.