Habermetrik
← Ana Sayfa
Bursa/Orhaneli 19 Kasım 2026 10:04
✍ Editör: Habermetrik · Editör Politikası

Prof. Dr. Zakir Avşar: Sosyal medyada kutsalların pazarlanması değer erozyonunu derinleştiriyor

Prof. Dr. Zakir Avşar: Sosyal medyada kutsalların pazarlanması değer erozyonunu derinleştiriyor
⏱️ 4 dk okuma 🛡️ %85 Doğruluk · 1 Kaynak
WhatsApp Paylaş
⚡ 30 Saniyede Özet Habermetrik Yapay Zeka Özeti
  • ANKARA - BHA Türk İnternet Medya Birliği (TİMBİR) Yüksek İstişare Kurulu Başkan Vekili Prof
  • Zakir Avşar, kaleme aldığı yazısında sosyal medya platformlarında dinî, millî ve kültürel değerlerin ticari amaçlarla kullanılmasını ve bunun toplumsal etkilerini ele aldı

ANKARA - BHA

Türk İnternet Medya Birliği (TİMBİR) Yüksek İstişare Kurulu Başkan Vekili Prof. Dr. Zakir Avşar, kaleme aldığı yazısında sosyal medya platformlarında dinî, millî ve kültürel değerlerin ticari amaçlarla kullanılmasını ve bunun toplumsal etkilerini ele aldı.

İnsanlık tarihi boyunca din, millet, aile, ahlak ve ortak hafızanın toplumları bir arada tutan temel değerler olduğunu belirten Avşar, dijital platformlarda bu değerlerin giderek daha fazla görünürlük, etkileşim ve ekonomik kazanç amacıyla kullanıldığını ifade etti.

Avşar, sosyal medya kullanıcılarının dinî hassasiyetlerinin dijital hediyeler üzerinden ekonomik kazanca dönüştürülmesinin yalnızca bireysel davranışlarla açıklanamayacağını, platformların işleyiş biçiminin de değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.

Avşar, yazısında şu ifadelere yer verdi:

“İnsanların inanç dünyasındaki hassasiyetler ekonomik kazanç aracına dönüştürülüyor”

“Sanal ortamda Kâbe görüntüsü eşliğinde tavaf animasyonları oluşturulması ve izleyicilerin gönderdikleri dijital hediyeler karşılığında isimlerinin bu animasyonlarda dolaştırılması, dinî kavramların ücretli etkileşim unsurlarına dönüştürülmesi meselenin geldiği noktayı, suiistimalin boyutlarını, ahlaksızlığın ölçüsüzlüğünü göstermesi bakımından ibret vericidir.

Bu tür uygulamalarda insanın inanç dünyasındaki hassasiyetler ekonomik kazanç elde etmenin araçları hâline getirilmektedir. Üstelik bu kazanç çoğu zaman insanların dinî aidiyetlerinden, manevi beklentilerinden ve iyi niyetlerinden beslenmektedir.

Bir kişinin gönderdiği dijital hediyenin dinî bir karşılık taşıdığı izlenimi oluşturulması, yapılan harcamanın manevi bir değerle ilişkilendirilmesi ve katılımcıların daha fazla ödeme yapmaya teşvik edilmesi basit bir sosyal medya eğlencesi olarak değerlendirilemez.”

Dinî ve millî değerlerin etkileşim amacıyla kullanılması

Sosyal medyada dinî sembollerin yanı sıra millî hassasiyetlerin, aile mahremiyetinin ve toplumsal acıların da içerik üretiminde kullanılabildiğine dikkat çeken Avşar, bu durumun münferit örneklerle sınırlı olmadığını belirtti.

Toplumsal değerlerin bağlamından koparılarak dramatize edilmesinin, bu değerlerin taşıdığı anlamın önüne ekonomik kazanç ve görünürlük hedeflerini geçirdiğini ifade etti.

Avşar, bu konudaki değerlendirmesinde şunları kaydetti:

“İnsanların en hassas duygularına dokunan konular çoğu zaman bağlamından koparılarak dramatize edilmekte, kurgulanmakta ve ticari kazanca tahvil edilmektedir. Böylece değerlerin kendisi değil o değerler üzerinden elde edilebilecek dikkat ve kazanç önem kazanmaktadır.

Burada ciddi bir kavram kargaşası da yaşanmaktadır: Görünür olmak değerli olmakla, çok izlenmek haklı olmakla, çok para kazanmak başarılı olmakla eş tutulmaktadır.”

“Algoritmalar sansasyonel içerikleri öne çıkarıyor”

Sosyal medya platformlarının ekonomik modeline de değinen Avşar, dijital ekonomide kullanıcıların dikkatini mümkün olduğunca uzun süre platformda tutmanın temel hedeflerden biri olduğunu belirtti.

İçerik öneri algoritmalarının etkileşimi ödüllendiren yapısının, eğitici ve toplumsal fayda sağlayan içeriklerden çok şaşırtıcı veya kışkırtıcı paylaşımların görünürlüğünü artırabildiğine dikkat çekti.

Avşar, şu ifadeleri kullandı:

“Algoritmaların etkileşimi ödüllendiren yapısı, çoğu zaman nitelikli, eğitici ve toplumsal fayda üreten içeriklerden ziyade şaşırtıcı, kışkırtıcı, uç ve sansasyonel içeriklerin öne çıkmasına yol açmaktadır.

Bir insanın bilgi birikimi, ahlaki tutarlılığı veya topluma sağladığı katkı bu sistemde her zaman belirleyici değildir.

Bazen birkaç saniyelik şaşkınlık bir saatlik nitelikli düşünceden daha fazla ekonomik karşılık bulabilmektedir.”

Avşar, bu rekabet ortamında bazı içerik üreticilerinin daha fazla görünürlük elde etmek amacıyla toplumsal sınırları zorlayabildiğini, mahremiyeti ihlal edebildiğini ve kutsal kabul edilen değerleri gösteriye dönüştürebildiğini ifade etti.

“Çocukların mahremiyeti ve insanların acıları dijital gelir aracına dönüşüyor”

Konunun sosyolojik boyutunu değerlerin metalaşması kavramıyla açıklayan Avşar, ekonomik alışverişin konusu olmayan toplumsal ve manevi değerlerin dijital ortamda alınıp satılabilir unsurlara dönüştürüldüğünü belirtti.

Avşar, aile hayatının, çocukların mahremiyetinin ve kişisel acıların sosyal medyada kazanç amacıyla paylaşılmasına dikkat çekerek şu değerlendirmede bulundu:

“Çocuğunun mahremiyetini milyonlarca kişinin önüne seren, aile içi tartışmalarını canlı yayın malzemesi yapan, yakınlarının hastalığını veya ölümünü izlenme ve bağış toplama vesilesine dönüştüren içerik üreticileri kişisel hayat ile kamusal gösteri arasındaki sınırı ortadan kaldırmaktadır.

Üstelik bu davranışlar zamanla sıradanlaşmakta, izleyiciler de başkalarının mahremiyetini tüketilen bir eğlence unsuru olarak görmeye alışmaktadır.”

Bu tür içeriklerin zamanla normalleşmesinin toplumsal duyarlılık üzerinde etkiler oluşturabileceğini belirten Avşar, sorumlu...

💬 Habere Tepkinizi Belirtin:
Habermetrik WhatsApp Kanalına Katılın

Günde en fazla 3 kritik gelişme. Bildirim kirliliği yok, anında bilgi.

Kanalı Takip Et →
Kaynaklar: bha.net.tr
Haber metni ve görseller bha.net.tr sitesine aittir; tam içerik kaynak sitede yayınlanır.
Haber Künyesi
Kategori: Teknoloji · Bölge: Bursa/Orhaneli
Yayın: 19 Kasım 2026 10:04 · Kaynak: bha.net.tr
Kaynağı Oku ↗