Habermetrik
← Ana Sayfa
Amasya 19 Kasım 2026 06:22
✍ Editör: Habermetrik · Editör Politikası

Hoşgörü toplumsal barışı güçlendiriyor

Hoşgörü toplumsal barışı güçlendiriyor
Görsel kaynağı: anayurtgazetesi.com
⏱️ 6 dk okuma 🛡️ %85 Doğruluk · 1 Kaynak
WhatsApp Paylaş
⚡ 30 Saniyede Özet Habermetrik Yapay Zeka Özeti
  • İnsanların farklı düşünmesi ve yaşaması, küçük anlaşmazlıkların zamanla büyük duvarlara dönüşmesine yol açabiliyor
  • Öfke ve önyargının gündelik ilişkilere, sosyal medyadaki linç kültürünün de toplumsal yaşama yayıldığı bu dönemde, tasavvufun hoşgörü anlayışı yeniden önem kazanıyor
Hukuki not: Hassas içerik: doğrulama düzeyi editör onayından geçmiştir; detaylar adli/kurumsal açıklamalara bağlıdır.

Prof. Dr. Emine Yeniterzi, tasavvufta hoşgörünün yalnızca farklılıklara katlanmak değil; sevgi, merhamet ve güzel ahlakla yaşamak olduğunu söyledi. Yeniterzi, kişisel kusurlara anlayış göstermenin haksızlığı onaylamak anlamına gelmediğini vurgulayarak sosyal medyada öfke, önyargı ve linç diline karşı uyarılarda bulundu.

İnsanların farklı düşünmesi ve yaşaması, küçük anlaşmazlıkların zamanla büyük duvarlara dönüşmesine yol açabiliyor. Öfke ve önyargının gündelik ilişkilere, sosyal medyadaki linç kültürünün de toplumsal yaşama yayıldığı bu dönemde, tasavvufun hoşgörü anlayışı yeniden önem kazanıyor.

Prof. Dr. Emine Yeniterzi’ye göre hoşgörü, yalnızca farklılıklara tahammül etmek değil; sevgi ve merhametle yaklaşırken adaleti ve insan onurunu da korumak demek.

Tasavvuf Araştırmaları Enstitüsü Müdür Yardımcısı ve Tasavvuf Kültürü ve Edebiyatı Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Emine Yeniterzi, Uluslararası Hoşgörü Günü dolayısıyla tasavvufta hoşgörünün yerini, toplumsal ilişkilerdeki önemini ve modern yaşamda hoşgörüsüzlüğün yaygınlaşma nedenlerini değerlendirdi.

Yeniterzi, “Hoşgörü, haksızlığa göz yummak değildir. İnsan kendisine yapılan yanlışı affedebilir; ancak başkasının uğradığı şiddeti, aşağılanmayı veya hak ihlalini hoş göremez.” dedi.

HOŞGÖRÜ, TAHAMMÜLDEN ÖNCE BİR EDEP MESELESİ İnsanların dünyaya farklı pencerelerden baktığını, inançların, düşüncelerin ve alışkanlıkların değişebildiğini belirten Yeniterzi, küçük anlaşmazlıkların bile insanlar arasında duvarlar oluşturabildiğine dikkat çekti.

Tasavvufun insana yaklaşımında sevgi ve merhametin temel oluşturduğunu vurgulayan Yeniterzi, hoşgörünün bir edep anlayışı olduğunu söyledi:

“Hoşgörü, tasavvufta tahammül etmek değil, bir edeptir. Allah’ın rahmet sıfatının ve kudreti olduğu hâlde yumuşaklıkla davranmayı ifade eden Halîm isminin kulda tecellisidir. Sufiler, Allah’ın ahlakıyla ahlaklanmak için canlılara sevgi ve merhametle, kusurlara da af penceresinden bakarlar. Bu anlayışın temelinde Allah sevgisi ve O’nun yarattıklarına duyulan saygı vardır.”

Sevginin insanın gönlünü başkalarına açtığını, merhametin ise başkalarının acısını fark etmeyi sağladığını ifade eden Yeniterzi, farklı düşünen insanları küçümsemeden dinlemenin ve kendilerini ifade etmelerine fırsat vermenin hoşgörünün gündelik hayattaki önemli karşılıkları arasında bulunduğunu belirtti.

FARKLILIKLARI ÖTEKİLEŞTİRMEK YERİNE İNSANI DEĞERLİ GÖRMEK Tasavvuf anlayışının insanları inançları, düşünceleri, dilleri veya kimlikleri nedeniyle ötekileştirmeyi reddettiğini kaydeden Yeniterzi, İslamiyet’in insanlar arasında kardeşliği, adaleti ve barışı teşvik ettiğini söyledi. Kur’an-ı Kerim’de insanların tek bir kaynaktan yaratıldığının bildirildiğine işaret eden Yeniterzi, tasavvufun temelinde bütün insanlara değer verme anlayışının bulunduğunu ifade etti.

Yeniterzi, “Her şeyi Hak’tan bilen tasavvuf anlayışı, insanları farklılıkları yüzünden ötekileştirmeyi reddeder. Yetmiş iki millete birlik gözüyle bakmayı, insanı değerli görmeyi teşvik eder.” dedi.

İnsan ilişkilerinde hoşgörüyü zorlaştıran başlıca unsurların kibir, öfke ve önyargı olduğunu belirten Yeniterzi, bu duyguların insanın karşısındakini anlamasının önüne geçebildiğini söyledi.

“Kibir ve öfke nefisten, önyargı ise acele ve bilgisizlikten kaynaklanır. İnsanların hoşgörüden en uzak hâli kızgınlığa esir oldukları zamandır.” diyen Yeniterzi, bir kişiyi tanımadan verilen hükümlerin çoğu zaman eksik bilgiye dayandığını vurguladı.

Yeniterzi, “İlgisiz sandığımız biri derin bir üzüntü, sert bulduğumuz biri büyük bir kaygı taşıyor olabilir. Oysa bilmediğimiz bir ayrıntı, düşüncemizi değiştirebilir.” ifadelerini kullandı.

KENDİMİZ İÇİN BEKLEDİĞİMİZ ANLAYIŞI BAŞKALARINA DA GÖSTERMEK Hoşgörünün temelinde empati, sabır, sevgi ve iyi niyet bulunduğunu dile getiren Yeniterzi, başkalarının hatalarını değerlendirirken kişinin kendisine gösterilmesini beklediği anlayışı hatırlaması gerektiğini söyledi.

Yunus Emre’nin “Sen sana ne sanırsan ayruğa da onu san / Dört kitâbın mânâsı budur eğer var ise” dizelerini hatırlatan Yeniterzi, empatinin tasavvuf düşüncesindeki önemine dikkat çekti:

“Empati kuramayan insanın hoşgörülü olması mümkün değildir. Herkes birbirinden farklı olabilir, herkes hata yapabilir. Ancak kendimize nasıl davranılmasını istiyorsak, başkalarına da öyle davranmamız gerekir.”

NEFİS TERBİYESİ MODERN YAŞAMIN YORGUNLUĞUNA KARŞI Günümüzün hızlı ve ben merkezli yaşam biçiminin insanların birbirini dinleme ve anlama gücünü zayıflattığını belirten Yeniterzi, tasavvuftaki nefis terbiyesinin bu ruhsal yorgunlukla mücadelede yol gösterebileceğini ifade etti.

Nefis terbiyesinin kişinin kendi tepkilerini tanıması ve yönetmesiyle ilgili olduğunu anlatan Yeniterzi; öfke anında susmanın, sakinleştikten sonra konuşmanın ve başkalarının kusurlarını araştırmak yerine kişinin kendi davranışlarını sorgulamasının ilişkileri güçlendirebileceğini söyledi.

Yeniterzi, herkesin kendisine şu soruları yöneltmesi gerektiğini belirtti: “Kendimiz için beklediğimiz anlayışı başkasına gösterebiliyor muyuz? Hatalarımızın bağışlanmasını isterken başkalarının küçük bir yanlışını büyütüyor muyuz?”

HAKSIZLIĞA SINIR KOYMAK HOŞGÖRÜSÜZLÜK DEĞİLDİR Hoşgörünün her davranışı kabul etmek ya da haksızlıklar karşısında sessiz kalmak anlamına gelmediğinin altını çizen Yeniterzi, kişisel kusurlara müsamaha göstermekle zarar veren davranışları onaylamanın birbirinden ayrılması gerektiğini söyledi.

“Hoşgörü, haksızlığa göz yummak değildir. İnsan kendisine yapılan yanlışı affedebilir; ancak başkasının uğradığı şiddeti, aşağılanmayı veya hak ihlalini hoş göremez. Kişisel kusurlara müsamaha göstermekle zarar veren davranışları onaylamak birbirinden ayrılmalıdır.” diyen Yeniterzi, insanın kendi onurunu ve değerlerini korumasının da hoşgörünün sınırları içinde değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.

Gerektiğinde yanlış davranışlara kararlılıkla sınır koymanın hoşgörüsüzlük sayılamayacağını kaydeden Yeniterzi, anlayışlı olmanın adaletten vazgeçmek anlamına gelmediğini vurguladı.

SOSYAL MEDYADA ELEŞTİRİ HAKARETE DÖNÜŞMEMELİ Dijital çağda hoşgörünün yüz yüze ilişkiler kadar sosyal medya ortamında da korunması gerektiğine işaret eden Yeniterzi, nefret söylemlerinin, kutuplaşmanın ve ötekileştirici dilin yaygınlaşmasının toplumsal ilişkiler açısından önemli bir sorun olduğunu ifade etti.

Sosyal medyada yapılan paylaşımların insanları kolaylıkla hedef hâline getirebildiğini belirten Yeniterzi, dijital ortamda hoşgörünün doğrulanmamış bilgiyi yaymamak, eleştiriyi hakarete dönüştürmemek ve bir kişinin hatasını topluca aşağılamanın gerekçesi yapmamakla gösterilebileceğini söyledi.

Yeniterzi, yapmadan önce “Bu doğru mu, gerekli mi, kullandığım dil incitici mi?” sorularının sorulmasını önerdi. Tevazunun her konuda son sözü söyleme zorunluluğu olmadığını hatırlattığını belirten Yeniterzi, ekranın diğer tarafında da incinebilen bir insan bulunduğunun unutulmaması gerektiğini kaydetti.

ÇOCUKLAR HOŞGÖRÜYÜ YETİŞKİNLERİN DAVRANIŞLARINDAN ÖĞRENİYOR Hoşgörü kültürünün gelecek kuşaklara aktarılmasında ailelerin ve eğitim kurumlarının önemli sorumluluk taşıdığını söyleyen Yeniterzi, çocukların bu tutumu öncelikle yetişkinlerin davranışlarını gözlemleyerek öğrendiğini belirtti.

Kendilerini dinleyen, farklı düşüncelere saygı gösteren ve hata yaptığında özür dileyebilen yetişkinlerin çocuklara örnek olduğunu ifade eden Yeniterzi; Mevlânâ, Yunus Emre ve Hacı Bektaş Veli’nin insanı merkeze alan öğretilerinin hikâyeler, sohbetler ve dayanışma çalışmalarıyla çocuklara aktarılabileceğini dile getirdi.

GÖNÜL KIRMAKTAN SAKINMAK BİRLİKTE YAŞAMAYI KOLAYLAŞTIRIYOR Hoşgörünün bir defalık davranış değil, insanın her gün yeniden geliştirmesi gereken ahlaki bir tutum olduğunu belirten Yeniterzi, toplumsal barışın insanların birbirini anlama çabasıyla güçleneceğini söyledi.

Yeniterzi, “Kendi öfkemizi tanıdıkça, başkasının hikâyesini dinledikçe ve gönül kırmaktan sakındıkça birlikte yaşamanın dili yumuşar.” dedi.

💬 Habere Tepkinizi Belirtin:
Habermetrik WhatsApp Kanalına Katılın

Günde en fazla 3 kritik gelişme. Bildirim kirliliği yok, anında bilgi.

Kanalı Takip Et →
Kaynaklar: anayurtgazetesi.com
Haber metni ve görseller anayurtgazetesi.com sitesine aittir; tam içerik kaynak sitede yayınlanır.
Haber Künyesi
Kategori: Eğitim · Bölge: Amasya
Yayın: 19 Kasım 2026 06:22 · Kaynak: anayurtgazetesi.com
Kaynağı Oku ↗