Sayıştay MASKİ’nin Röntgenini Çekti: Kaçak Su, Denetimsiz İşletmeler ve Tartışmalı Atamalar!

Sayıştay denetçileri tarafından hazırlanan 2025 yılı MASKİ Genel Müdürlüğü denetim raporu, kurumun faaliyetlerinde köklü bir inceleme gerçekleştirdi. Yapılan denetimler sonucunda, mali tablolara ilişkin bir ve idari-mali işlemleri kapsayan 20 olmak üzere toplam 21 ayrı bulgu tespit edildi.

Rapor; kamu kaynaklarının kullanımı, belediyeler arası hesap farklılıkları, personel atamaları ve çevresel denetim süreçlerindeki ciddi boşlukları detaylandırıyor. Çevresel denetimler noktasında ortaya çıkan tablo ise oldukça dikkat çekici.

MASKİ'nin sorumluluk sahasındaki 468 endüstriyel atıksu işletmesinin, yaklaşık yüzde 85'inin yasal izin belgesine sahip olmadığı belirlendi. 388 işletmenin Atıksu Bağlantı Kalite Kontrol İzin Belgesi bulunmazken, 10 işletmenin ise belgelerinin süresinin dolduğu raporlandı.

Sadece 70 işletmenin yasal gereklilikleri yerine getirdiği, bu durumun hem çevresel riskleri artırdığı hem de mevzuata uygun hareket eden işletmeler arasında haksız rekabete yol açtığı vurgulandı. Denetim faaliyetlerinin yetersizliği de raporun bir diğer önemli başlığı oldu.

2025 yılı boyunca 468 işletmeden sadece 165'i denetlenebildi ve toplamda 205 denetim gerçekleştirildi. Atıksu numunesi alınan işletme sayısı ise 25'te kalırken, toplam 35 numune işlemi yapıldı. Daha da vahimi, yıl boyu hiçbir işletmeye atıksu arıtma bedeli veya benzeri bir idari yaptırım uygulanmadı.

Sayıştay, bu eksikliğin mevzuata aykırı deşarjların tespitini zorlaştırdığını ve yaptırım mekanizmasının tamamen işlevsiz kaldığını belirtti. Kaçak su kullanımıyla ilgili ceza uygulamalarında da ciddi hatalar tespit edildi.

Halı yıkama, oto yıkama, düğün salonu ve öğrenci yurdu gibi yüksek su tüketimi olan işletmelerin, yönetmelik gereği 'büyük işletme' statüsünde değerlendirilmesi gerekirken, 'küçük işletme' tarifesi üzerinden cezalandırıldığı ortaya çıktı. Bu hatalı sınıflandırmanın, kaçak su kullanımına yönelik tahakkukların olması gerekenden çok daha düşük kalmasına neden olduğu ifade edildi.

Kamu alımları sürecinde ise mevzuata aykırı bir yöntem izlendiği anlaşıldı. Denetçiler, bütünlük arz eden ve tek bir ihale konusu olabilecek hizmet alımlarının, doğrudan temin limitlerinin altında kalması amacıyla parçalara bölündüğünü belirledi.

Bu durum, kamu kaynaklarının kullanımında şeffaflık ve rekabet ilkelerinin zedelendiğine işaret ediyor. Sayıştay'ın raporu, MASKİ bünyesindeki personel atamalarından mali yönetime kadar uzanan geniş bir yelpazedeki usulsüzlükleri kayıt altına alıyor.

Kurumun, çevresel riskleri yönetme ve kamu kaynaklarını etkin kullanma noktasında sınıfta kaldığı değerlendirilen raporda, mevzuata aykırı uygulamaların acilen düzeltilmesi gerektiği vurgulanıyor. Söz konusu bulguların, MASKİ'nin önümüzdeki dönemdeki idari ve yasal süreçleri üzerinde belirleyici olması bekleniyor.