TÜİK’ten çocukların dijital dünyasına ilişkin çarpıcı veriler: Ekran arttı, kitap ve derse ayrılan zaman azaldı
- Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2026 yılı Çocuklarda Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması’nın sonuçlarını açıkladı
- Araştırma, internetten sosyal medyaya, dijital oyunlardan yapay zekâya kadar çocukların teknolojiyle ilişkisini ortaya koydu
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2026 yılı Çocuklarda Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması’nın sonuçlarını açıkladı. Araştırma, internetten sosyal medyaya, dijital oyunlardan yapay zekâya kadar çocukların teknolojiyle ilişkisini ortaya koydu.
Önceki yıllarda 6-15 yaş grubunu kapsayan araştırma, bu yıl 6-17 yaş grubuna genişletildi. Üretken yapay zekâ kullanımı ve siber zorbalığa ilişkin göstergeler ise ilk kez 11-17 yaş grubunda incelendi.
Her 10 çocuktan 8’i cep telefonu kullanıyor
Araştırmaya göre 6-17 yaş grubundaki çocukların yüzde 80,1’i cep telefonu veya akıllı telefon kullanıyor. Bu oran 6-10 yaş grubunda yüzde 66,2, 11-17 yaş grubunda ise yüzde 89,8 olarak hesaplandı.
Telefon kullanan çocukların yüzde 97,4’ü cihazlarını düzenli kullandığını belirtti. Küçük yaş grubunda yüzde 73,3 ile oyun oynama öne çıkarken, 11-17 yaş grubunda yüzde 87,8 ile internette gezinme ilk sırada yer aldı.
Düzenli telefon kullanan çocukların yüzde 37,8’i cihazını en az yarım saatte bir kontrol ettiğini bildirdi. Bu oran 11-17 yaş grubunda yüzde 48’e yükselerek yaklaşık her iki çocuktan birine ulaştı.
Hafta sonu internette geçirilen süre artıyor
Çocukların internet kullanım oranı yüzde 92,7 oldu. İnternet kullananların oranı 6-10 yaş grubunda yüzde 86,6’ya, 11-17 yaş grubunda yüzde 96,9’a ulaştı.
Düzenli internet kullanan çocukların yüzde 53’ü hafta içi, yüzde 63,4’ü ise hafta sonu günde en az iki saatini internette geçirdiğini belirtti.
İnternet kullanım amaçlarında yüzde 86,2 ile video izleme ilk sıraya yerleşti. Ders çalışma, ödev ve sunum hazırlama yüzde 80,3, sosyal medya kullanımı ise yüzde 75,1 olarak kaydedildi.
Küçük yaş grubunda sosyal medya kullanımı yüzde 50’yi aştı
6-17 yaş grubundaki çocukların yüzde 69,8’inin sosyal medya kullandığı belirlendi. Kullanım oranı erkek çocuklarda yüzde 71,4, kız çocuklarda yüzde 68,1 oldu.
Yaş grupları arasındaki fark da dikkat çekti. Sosyal medya kullananların oranı 6-10 yaş grubunda yüzde 50,2 iken, 11-17 yaş grubunda yüzde 83,4’e yükseldi.
Dijital oyunlarda macera ve aksiyon öne çıktı
Çocukların yüzde 68,1’i dijital oyun oynadığını bildirdi. Bu oran erkek çocuklarda yüzde 77,4, kız çocuklarda yüzde 58,2 olarak gerçekleşti.
Düzenli oyun oynayan çocukların tercihlerinde yüzde 48,1 ile macera ve aksiyon oyunları ilk sırada yer aldı. Bu türü yüzde 44,5 ile strateji ve taktik, yüzde 41,6 ile spor oyunları izledi.
6-10 yaş grubundaki çocukların yüzde 34,7’si fazla oyun oynamanın sorumluluklarını aksatmasına neden olduğunu belirtti.
Çocukların yaklaşık yarısı daha az kitap okuduğunu söylüyor
Araştırmada ekran süresinin günlük alışkanlıklara etkisi de değerlendirildi. Çocukların yüzde 48,3’ü ekran karşısında geçirdiği süre nedeniyle daha az kitap okuduğunu, yüzde 42,2’si ise daha az ders çalıştığını ifade etti.
Ailesiyle daha az vakit geçirdiğini belirtenlerin oranı yüzde 33 oldu. Çocukların yüzde 26,8’i arkadaşlarıyla yüz yüze görüşmeye ve oyun oynamaya daha az zaman ayırdığını, yüzde 25,4’ü ise daha az uyuduğunu bildirdi.
Bu oranlar, ilgili ifadelere “katılıyorum” veya “kısmen katılıyorum” yanıtı veren çocukları kapsıyor.
Yapay zekâ kullanımında eğitim ilk sırada
İlk kez araştırmaya dahil edilen üretken yapay zekâ kullanım oranı, 11-17 yaş grubunda yüzde 63 olarak belirlendi. Kız çocuklarında yüzde 65,5 olan kullanım oranı, erkek çocuklarında yüzde 60,6’da kaldı.
Üretken yapay zekâ kullanan çocukların yüzde 88,1’i bu araçlardan örgün eğitim amacıyla yararlandığını belirtti. Özel amaçlarla kullanım oranı ise yüzde 58,6 oldu.
Yapay zekâ kullanmayan çocukların yüzde 68,9’u bu teknolojinin varlığından haberdar olmadığını ifade etti. İhtiyaç duymama, nasıl kullanılacağını bilmeme ve gizlilik endişeleri de kullanmama nedenleri arasında yer aldı.
Her 10 çocuktan biri siber zorbalığa maruz kaldı
11-17 yaş grubundaki çocukların yüzde 10,2’si siber zorbalığa maruz kaldığını bildirdi. Siber zorbalık yaptığını belirtenlerin oranı yüzde 4,6, buna tanıklık edenlerin oranı ise yüzde 23,6 oldu.
Siber zorbalığa maruz kalan çocukların yüzde 73,3’ü, zorbalığı yapan kişinin yüz yüze tanıdığı bir arkadaşı veya akranı olduğunu belirtti.
Zorbalığın yaşandığı ortamlar arasında yüzde 56,5 ile anlık mesajlaşma uygulamaları ilk sırada yer aldı. Bunları yüzde 51,1 ile SMS ve benzeri mesajlar, yüzde 40,7 ile sosyal medya platformları ve yüzde 24,9 ile internet oyunları izledi.
Kırıcı mesajlar ve okula devam üzerindeki etkiler
Siber zorbalığa maruz kalan çocukların yüzde 80,3’ü kırıcı veya incitici mesajlarla karşılaştığını söyledi. Yüzde 20,3’ü kendileri hakkında kırıcı mesajların başkalarıyla paylaşıldığını, yüzde 15,8’i ise haklarında asılsız söylentiler yayıldığını belirtti.
Eğitimine devam eden 11-17 yaş grubundaki çocukların yüzde 28,1’i siber zorbalığa maruz kalma, zorbalık yapma veya tanıklık etme durumlarından en az birini yaşadı.
Bu deneyimlerden en az birini yaşayan çocukların yüzde 7,8’i söz konusu durumun okula devamını etkilediğini bildirdi. Bu oran erkek çocuklarda yüzde 5,3, kız çocuklarda ise yüzde 10,5 olarak kaydedildi.
Günde en fazla 3 kritik gelişme. Bildirim kirliliği yok, anında bilgi.
Kategori: Ekonomi
Yayın: 20 Kasım 2026 07:54 · Kaynak: afyonturkeligazetesi.com