Önder Algedik ‘Asfalta değil toplu taşımaya bütçe ayrılmalı’

Samsun Çevre Platformu (SAMÇEP) tarafından Elektrik Mühendisleri Odası (EMO) Samsun Şubesi Konferans Salonu'nda düzenlenen'Ya Fosil Düzen Ya Devrim: İklimi Değiştirme Savaşı Samsun'da!' başlıklı söyleşide iklim krizi, fosil yakıt bağımlılığı, kentleşme ve yerel ulaşım politikaları masaya yatırıldı.

Programda'Fosil Düzen' adlı yeni kitabından ve yerel saha araştırmalarından çarpıcı veriler paylaşan İklim ve Enerji Uzmanı Önder Algedik, Samsun'un mevcut ulaşım altyapısını ve toplu taşıma verilerini rakamlarla eleştirdi.

'1,3 milyonluk kentte toplu taşıma sadece 100 bini taşıyor' Samsun'un 1 milyon 380 bini aşan nüfusuna rağmen toplu taşıma kapasitesinin çok geride bırakıldığını vurgulayan Algedik,'Samsun'a ilk geldiğimde toplu taşıma rakamlarını incelemiştim. 1,3 milyon nüfuslu bir kentte herkes günde sadece bir kez işe, okula ya da bir yere gitse en az 2,6 milyon yolculuk oluşur.

Ancak Samsun'da raylı sistem ve belediye otobüslerinin taşıdığı toplam günlük yolcu sayısı yalnızca 100 bin civarında kalıyor. Kağıt üzerinde toplu taşıma var ama gerçekte yok. İnsanlar mecburen otomobile, dolayısıyla devasa bir fosil yakıt harcamasına ve karayoluna mahkûm ediliyor' dedi.

'Otomobil merkezli düzenin Samsun'a maliyeti 98,6 milyar TL' Samsun'da trafiğe kayıtlı araç sayısının 572 bine dayandığını belirten Algedik,'Samsun'da yeni alınan araçlar, vergiler, sigorta, kasko, bakım ve tüketilen akaryakıt hesaplandığında; otomobil merkezli ulaşımın Samsun halkına yıllık maliyeti tam 98,6 milyar lirayı buluyor. Bu, kişi başına yılda yaklaşık 71 bin liralık bir yük demek.

Belediyeler sürekli asfalta, yeni şeritlere ve otoparklara para döküyor. Oysa belediyenin asfalta yatırdığı bütçe toplu taşımaya aktarılsa, Samsun bir yıl içinde çok rahatlıkla'ücretsiz toplu taşıma' modeline geçebilir. Toplu taşıma kapasitesi 300-500 binlere çıkarıldığı an kentte akaryakıt tüketimi yarıya iner, hava kirliliği biter ve kişi başına yılda en az 35 bin lira vatandaşın cebinde kalır' dedi.

'Ladik gölü büyüklüğünde beton döküldü' Kentteki betonlaşma ve inşaat baskısına da dikkat çeken Algedik, son 5 yılda Samsun'da tamamlanan inşaat alanının 10,2 milyon metrekareyi bularak Ladik Gölü'nün yüzey alanını (8,7 milyon m²) geride bıraktığını, 13,2 milyon metrekarelik yeni inşaatın ise yolda olduğunu söyledi. Yaya öncelikli caddelerin yeniden araç trafiğine açılmasını eleştiren Algedik, iklim krizine karşı çözümün caddeleri yayalaştırmaktan, raylı ve ücretsiz toplu taşımayı yaygınlaştırmaktan geçtiğini söyledi.