Siirt'in Acı Gerçeği:''Hep Bana'' Şiarı, İşsiz Gençlik ve Bırakılan Enkaz

Siirt’in yıllardır değişmeyen sorusu şu: Komşu iller sanayi ve istihdam alanında ilerlerken bu şehir neden beklediği kalkınmayı sağlayamıyor? Siyasette kişisel ve yakın çevre çıkarlarının kentin ihtiyaçlarının önüne geçtiği yönündeki “hep bana” eleştirisi, 2002’den bugüne görev yapan milletvekillerinin sorumluluğunu da gündeme getiriyor.

TÜİK’in 2024 verilerine göre Siirt, genç nüfus oranında Türkiye’nin üçüncü ili. Buna karşın İŞKUR’un 2024 verilerinde kentte 11 bin 708 kayıtlı işsiz bulunuyor. Bu rakam, Siirt’teki bütün işsizleri kapsamasa da sorunun boyutunu ortaya koyan önemli göstergelerden biri.

Genç nüfusun bu kadar yüksek olduğu bir şehirde asıl mesele açık: Neden yeterli üretim tesisi kurulamıyor, neden kalıcı istihdam oluşturulamıyor ve neden Siirt’in ekonomik potansiyeli somut sonuçlara dönüştürülemiyor? İktidarın gücü var, peki sonuç nerede?

Siirt’e kamu yatırımları yapılıyor, projeler açıklanıyor. Ancak yıllardır beklenen ekonomik dönüşümün gerçekleşip gerçekleşmediği, yalnızca yatırım tutarlarıyla ölçülemez. Asıl ölçü, bu yatırımların kaç kişiye iş sağladığı ve şehre nasıl bir üretim kapasitesi kazandırdığıdır.

Çinko izabe tesisi bunun en dikkat çekici örneklerinden biri. Tesisin 4 Aralık 2021’deki açılışında dönemin milletvekili Prof. Dr. Yasin Aktay, Siirt’teki fabrikada 500 kişinin, Hakkâri’deki madenlerden Siirt’e uzanan tedarik zincirinde ise 2 bin 500 kişinin istihdam edilmesinin öngörüldüğünü açıklamıştı.

Böylece toplam 3 bin kişilik istihdam hedefi kamuoyuna duyuruldu. Ancak Nisan 2026’da yayımlanan yerel bir araştırma haberinde, tesisteki mevcut çalışan sayısının bu hedefin çok gerisinde kaldığı belirtildi. Kamuoyunun önündeki temel soru hâlâ yanıt bekliyor: Bu 3 bin kişilik istihdam hedefinin ne kadarı gerçekleşti, kaç kişi bugün fiilen çalışıyor ve tesis neden beklenen ölçüde istihdam üretemiyor?

Burada sorun bir fabrikanın kurulmuş olması değil; büyük beklentiler yaratan yatırımın, açıklanan istihdam hedefine ne ölçüde ulaştığının açıkça ortaya konulmaması. İktidar milletvekilleri, merkezi yönetimle olan ilişkilerini Siirt’e yeni üretim tesisleri kazandırmak ve mevcut yatırımların önündeki engelleri kaldırmak için daha etkili kullanmalı.

Projelerin temel atma ve açılış törenleri kadar, sonuçlarının da hesabı verilmeli. Baraj yapıldı, Mışar Ovası’nın köprüsü hâlâ gündemdeSiirt’te kalkınma tartışmasının bir başka somut örneği, Ilısu Barajı sonrasında Botan Çayı üzerindeki eski köprü ve yolların sular altında kalmasıyla yaşanan ulaşım sorunu.

DEM Parti Siirt Milletvekili Sabahat Erdoğan Sarıtaş, 11 Ekim 2023’te TBMM’de yaptığı konuşmada Mışar Ovası çevresindeki köprü sorununu gündeme taşıdı. Sarıtaş, bazı köylere ulaşımın yaklaşık 40 dakikadan 2,5 saate kadar uzadığını ve bölgedeki yaklaşık 40 köyün etkilendiğini belirtti.

AK Parti Siirt Milletvekili Mervan Gül de 13 Ocak 2026’da TBMM’de yaptığı açıklamada, baraj nedeniyle eski köprü ve yolların su altında kaldığını, Mışar ve çevresindeki yaklaşık 30 köyün ulaşımının 30 kilometreye kadar uzadığını söyledi. Gül, Billoris köprü projesinin 2026 yatırım programına teklif edileceğini açıkladı.

Bu iki açıklama, sorunun yıllardır bilindiğini ve hem iktidar hem de muhalefet tarafından Meclis gündemine taşındığını gösteriyor. Ancak temel beklenti, sorunun yalnızca konuşulması değil, çözülmesi. Barajlar enerji üretimi ve ülke ekonomisi açısından önemli olabilir.

Fakat bölge halkının ulaşım, tarım, sağlık ve eğitim alanlarında yaşadığı sorunlar da aynı ciddiyetle ele alınmalı. Bir yatırımın başarısı, sağladığı faydaların yanında yerel halkın uğradığı kayıpların ve ihtiyaçların ne ölçüde giderildiğiyle de değerlendirilir.

Mışar’ın köprü sorunu, Siirt’te projelerin konuşulmasıyla hayata geçirilmesi arasındaki mesafeyi gösteren önemli bir örnek. Muhalefet de yalnızca soru önergesiyle yetinmemeliİktidarın yatırım gücünü yeterince sonuç üretmek için kullanıp kullanmadığı sorgulanırken muhalefetin çalışma yöntemi de tartışılmalı.

Soru önergesi vermek, Meclis konuşması yapmak ve sorunları kamuoyuna duyurmak parlamenter denetimin önemli araçlarıdır. Ancak muhalefetin görevi bunlarla sınırlı kalmamalı. Siirt’in neden yatırım çekemediğini somut verilerle ortaya koymak, başarısız olan projelerin nedenlerini araştırmak, yeni üretim alanları belirlemek ve uygulanabilir kalkınma önerileri hazırlamak gerekiyor.

İktidarın bir projeyi engellediği ileri sürülüyorsa hangi projenin, hangi aşamada ve hangi gerekçeyle engellendiği de belgeleriyle açıklanmalı. Aynı şekilde iktidar milletvekillerinin de merkezi yönetimin imkânlarını ne ölçüde kullandığı, kaç yatırımın hayata geçirilmesine katkı sağladığı ve bunların kaç kişiye iş kazandırdığı ortaya konulmalı.

Siirt’in ihtiyacı, birbirini suçlayan siyasetçiler değil; sonuçları ölçülebilen projeler ve bu projelerin hesabını verebilen temsilciler.2002’den bugüne Siirt’i temsil eden milletvekilleri2002’de iptal edilen ilk seçim ve 2003’teki yenileme seçimiyle başlayan süreçten 2023 seçimlerine kadar Siirt’i TBMM’de temsil eden, Recep Tayyip Erdoğan ve Fadıl Akgündüz dışında kalan isimler şöyle: DönemMilletvekilleri22. Dönem — 2003 yenileme seçimiÖner Ergenç, Öner Gülyeşil23.

Dönem — 2007Afif Demirkıran, Memet Yılmaz Helvacıoğlu, Osman Özçelik24. Dönem — 2011Afif Demirkıran, Osman Ören, Gültan Kışanak25. Dönem — Haziran 2015Yasin Aktay, Kadri Yıldırım, Hatice Seviptekin26. Dönem — Kasım 2015Yasin Aktay, Kadri Yıldırım, Besime Konca27.

Dönem — 2018Osman Ören, Meral Danış Beştaş, Sıdık Taş28. Dönem — 2023Mervan Gül, Tuncer Bakırhan, Sabahat Erdoğan Sarıtaş3 Kasım 2002’deki ilk seçimde seçilmiş görünen Ekrem Bilek ve Mervan Gül’ün milletvekilliği tutanakları, Siirt seçiminin iptali nedeniyle kesinleşmedi.

Mervan Gül daha sonra 2023 seçiminde yeniden milletvekili seçildi. Bu isimlerin her biri farklı siyasi koşullarda görev yaptı. Ancak Siirt’in ekonomik gelişimi açısından bütün dönemler için aynı sorular sorulabilir: Kaç kalıcı iş oluşturuldu?

Hangi üretim projeleri tamamlandı? Hangi yatırımlar beklenen sonucu verdi? Genç işsizliğini azaltmak için neler yapıldı? Siirtli artık söz değil, sonuç istiyorSiirt fıstığı, büryan, Pervari balı, bıttım ve diğer yöresel ürünler; tarım, gıda işleme ve turizm alanlarında önemli yatırım fırsatları sunuyor.

Buna rağmen bu potansiyelin yeterince üretime ve istihdama dönüşmediği yönündeki eleştiriler gündemdeki yerini koruyor. Çözüm için fıstık ve diğer tarım ürünlerini işleyen tesislerin kurulması, Organize Sanayi Bölgesi’nde üretimin artırılması, yatırımcıların önündeki engellerin belirlenmesi ve gençleri kalıcı işlere hazırlayan mesleki programların geliştirilmesi gerekiyor.

Milletvekillerinden beklenen de tam olarak bu: İktidarın yetkilerini ve imkânlarını Siirt’e daha fazla üretim ve istihdam kazandırmak için kullanması; muhalefetin ise eleştiri ve soru önergelerinin ötesine geçerek somut, belgeli ve uygulanabilir çözümler ortaya koyması. Siirt’te işsizlik sürerken büyük projelerin açıklanması tek başına yeterli değil.

Kamuoyunun, verilen istihdam sözlerinin gerçekleşme oranını ve tamamlanan projelerin sonuçlarını bilmeye hakkı var. Siirt halkı kandırılıyor mu? Bu sorunun yanıtı sloganlarla değil, açıklanacak rakamlarla verilmeli. Kaç kişi işe alındı, kaç yatırım faaliyete geçti, kaç proje tamamlandı ve kaç gencin hayatı değişti?

Siirtli artık seçimden seçime hatırlanmak değil, kendi şehrinde iş bulmak ve geleceğini kurmak istiyor. Siyasetin başarısı da “hep bana” eleştirilerine verilecek sözlü yanıtlarla değil, halkın hayatında meydana getireceği somut değişimle ölçülecek.