İsrail'de yeni Meclis yemin etti: Netanyahu dönemi bitirilecek!

İsrail'de 27 Ekim'de düzenlenen seçimlerin ardından oluşan 26. Knesset (Meclis), 10 Kasım'da gerçekleştirilen yemin töreniyle göreve başladı.

Başbakan Binyamin Netanyahu'nun parlamentodaki çoğunluğunu kaybetmesinin ardından hükümeti kurmakla görevlendirilen eski Genelkurmay Başkanı ve Yashar Partisi lideri Gadi Eisenkot, önceki hükümetin politikalarını değiştirmeye yönelik girişimlerini başlattı.

Netanyahu döneminin politikalarını değiştirecek yasa paketi

Eisenkot öncülüğündeki muhalefet bloku, yeni Meclisin ilk gününde Netanyahu hükümetinin kararlarını hedef alan bir dizi yasa teklifi sundu.

Teklifler arasında 7 Ekim 2023 saldırıları ve bu saldırılar öncesinde yaşanan güvenlik ve istihbarat başarısızlıklarına ilişkin bağımsız bir devlet soruşturması başlatılması yer alıyor.

Muhalefet ayrıca başbakanlık görev süresine sınır getirilmesini ve Netanyahu hükümetinin yargının yetkilerini kısıtlayan düzenlemelerinin iptal edilmesini talep ediyor.

Söz konusu tekliflerin yasalaşması halinde Netanyahu döneminde uygulanan iç politikalarda önemli değişiklikler yaşanabilecek.

Meclis Başkanlığı için Netanyahu karşıtı hamle

Yeni Meclisin göreve başlamasıyla birlikte Meclis Başkanlığı için de siyasi mücadele başladı.

Eisenkot liderliğindeki muhalefet bloku, Netanyahu'nun Likud Partisinden Meclis Başkanı Amir Ohana'nın görevden alınarak yerine Yashar Partisinden Matan Kahana'nın getirilmesi için resmi girişimde bulundu.

Yashar Partisi, Meclis Başkanı seçiminin yapılabilmesi için gerekli 61'den fazla milletvekilinin imzasını Meclise sundu.

Meclis Başkanı Amir Ohana, yeni başkanın belirlenmesine yönelik oylamanın 17 Kasım Salı günü gerçekleştirileceğini duyurdu. Ohana, oylama yapılana kadar görevini sürdürecek.

Muhalefet partileri ayrıca Meclisin kritik komisyonlarının başkanlıkları için adaylarını belirledi.

Bu kapsamda Avigdor Liberman'ın Dışişleri ve Savunma Komisyonu, Liran Avişar Ben Horin'in Maliye Komisyonu, Roy Folkman'ın ise Düzenleme Komisyonu başkanlığına getirilmesi planlanıyor.

Söz konusu atamaların yürürlüğe girebilmesi için gerekli parlamento süreçlerinin tamamlanması gerekiyor.

Netanyahu ile Eisenkot arasında gerilim tırmandı

Yeni Meclisin açılış oturumu, Netanyahu ile Eisenkot arasındaki siyasi gerilimi de artırdı.

Seçim sonuçlarının ardından Mecliste konuşan Netanyahu, Arap partilerini ve bu partilerin desteğiyle hükümet kurmaya açık olan Yahudi muhalefet liderlerini hedef aldı.

Netanyahu, Arap partilerini İsrail'in yok edilmesini amaçlamakla suçlayarak bu partilerin hükümetin geleceğinde söz sahibi olmasına karşı çıktı.

Eisenkot ise Netanyahu'nun konuşmasını "bölücü" ve "nefret dolu" olarak nitelendirdi.

Yashar Partisi lideri, söz konusu açıklamalara tepki göstererek Likud Partisi ile yapılması planlanan görüşmeyi iptal ettiğini duyurdu.

Netanyahu'nun Arap partilerinin siyasi rolüne yönelik itirazları, koalisyon görüşmelerindeki temel anlaşmazlık konularından biri olmayı sürdürüyor.

Hükümeti kurma görevi Eisenkot'a verildi

İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog, 8 Kasım'da Gadi Eisenkot'u resmen hükümeti kurmakla görevlendirdi.

Cumhurbaşkanlığı tarafından açıklanan bilgilere göre 120 sandalyeli İsrail Meclisinde 67 milletvekili Eisenkot'un, 46 milletvekili ise Netanyahu'nun hükümeti kurmakla görevlendirilmesini önerdi. Yedi milletvekili ise herhangi bir aday önermedi.

Seçimlerde Netanyahu'nun liderliğindeki Likud Partisi 27 sandalyeyle Meclisteki en büyük parti olmayı sürdürürken, Netanyahu'nun öncülüğündeki ittifak parlamentoda çoğunluğu sağlayamadı.

Eisenkot'un hükümeti kurmakla görevlendirilmesi ise yeni hükümetin kurulduğu anlamına gelmiyor.

Eisenkot'un hükümeti kurmak için 6 haftası var

İsrail yasalarına göre Eisenkot'un koalisyon hükümetini kurmak için başlangıçta 28 günlük süresi bulunuyor.

Cumhurbaşkanı Herzog'un gerekli görmesi halinde bu süre 14 gün daha uzatılabilecek.

Buna göre Eisenkot'un hükümeti kurmak için ilk süresi 6 Aralık'ta, olası uzatma süresi ise 20 Aralık'ta sona erecek.

Koalisyon görüşmeleri devam ederken Binyamin Netanyahu geçici başbakanlık görevini sürdürüyor.

Yeni Mecliste Netanyahu karşıtı partilerin çoğunluğu elde etmesi ve yasama girişimlerini başlatması, parlamentodaki güç dengelerinin değiştiğini ortaya koyarken yeni hükümetin kurulup kurulamayacağı koalisyon görüşmelerinin sonucuna bağlı olacak.