Citation Jetlerinde Tek Pilot Muafiyeti Krizi ve Yeni Arayışlar

ABD Federal Havacılık İdaresi (FAA) Yöneticisi Bryan Bedford, Las Vegas'ta gerçekleştirilen NBAA-BACE 2026 fuarında, Citation serisi jetlerin tek pilotla uçurulmasına dair tartışmalı sürece ilişkin yeni bir kapı araladı. Kurumun, 29 Eylül 2026 tarihi itibarıyla tek pilot operasyonlarına izin veren muafiyetleri iptal etmesinin ardından gözler, bu kısıtlamayı aşabilecek alternatif çözüm yollarına çevrildi. Bedford, güvenlik standartlarından taviz verilmemesi şartıyla, yeni eğitim modelleri ve sertifikasyon süreçlerinin değerlendirilebileceğini belirtti. Söz konusu kriz, FAA'nın 2024 yılında başlattığı kapsamlı incelemeler sonucunda ortaya çıkan usulsüzlüklerle tetiklendi. Denetimlerde, eğitim kayıtlarının eksik tutulduğu, standart dışı eğitimler verildiği ve hatta sahte kayıtlar oluşturulduğu tespit edildi. Bu durum, 1984 yılından bu yana uygulanan ve Citation, Citation I, II, S/II, V, Ultra, Bravo, Encore ve Encore+ modellerini kapsayan tek pilotlu uçuş muafiyetlerinin güvenlik seviyesini sorgulanır hale getirdi. FAA, kaza analizlerini de dikkate alarak bu muafiyetlerin artık yeterli güvenlik sağlamadığına hükmetti. Uygulamanın iptali, kurallara sadık kalan işletmeciler ile usulsüzlük yapanların aynı kefeye konulması nedeniyle sektörde tepkiyle karşılandı. Aircraft Owners and Pilots Association (AOPA) yetkilisi David Boulter, FAA'ya gönderdiği mektupta, güvenlik ihlali yapmayan pilotların ve işletmecilerin cezalandırılmasının mantıksız olduğunu vurguladı. AOPA, kurumun güvenlik denetim yetkisini desteklemekle birlikte, ayrıştırıcı bir yaklaşım benimsenerek uyumlu tarafların faaliyetlerine devam etmesine izin verilmesini talep etti. NBAA Hükümet İlişkilerinden Sorumlu Başkan Yardımcısı Kristie Greco Johnson, etkilenen operatörler için tamamlayıcı tip sertifikası ve ilave eğitim programlarının bir çıkış yolu olabileceğini ifade etti. FAA Yöneticisi Bedford, bu önerileri incelemeye değer olarak nitelendirse de, herhangi bir yeni modelin mevcut düzenlemelerle eşdeğer bir güvenlik seviyesi sunması gerektiğini net bir dille yineledi. Kurum, güvenlik gerekliliklerini karşılamayan hiçbir alternatifin kabul görmeyeceğini belirtti. Şu aşamada NBAA, Citation Jet Pilots Association ile iş birliği yaparak mağduriyetleri giderecek ve FAA standartlarına uyum sağlayacak yeni bir yol haritası üzerinde çalışıyor. FAA'nın 2024'teki incelemeleri sırasında kurallara uymadığı tespit edilen veya bilgi taleplerine yanıt vermeyen bazı Part 61 muafiyet sahiplerinin yetkileri zaten iptal edilmişti. Gelecek dönemde, yapılacak teknik değerlendirmeler ve eğitim standartlarının güncellenmesiyle, Citation jetlerinde tek pilot operasyonlarının yeniden güvenli bir zemine oturtulup oturtulamayacağı netleşecek.