Asfaltta Plastik Devrimi: Yol Ömrünü 4 Katına Çıkaran Yeni Formül
- İranlı araştırmacılar, atık PET şişeleri asfalt karışımına dahil ederek yol ömrünü dört katına çıkaran yenilikçi bir yöntem geliştirdi
- Mevcut altyapı makineleriyle uyumlu olan bu çevreci çözüm, plastik kirliliğini azaltırken yol dayanıklılığını önemli ölçüde artırıyor
İran Bilim ve Teknoloji Üniversitesi ile Hayyam Üniversitesi'nden mühendisler, küresel plastik atık sorununa çözüm sunan ve yol yapım teknolojilerini değiştirebilecek bir buluşa imza attı. Scientific Reports dergisinde yayımlanan çalışmaya göre, geleneksel asfaltın temel bileşenlerinden olan kireç taşının bir kısmı, özel olarak işlenmiş PET şişe granülleriyle değiştirildi.
Bu yöntem, yolların hem daha uzun ömürlü olmasını sağlıyor hem de ağır tonajlı araçların neden olduğu deformasyonları minimize ediyor. Süreç, atık plastiklerin 4,75 ile 12,5 milimetre boyutlarında köşeli parçacıklara dönüştürülmesiyle başlıyor.
'Kuru yöntem' olarak adlandırılan bu teknikte, plastik granüller asfalt bitümü eklenmeden önce doğrudan taşlarla harmanlanıyor. Asfaltın hazırlanma sıcaklığı, PET plastiğin erime noktası olan 250 °C'nin altında tutulduğu için, plastikler yanmadan veya zehirli gaz salınımı yapmadan formunu koruyabiliyor.
En büyük avantajlardan biri ise, bu işlemin mevcut yol yapım makineleriyle ek bir fabrika yatırımı gerektirmeden uygulanabilmesi. Laboratuvar ortamında gerçekleştirilen zorlu testler, plastik katkılı asfaltın performansını gözler önüne serdi.
Standart asfalt 16.380 yük döngüsünde kırılma belirtileri gösterirken, PET içerikli karışım 64.763 döngüye kadar dayanıklılık sergiledi. Karışım içerisindeki taşın %16'sının plastik ile ikame edilmesi, çatlaklara karşı direnci %295 oranında artırırken, %18'lik plastik oranı ağır yük kaynaklı çökmeleri %57 oranında azalttı.
Ayrıca, su geçirmezlik özelliğinde %7'lik bir iyileşme kaydedildi. Çevresel açıdan bakıldığında, 1 kilometrelik bir yolda kullanılan agreganın sadece %10'unun plastikle değiştirilmesi, 630 ton PET şişenin geri dönüşüme kazandırılmasını sağlıyor.
Bu durum, çöp sahalarında 18.900 metreküplük bir alan tasarrufu anlamına geliyor. Uzmanlar, bu yöntemin atık yönetimi ve altyapı bütçeleri üzerindeki yükü hafifletme potansiyeline dikkat çekiyor. Teknolojinin tek kısıtlayıcı faktörü ise iklim koşulları olarak öne çıkıyor.
Yapılan testlerde 5 °C gibi düşük sıcaklıklarda PET plastiğin sertleşerek kırılganlaştığı gözlemlendi. Bu nedenle araştırmacılar, söz konusu yöntemin sert kış şartlarının yaşandığı bölgeler yerine ılıman ve sıcak iklimler için daha uygun bir çözüm olduğunu belirtiyor.
Proje şu an için deneysel aşamada olup, gerçek trafik koşulları, yoğun güneş ışığı ve şiddetli yağışlar altındaki performansı yakından takip ediliyor. Araştırma ekibi, bir sonraki aşamada büyük ölçekli üretim maliyetlerini ve lastik sürtünmesi sonucu oluşabilecek mikroplastik salımı riskini detaylıca incelemeyi hedefliyor.
Günde en fazla 3 kritik gelişme. Bildirim kirliliği yok, anında bilgi.
Kategori: Trafik
Yayın: 17 Kasım 2026 10:35 · Kaynak: Sözcü Gündem