ÇED Yönetmeliği Değişti: Havzalar Arası Su Aktarımına Yeni Düzenleme

Termik santrallerden akarsu yataklarına kadar ÇED kapsamındaki projeler yeniden düzenlendi. Havzalar arası su aktarımı da listeye.

Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) Yönetmeliği’nde önemli değişikliklere gidildi. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından hazırlanan düzenleme, 7 Kasım 2026 tarihli ve 33423 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.

Değişiklikle termik güç santralleri, endüstriyel yakma tesisleri, nükleer tesisler ve akarsu havzaları arasında su aktarım projelerine ilişkin ÇED listeleri yeniden düzenlendi.

Yeni düzenlemede özellikle iki başlık dikkat çekti. Akarsu havzaları arasında su aktarma projeleri, belirli bir istisna dışında EK-1 listesine alınırken, sürekli akış gösteren akarsuların yataklarında 5 kilometre ve üzerindeki düzenleme projeleri EK-2 listesinde yer aldı. Termik santraller ve diğer yakma tesisleri için de ısıl güç sınırları yeniden belirlendi.

ÇED YÖNETMELİĞİNDE HANGİ DEĞİŞİKLİKLER YAPILDI? 7 Kasım 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan yönetmelik değişikliği, 29 Temmuz 2022 tarihli ve 31907 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği’nin eklerinde yer alan proje listelerini kapsıyor.

Düzenlemenin ilk maddesiyle EK-1 listesinin 2’nci maddesi değiştirildi. Aynı listeye 55’inci madde olarak yeni bir proje türü. İkinci maddeyle ise EK-2 listesindeki 40’ıncı ve 44’üncü maddeler yeniden düzenlendi.

Böylece termik güç santralleri ve diğer yakma tesisleri için farklı ısıl güç eşikleri tanımlanırken, akarsu havzaları arasında su aktarımı ve akarsu yataklarında yapılacak düzenlemeler de yönetmeliğin proje listelerinde açıkça yer aldı.

TERMİK SANTRALLERDE 300 MWt SINIRI Yönetmelik değişikliğinin dikkat çeken başlıklarından biri termik güç santralleri ve diğer yakma tesislerine ilişkin düzenleme oldu.

EK-1 listesinin yeniden düzenlenen 2’nci maddesine göre, toplam ısıl gücü 300 MWt ve üzerinde olan termik güç santralleri bu kapsamda yer alacak.

Aynı eşik, gaz, buhar ve sıcak su elde edilmesi amacıyla kurulan endüstriyel tesisler için de geçerli olacak. Buna göre toplam ısıl gücü 300 MWt ve üzerinde olan söz konusu tesisler EK-1 listesinde sayıldı.

Bu düzenlemeyle birlikte nükleer güç santralleri ve diğer nükleer tesisler de aynı madde kapsamında ele alındı. Nükleer güç santrallerinin veya diğer nükleer tesislerin kurulması ya da sökülmesi EK-1 listesine dahil edildi.

Ancak yönetmelikte bu hükme ilişkin bir istisna da yer aldı. Maksimum gücü sürekli termik yük bakımından 1 kilovatı aşmayan, atom çekirdeği parçalanabilen ve çoğalan maddelerin dönüşümü ve üretimi amacıyla gerçekleştirilen araştırma projeleri bu kapsamın dışında tutuldu.

HAVZALAR ARASI SU AKTARIMI EK-1 LİSTESİNE GİRDİ Değişikliğin en dikkat çekici maddelerinden biri de akarsu havzaları arasında su aktarımına ilişkin oldu.

Yönetmeliğin EK-1 listesine eklenen 55’inci maddeyle, akarsu havzaları arasında gerçekleştirilecek su aktarma projeleri liste kapsamına alındı.

Böylece havzalar arasında su aktarımını içeren projeler, ÇED Yönetmeliği’nin EK-1 listesinde açıkça tanımlanmış oldu. Ancak düzenlemede boru ile gerçekleştirilen içme suyu taşımaları için istisna getirildi.

Söz konusu istisna nedeniyle boru aracılığıyla yapılan içme suyu taşımaları, yeni eklenen 55’inci madde kapsamında değerlendirilmeyecek.

20 MWt VE ÜZERİNDEKİ TESİSLER EK-2 LİSTESİNDE Termik güç santralleri ve diğer yakma tesisleri için EK-2 listesinde de değişikliğe gidildi.

Yönetmeliğin yeniden düzenlenen 40’ıncı maddesine göre, toplam ısıl gücü 20 MWt ve üzerinde olan termik güç santralleri EK-2 listesinde yer alacak.

Gaz, buhar ve sıcak su elde edilmesi amacıyla kurulan endüstriyel tesislerde de aynı sınır uygulanacak. Toplam ısıl gücü 20 MWt ve üzerinde olan bu tesisler de EK-2 kapsamına alındı.

Böylece EK-1 listesinde 300 MWt ve üzerindeki tesisler için düzenleme yapılırken, EK-2 listesinde 20 MWt ve üzerindeki termik güç santralleri ile belirli endüstriyel yakma tesisleri için ayrı bir eşik belirlendi.

AKARSU YATAKLARINDA 5 KİLOMETRE SINIRI Yönetmelik değişikliğinde akarsularla ilgili bir başka düzenleme de EK-2 listesinde yapıldı.

Buna göre sürekli akış gösteren akarsuların yataklarında 5 kilometre ve üzerinde düzenleme yapılmasını içeren projeler EK-2 listesine.

Düzenleme, sürekli akış gösteren akarsuların yataklarında gerçekleştirilecek çalışmalar için uzunluk kriterini açık şekilde ortaya koydu. Buna göre 5 kilometre ve üzerindeki yatak düzenleme projeleri, yönetmeliğin EK-2 listesinde sayılan projeler arasında yer alacak.

YÖNETMELİK YAYIMLANDIĞI TARİHTE YÜRÜRLÜĞE GİRDİ Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yayımlanan yönetmelik değişikliğinin yürürlük tarihi de açıklandı.

Düzenlemenin 3’üncü maddesinde, yönetmeliğin yayımlandığı tarihte yürürlüğe gireceği belirtildi. Bu doğrultuda değişiklikler 7 Kasım 2026 itibarıyla yürürlüğe girdi.

Yönetmeliğin 4’üncü maddesine göre ise değişiklik hükümlerini Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı yürütecek.

Yeni düzenlemeyle birlikte ÇED Yönetmeliği’nin EK-1 ve EK-2 listelerinde yer alan proje türleri ve eşik değerleri güncellenmiş oldu. Termik tesislerin ısıl güç sınırları, nükleer tesislerin kurulması ve sökülmesi, havzalar arası su aktarımı ile akarsu yataklarında yapılacak düzenlemeler değişikliğin öne çıkan başlıklarını oluşturdu.