Rabbimin Şâfî isminin tecellisini gördüm Toroslar'da, Amanoslar'da

Bir yaprağın damarında, bir ağacın kökünde, bir damla suyun yolculuğunda Rabbimin hikmetini aradım…Yıllardır Toroslar'da, Amanoslar'da dolaşıyorum. Kimi zaman bir bitkinin peşinde, kimi zaman bir ağacın kökünde saklı kalmış bir sırrın izinde, kimi zaman da bir köylünün anlattığı eski bir hikâyenin içinde buluyorum kendimi.

Fakat zamanla anladım ki benim yolculuğum yalnızca bitkileri tanıma, yağlarını çıkarma, özlerini araştırma yolculuğu değilmiş. Ben bu dağlarda yürürken Rabbimin Şâfî ismini tefekkür ettim. Bazen bir bitkinin küçücük yaprağında…Bazen toprağın derinliklerine uzanan bir ağacın kökünde…Bazen yüzünde yılların izini taşıyan yaşlı bir insanın hikmetli sözünde…Bazen sabahın ilk saatlerinde dağların üzerine çöken pusun sessizliğinde…Bazen kayaların arasından ince ince süzülüp sonra çağlayarak akan bir suyun sesinde…Bazen de rüzgârın bir ağacın dallarıyla konuşur gibi esişinde…Her defasında kendime sordum: Bu muhteşem düzenin sahibi kim?

Bu kadar farklı yaratılışın içinde insanın göremediği nice hikmetler saklayan kim? Ve anladım ki insan bazen bir dağın zirvesine çıkar ama asıl yükseliş gönlünün derinliklerinde başlar. Bir yaprağın damarlarında saklı hikmet…Bir bitkinin yaprağını elime alıyorum.

Damarlarına bakıyorum. Rengine, kokusuna, dokusuna, yetiştiği toprağa, gördüğü güneşe, aldığı suya dikkat ediyorum. Birbirinden farklı binlerce bitki…Kiminin yaprağı kokulu, kiminin kökü kıymetli, kiminin tohumu yağlı, kiminin çiçeği narin…Her birinin kendine özgü bir yaratılışı, kendine özgü özellikleri var.

İnsan bunları araştırdıkça kendi bilgisinin ne kadar sınırlı olduğunu daha iyi anlıyor. Bir yaprağın içinde saklı kimyasal bileşenleri laboratuvarda inceleyebiliyoruz. Uçucu yağını çıkarabiliyor, özünü analiz edebiliyor, hangi bileşenleri taşıdığını araştırabiliyoruz.

Ama bütün bu imkânların karşısında insanın kendisine sorması gereken bir soru var: Biz keşfediyoruz; peki, keşfettiğimiz bu muhteşem düzeni kim yarattı? Şifayı veren Allah'tır. Bitkiler, su, toprak ve diğer nimetler ise O'nun yarattığı imkânlar ve şifaya vesile kıldığı nimetlerdir.

Bir ağacın kökünde sabrı gördüm…Dağlarda bazen yüzlerce yıllık bir ağacın karşısında duruyorum. Gövdesi yorgun, dalları rüzgârla eğilmiş, kökleri taşların arasına kadar uzanmış…Yıllardır orada. Kışın soğuğunu, yazın sıcağını, fırtınayı, kuraklığı yaşamış.

Ama kökleri toprağa tutunmaya devam etmiş. Düşünüyorum…İnsan da böyle değil mi? Hayatın fırtınaları karşısında ayakta kalabilmek için sağlam köklere ihtiyaç duyuyor. İman, sabır, şükür, merhamet ve güzel ahlak insanın görünmeyen kökleri değil mi?

Ağacın kökü görünmez ama onu ayakta tutar. İnsanın güzel ahlakı da çoğu zaman görünmez ama onun kim olduğunu ortaya koyar. Yaşlı bir insanın sözünde hikmeti buldum…Bazen dağlarda bir yaşlının yanına oturuyorum. Konuşmaya başladığında yılların biriktirdiği tecrübeyi dinliyorum.

Bir bitkinin hangi mevsimde toplanacağını, hangi toprağı sevdiğini, hangi rüzgârda yetiştiğini anlatıyor. Bazen bir cümle kuruyor, günlerce o cümleyi düşünüyorum. Anlıyorum ki ilim yalnızca kitapların sayfalarında değil.

Hayatın içinde, yaşanmışlığın içinde, emekte ve tecrübede de birikiyor. Bir nine, bir çoban, bir orman köylüsü…Belki diplomaları yok ama tabiatı okuma konusunda nice insana öğretecekleri var. İşte bu yüzden köylünün emeğine, yaşlının bilgisine, üreticinin tecrübesine sahip çıkmak gerektiğine inanıyorum.

Çünkü bazen bir ömürlük tecrübe, bir sayfalık bilgiden daha fazla hikmet taşıyabiliyor. Pusun içinde sükûneti, suyun sesinde rahmeti gördüm…Sabahın erken saatleri…Dağların üzerine ağır ağır çöken pus…Ağaçların dallarında biriken çiy damlaları…Güneş henüz kendisini göstermemiş.

Her şey sessiz. İnsan o anlarda dünyanın telaşından uzaklaşıyor. Biraz ileride kayaların arasından su çıkıyor. Önce ince bir ses, sonra küçük bir çağlayış, ardından vadinin içine yayılan bir şırıltı…Su, önüne çıkan taşlara kızmıyor.

Yolunu buluyor. Bazen eğiliyor, bazen yön değiştiriyor ama akmaya devam ediyor. İnsana da bir şeyler öğretiyor. Hayatın önüne çıkardığı her engelde öfkelenmek yerine sabretmeyi, yön değiştirmeyi, yeniden başlamayı…Bir damla suyun toprağa kavuşması, kurumuş bir dalın yeniden canlanması, bir tohumun karanlığın içinden filizlenmesi…Bütün bunlar insanı düşünmeye davet eden yaratılış mucizeleridir.

Hasında, suyunda, dağında, toprağında…Ben Toroslar'da yalnızca bitki görmedim. Bir köyün geçim mücadelesini gördüm. Bir annenin evladına duyduğu merhameti gördüm. Bir çiftçinin toprağına olan bağlılığını gördüm. Bir orman köylüsünün alın terini, bir çobanın sabrını, bir arıcının emeğini gördüm.

Dağların sunduğu nimetlerin arkasında insan emeğini de gördüm. Bir tohumun toprağa düşmesiyle başlayan yolculuk, nice insanın gayretiyle sofralara ulaşıyor. Toprak, su, güneş, hava, bitki, insan…Her biri hayatın büyük düzeninde bir yere sahip.

İşte ben bu nedenle doğayı yalnızca ekonomik bir kaynak olarak görmüyorum. Onu korunması, anlaşılması, araştırılması ve gelecek nesillere aktarılması gereken büyük bir emanet olarak görüyorum. Toroslar'dan Amanoslar'a uzanan bitki araştırmalarımın, Garlife çatısı altında geliştirdiğimiz çalışmaların temelinde de bu anlayış var.

Doğanın nimetlerini tanımak, doğru bilimsel yöntemlerle araştırmak, yerli üreticinin emeğini değerlendirmek ve insanlara güvenilir ürünler ulaştırmak…Benim için bu yalnızca ticaret değil, aynı zamanda bir emek ve sorumluluk meselesidir. Şifayı ararken Şâfî olanı unutmayalım…İnsan bazen şifayı uzaklarda arıyor.

Oysa önce yaratılmış nimetlerin kıymetini bilmeli, bedenine emanet gözüyle bakmalı, sağlığını korumak için gayret göstermeli. Bitkileri araştırmalı, bilimsel verileri dikkate almalı, doğru zamanda, doğru yöntemle ve doğru dozda kullanmayı öğrenmeli.

Fakat hiçbir bitkiye, hiçbir yağa, hiçbir maddeye Allah'tan bağımsız bir şifa gücü atfetmemeli. Çünkü Şâfî olan Allah'tır. Biz araştırırız, gayret ederiz, vesileleri değerlendiririz. Şifayı ise Rabbimizden biliriz. Son söz: Ben bu dağlarda yalnızca bitkilerin izini sürmedim…Yıllar içinde anladım ki insanın en büyük yolculuğu kendisini tanıma yolculuğudur.

Bir yaprağın kokusunda, bir ağacın gölgesinde, bir suyun sesinde, bir yaşlının duasında durup düşünmeyi öğrenmek…Yaratılanı sevmek, Yaratan'a saygı duymak, nimetin kıymetini bilmek, emeğe sahip çıkmak, toprağı korumak ve insanlara faydalı olmak…İşte benim Toroslar'dan Amanoslar'a taşıdığım gönül yolculuğunun özeti budur. Bazen bir dağın zirvesinde sustum, bazen bir köy evinde saatlerce dinledim, bazen bir bitkinin başında uzun uzun düşündüm.

Her defasında aynı hakikati hatırladım: Bir yaprak kendiliğinden var olmadı. Bir su kendi kendine akmadı. Bir tohum kendi kudretiyle hayat bulmadı. Bütün bunlar Allah'ın yaratmasının, ilminin ve kudretinin işaretleridir.

Rabbim bizleri verdiği nimetlerin kıymetini bilen, ilmi kibir değil tevazu vesilesi yapan, toprağına sahip çıkan, insanlara faydalı olan kullarından eylesin. Toroslar'ın havasında, Amanoslar'ın suyunda, toprağında, bitkisinde nice hikmetler var.

Yeter ki bakmasını, görmesini ve şükretmesini bilelim. Şifa Allah'tan, gayret bizden. ŞÂFÎ OLAN ALLAH'TIR.“Ben bu dağlarda yalnızca bitkilerin izini sürmedim; yaratılanın güzelliğinden Yaratan'ın kudretini tefekkür etmeye çalıştım.”