Mekke Anlaşması Meclis'te görüşülüyor: Hangi parti, ne dedi?

Mekke Anlaşması, TBMM Genel Kurulunda görüşülmeye başlandı. Siyasi partiler görüşmelerde anlaşmayı değerlendirdi. YENİ Parti DEM Parti ve İYİ Parti anlaşmaya karşı çıktı. Yeni Yol Grubu, Türkiye’nin hangi koşullarda askeri sorumluluk üstleneceğinin açıklanmasını istedi.

CHP ise desteğini açıkladı Artı Gerçek- Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan Arasında Ortak Savunma İçin Mekke Anlaşmasının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Teklifi, Meclis Genel Kurul'da görüşülüyor. CHP ve MHP anlaşmaya destek vereceğini açıklarken YENİ Parti, DEM Parti ve İYİ Parti karşı çıktı.

Yeni Yol Grubu, Türkiye’nin hangi koşullarda askeri sorumluluk üstleneceğinin ve Meclis izninin ne zaman gerekeceğinin açıklanmasını istedi. CHP: ANKARA'YA NATO DIŞINDA BÖLGESEL GÜVENLİK YAPISI KURMA İMKANI SAĞLIYOR CHP Grup Başkanı Faik Öztrak, Türkiye’yi Yemen savaşı başta olmak üzere bölgesel çatışmalara çekme riski taşıyan Mekke Anlaşması’nın Ankara'ya NATO dışında bir bölgesel güvenlik yapısı kurma imkanı sunduğunu savunarak anlaşmaya destek vereceklerini söyledi.

Öztrak, işbirliğinin savunma ve caydırıcılıkla sınırlı tutulmasını ve İran’la güvenlik diyaloğunun sürdürülmesini istedi. Anlaşmadaki tehdit tanımının açıklığa kavuşturulması gerektiğini belirten Öztrak, TSK'nin yurt dışına gönderilmesinde Meclis’in yetkisinin korunması gerektiğini ifade etti.

İYİ PARTİ: TÜRKİYE'NİN GÜVENLİK ÖNCELİKLERİ DEĞİŞEBİLİR İYİ Parti Kocaeli Milletvekili Lütfü Türkkan, Pakistan ve Suudi Arabistan’la savunma sanayisi, askeri eğitim ve istihbarat alanlarında işbirliğine açık olduklarını söyledi. Türkkan, süresiz yürürlük öngören anlaşmanın taraflara ilk 10 yıl boyunca olağan çekilme mekanizmasını kullanma imkânı vermemesini eleştirdi.

Bölgesel ittifakların ve Türkiye’nin güvenlik önceliklerinin bu süre içinde değişebileceğini belirten Türkkan, ilk genel sekreterin Pakistan vatandaşı olmasının sonuçlarının da yeterince tartışılmadığını söyledi. YENİ YOL: ASKER GÖNDERMEDE MECLİS YETKİSİ AÇIKLIĞA KAVUŞTURULSUN Yeni Yol Grubu adına konuşan İstanbul Milletvekili Hasan Karal, teklifin Dışişleri Komisyonu’nda değişiklik yapılmadan kabul edildiğini, Millî Savunma Komisyonu’nun ise teklifi görüşmeyeceğini yazılı olarak bildirdiğini söyledi.

Karal, Dışişleri Bakan Yardımcısı’nın askeri yardımın otomatik olarak devreye girmeyeceği yönündeki açıklamasını hatırlattı ve uygulamanın anlaşma metninde açıklığa kavuşturulmasını istedi. Karal, Anayasa’nın 92’nci maddesi uyarınca hangi görevlerin doğrudan anlaşma kapsamında yürütüleceğinin ve hangi durumlarda yurt dışına asker göndermek için TBMM iznine başvurulacağının belirlenmesi gerektiğini söyledi.

Bir tarafın kendi çatışmasını tırmandırmasının Türkiye açısından peşinen askeri destek yükümlülüğü doğurmaması gerektiğini de belirtti. DEM PARTİ: GÖZÜMÜZ KAPALI BİR ŞEKİLDE SAVAŞA GİTMEYİ REDDEDİYORUZ DEM Parti Diyarbakır Milletvekili Ceylan Akça Cupolo, Yemen, Sudan, Gazze ve Ukrayna’daki çatışmalara işaret ederek yeni askeri paktların savaşları derinleştirebileceğini vurguladı.

Anlaşmanın olası insani bedelini en çok yoksulların taşıyacağını söyleyen Cupolo, “Gözümüz kapalı bir şekilde savaşa gitmeyi reddediyoruz” dedi. MHP: ANLAŞMA HERHANGİ BİR ÜLKEYİ HEDEF ALMIYOR MHP Erzurum Milletvekili Kamil Aydın, anlaşmanın üç ülke arasında güveni ve dayanışmayı artıracağını, ortak tehditlere karşı caydırıcılığı güçlendireceğini söyledi.

Aydın, kolektif savunma hükmünün uygulanmasına tarafların istişare ederek karar vereceğini belirtti. Anlaşmanın herhangi bir ülkeyi hedef almadığını savunan Aydın, belirlenen koşulları karşılayan diğer bölge ülkelerinin de ileride anlaşmaya katılabileceğini söyledi.

YENİ PARTİ: ANLAŞMA İHANET SEVİYESİNDE Yeni Parti Grup Başkan Vekili Murat Emir, anlaşmanın TSK'nin Yemen’de Husilere karşı yürütülen savaşa dahil olmasına yol açabileceğine vurgu yaptı. "En fazla bir yılınız kaldı. Siz geçicisiniz.

Siz böyle bir anlaşma yapamazsınız" ifadelerini kullanan ve anlaşmayı "ihanet seviyesinde" olarak nitelendiren Emir, iktidarın ABD'den meşruiyet aradığını ve Türkiye'nin Filistin politikasına da zarar verdiğini söyledi. 5 Ekim’deki Riyad toplantısının ortak bildirisinde Suudi Arabistan’a hızla askeri kuvvet konuşlandırılmasına ilişkin bir ifade yer aldığını söyleyen Emir, bildirinin Dışişleri Bakanlığı’nın internet sitesinde yayımlanmadığını belirtti.

Emir, hükümeti anlaşmayı Meclis’e sunmadan önce askeri taahhütlerde bulunmakla suçladı. Anlaşmanın ilk 10 yıl boyunca olağan çekilme yolunu kapatmasını eleştiren Emir, hükümetin ABD yönetiminin desteğini kazanmak için bu adımı attığını vurguladı.

Emir, Türkiye’nin Husilere karşı askeri destek vermesinin İsrail’in çıkarlarına hizmet edeceğini ve Türkiye’nin Filistin politikasına zarar vereceğine işaret etti. FUAT OKTAY: ASKER GÖNDERME MECLİS'İN KABUL EDECEĞİ TEZKEREYLE MÜMKÜN TBMM Dışişleri Komisyonu Başkanı Fuat Oktay, Mekke Anlaşması içinde yer alan Türk Silahlı Kuvvetleri’nin çatışmaya katılmak üzere yurt dışına gönderilmesinin Anayasa’nın 92’nci maddesi uyarınca Meclis’in kabul edeceği bir tezkereyle mümkün olacağını söyledi.

Oktay, taraflardan birine saldırı halinde verilecek desteğin istişare ve ortak değerlendirme sonucunda oydaşmayla belirleneceğini belirtti. Meclis onayından önce İstanbul ve Riyad’da yapılan toplantıların hazırlık niteliğinde olduğunu ve Türkiye’nin bu görüşmelerde hukuki, mali veya askeri yükümlülük üstlenmediğini söyledi.

Anlaşmayı Türkiye’nin NATO üyeliğini tamamlayan bir bölgesel güvenlik düzenlemesi olarak niteleyen Oktay, İran’ın anlaşmaya karşı olmadığını resmi ve gayriresmi kanallardan bildirdiğini aktardı. İlk 10 yılda olağan çekilme yolunun kapalı olmasını güvenlik anlaşmalarında süreklilik ihtiyacıyla gerekçelendiren Oktay, bu süre içinde de Türkiye’nin rızası olmadan karar alınamayacağını söyledi.

MEKKE ANLAŞMASI NELERİ İÇERİYOR? Taraflardan birine yönelik silahlı saldırıyı tüm taraflara yapılmış sayan anlaşma, ortak askeri faaliyetler, istihbarat paylaşımı ve lojistik destek hükümleri içeriyor. Süresiz olarak yürürlükte kalması planlanan ve ilk 10 yıl çekilmenin mümkün olmadığı anlaşma, Türkiye’yi ABD ve İsrail’in çıkarları doğrultusunda Suudi Arabistan’a destek için Yemen savaşına sürükleyeceği eleştirileriyle gündemde.