Gürültü ölçümü nedir? Nasıl yapılır? Kaç yılda bir yapılır?

Gürültü ölçümü, bir işyerinde, üretim tesisinde, çevresel alanda veya belirli bir ses kaynağında oluşan ses seviyelerinin uygun ölçüm cihazları ve teknik yöntemlerle belirlenmesi ve sonuçların ölçüm amacına göre değerlendirilmesi işlemidir. Gürültü ölçümünün nasıl yapılacağı, hangi cihazların kullanılacağı, kaç yılda bir tekrarlanacağı ve hangi raporun hazırlanacağı; ölçümün çevresel gürültü, çalışma ortamı veya kişisel maruziyet amacıyla yapılmasına göre değişebilir.

Fabrikalardan sanayi tesislerine, şantiyelerden otel ve restoranlara kadar birçok faaliyet alanında gürültünün doğru değerlendirilmesi; çalışan sağlığının korunması, çevresel etkilerin kontrol edilmesi ve gerekli mühendislik tedbirlerinin belirlenmesi açısından önemlidir.

Bu nedenle profesyonel bir gürültü ölçümünde yalnızca “Kaç desibel?” sorusuna cevap aranmaz. Gürültünün kaynağı, ölçüm noktası, çalışma koşulları, maruziyet süresi, ölçüm yöntemi ve sonuçların hangi amaçla kullanılacağı birlikte değerlendirilir.

Gürültü ölçümü için bütün işletmeler açısından geçerli “her yıl”, “2 yılda bir” veya “3 yılda bir” şeklinde tek bir genel ölçüm periyodu bulunmamaktadır. Ölçümün tekrarlanma gerekliliği; ölçüm türüne, işyerinin faaliyetlerine, risk değerlendirmesine, çalışma koşullarındaki değişikliklere, gürültü kaynaklarına ve ilgili mevzuat hükümlerine göre değerlendirilmelidir.

gibi durumlar yeniden ölçüm ihtiyacını gündeme getirebilir.

Çevresel gürültü açısından ise faaliyet ve gürültü kaynaklarında meydana gelen değişiklikler ayrıca değerlendirilmelidir.

Dolayısıyla “Gürültü ölçümü kaç yılda bir yapılır?” sorusunun doğru cevabı, işletmenin ve ölçümün niteliği değerlendirilmeden sabit bir yıl olarak verilmemelidir.

Gürültü ölçümünde önemli olan yalnızca son ölçümün üzerinden kaç yıl geçtiği değil, mevcut ölçümün işletmenin bugünkü çalışma ve gürültü koşullarını temsil edip etmediğidir.

Profesyonel gürültü ölçümü, ölçüm cihazının çalıştırılıp tek bir desibel değerinin kaydedilmesinden ibaret değildir.

Ölçüm süreci genel olarak aşağıdaki aşamalardan oluşur:

Bu süreç sayesinde yalnızca gürültünün seviyesi değil, gürültünün hangi koşullarda meydana geldiği de ortaya konulabilir.

Gürültü ölçümü yapan firmalar, işletmelerin veya faaliyetlerin ihtiyaç duyduğu ses ve gürültü ölçümlerini uygun yöntemlerle gerçekleştiren teknik hizmet sağlayıcılardır.

Ancak her ölçüm aynı mevzuat veya teknik kapsamda değildir.

Örneğin bir fabrika çalışanının gürültü maruziyetinin belirlenmesi ile aynı fabrikanın çevrede oluşturduğu gürültünün değerlendirilmesi farklı ölçüm amaçlarına sahiptir.

Bu nedenle hizmet alınmadan önce şu soru cevaplandırılmalıdır:

“Hangi amaçla gürültü ölçümü yaptırıyorum?”

Bu sorunun doğru cevaplandırılması; ölçüm yöntemi, hizmet sağlayıcı, raporlama ve maliyet açısından önemlidir.

Gürültü ölçümü yapan firmalar arasında seçim yaparken yalnızca teklif fiyatına bakılmamalıdır.

Özellikle iş hijyeni kapsamında gerçekleştirilen ölçümlerde ilgili mevzuatın laboratuvar yetkilendirme hükümleri dikkate alınmalıdır.

İş hijyeni kapsamında laboratuvar, iş hijyeni ölçüm, test ve/veya analizlerini yapmak üzere yetkilendirilmiş kuruluşu ifade eder.

İşyerlerinde çalışanlara yönelik iş hijyeni ölçümlerinde hizmet alınacak kuruluşun ilgili parametre ve metot açısından gerekli kapsamı taşıyıp taşımadığı kontrol edilmelidir.

Bir kuruluşun herhangi bir ölçüm alanında hizmet veriyor olması, bütün parametre ve metotlarda otomatik olarak yetkili olduğu anlamına gelmez.

Bu nedenle firma seçiminde belge kadar ölçüm kapsamının da kontrol edilmesi önemlidir.

Gaziantep; organize sanayi bölgeleri, fabrikalar, üretim tesisleri, atölyeler, şantiyeler, oteller, restoranlar ve farklı ticari faaliyetlerin yoğun olduğu önemli üretim merkezlerinden biridir.

Bu faaliyet çeşitliliği farklı gürültü ölçüm ihtiyaçlarını beraberinde getirebilir.

Lavin Mühendislik, Gaziantep'te işletmelerin gürültü ölçümü, çevresel gürültü değerlendirmesi ve akustik çalışmalarına yönelik mühendislik hizmetleri sunmaktadır.

İşletmenin faaliyet türü ve ölçüm amacı değerlendirilerek gerekli teknik çalışmanın kapsamının doğru belirlenmesi hedeflenir.

Gürültü ölçümünde kullanılacak cihaz, çalışmanın amacına göre belirlenir.

Cihaz seçimi kadar cihazın ölçüm amacına uygun kullanılması da önemlidir.

Ses seviyesi ölçer, belirli bir noktadaki ses basınç seviyelerinin ölçülmesinde kullanılan cihazdır.

Cihazın ekranında görülen anlık dB değeri, profesyonel bir gürültü değerlendirmesinin yalnızca bir bölümüdür.

Ölçüm sırasında zaman ağırlıkları, frekans ağırlıkları, ölçüm süresi ve uygulanacak teknik metot gibi unsurlar da önem taşır.

Gürültü dozimetresi, özellikle çalışanların belirli bir çalışma süresindeki kişisel gürültü maruziyetinin değerlendirilmesinde kullanılabilen taşınabilir ölçüm cihazıdır.

Çalışanın üzerinde taşınabildiği için gün içerisindeki farklı görevlerden ve çalışma alanlarından kaynaklanan maruziyet hakkında veri elde edilmesine yardımcı olur.

Bu nedenle sabit bir noktada gerçekleştirilen ortam ölçümü ile çalışanın kişisel maruziyet ölçümü aynı kavram değildir.

Ölçüm sonuçlarının güvenilirliği açısından kullanılan cihazların metrolojik izlenebilirliği ve gerekli kalibrasyon süreçleri önemlidir.

Profesyonel ölçüm sürecinde cihazın yalnızca kaliteli veya yeni olması yeterli değildir.

Cihazın teknik gereklilikleri karşılaması, ölçüm metoduna uygun olması ve kalibrasyon durumunun takip edilmesi gerekir.

Gürültü ölçüm raporu, gerçekleştirilen ölçümün nasıl yapıldığını ve hangi sonuçların elde edildiğini ortaya koyan teknik dokümandır.