İş Kazası Geçiren İşçinin Tazminat Hakları
- 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun 3/1-g maddesi iş kazasını, işyerinde veya işin yürütümü nedeniyle meydana gelen, ölüme sebebiyet veren veya vücut bütünlüğünü ruhen ya da bedenen engelli hale getiren olay olarak tanımlar
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun 3/1-g maddesi iş kazasını, işyerinde veya işin yürütümü nedeniyle meydana gelen, ölüme sebebiyet veren...
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun 3/1-g maddesi iş kazasını, işyerinde veya işin yürütümü nedeniyle meydana gelen, ölüme sebebiyet veren veya vücut bütünlüğünü ruhen ya da bedenen engelli hale getiren olay olarak tanımlar. İş kazası sayılan durumlar ise 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 13. maddesinde düzenlenir.
İş kazası geçiren işçinin hakları, sosyal güvenlik sisteminin sağladığı ödemeler ile işverenin hukuki sorumluluğundan doğan tazminat olmak üzere iki ayrı alanda yer alır. Hakların kapsamında, kazanın SGK’ya bildirilmesi, kusur ve maluliyet oranları ve talebin süresinde yapılması belirler.
Çözüm Hukuk Bürosu avukatlarından Çiğdem Baykara’nın vatandaşları bilgilendirme amaçlı hazırladığı rehberde, iş kazası geçiren bir işçinin tazminat haklarına, bu hakların ediniminde hukuken kritik adımlara, süreçte dikkat edilmesi gereken olası hak kayıplarına ve iş kazası tazminat hesaplama adımlarına ilişkin detayları ve dikkat etmeniz gereken noktaları bulabilirsiniz.
İş Kazası Sonrası İşçinin Tazminat Hakları Nelerdir? İş kazası geçiren işçinin hakları iki ayrı kaynaktan doğar. Bunlar; SGK’nın 5510 sayılı Kanun kapsamında yaptığı ödemeler ve işverenden talep edilen maddi ve manevi tazminattır.
İki hak birbirinin alternatifi değildir ve SGK ödemesi almak, işverene tazminat davası açılmasına engel oluşturmaz.
SGK ödemeleri kusur ve prim günü şartı aranmaksızın yapılır. İşverenin tazminat sorumluluğu ise iş sağlığı ve güvenliği yükümlülüğünün ihlaline dayanır. Her iki hak için kazanın iş kazası olarak kabul edilmesi gerekir. İşveren kazayı en geç üç iş günü içinde SGK’ya bildirir, SGK olayı iş kazası saymazsa iş kazasının tespiti davası açılır.
SGK ödemeleri ile işverenden talep edilen tazminat, aynı kazadan doğan ve birbirini tamamlayan iki hak alanıdır. SGK’nın sağladığı ödemelerin türleri ise kanunda tek tek sayılmıştır.
SGK’dan Alınabilecek Ödemeler 5510 sayılı Kanun, iş kazası sigortası kapsamında işçiye ve ölüm halinde hak sahiplerine aşağıdaki yer alan ödemeleri sağlar:
Geçici iş göremezlik ödeneği: Tedavi süresince çalışılamayan her gün için yatarak tedavide günlük kazancın yarısı, ayakta tedavide üçte ikisi oranında ödenir (m.18). Sürekli iş göremezlik geliri: Meslekte kazanma gücü SGK sağlık kurulu kararıyla en az%10 azalan işçiye, kayıp oranına göre aylık gelir bağlanır (m.19).
Ölüm geliri: İş kazası sonucu ölen işçinin hak sahiplerine, sigortalılık süresi ve prim günü şartı aranmaksızın gelir bağlanır (m.20). Cenaze ödeneği: İş kazası sonucu ölen işçinin cenaze giderleri için hak sahiplerine Kurumca belirlenen tutarda ödeme yapılır.
SGK ödemeleri, işçinin gelir kaybını kanunda belirlenen oranlarla karşılar ve zararın tamamını kapsamaz. SGK ödemeleriyle karşılanmayan zarar, işverenden tazminat yoluyla talep edilir.
İşverenden Talep Edilebilecek Maddi ve Manevi Tazminat İşveren, TBK m.417/2 ve 6331 sayılı Kanun m.4 uyarınca işçinin sağlığını ve güvenliğini korumak için gerekli her türlü önlemi almakla yükümlüdür ve yükümlülüğün ihlali sonucu meydana gelen iş kazasında işverenin tazminat sorumluluğu doğar. İşverenden talep edilen maddi tazminat kalemleri şunlardır:
İş göremezlik tazminatı: Geçici veya sürekli iş göremezlik nedeniyle uğranılan kazanç kaybıdır. Tedavi ve bakıcı giderleri: SGK tarafından karşılanmayan tedavi masrafları ile bakıma muhtaç hale gelen işçinin bakıcı giderleridir.
Destekten yoksun kalma tazminatı: Ölüm halinde, ölen işçinin desteğinden mahrum kalan yakınların uğradığı maddi kayıptır. Manevi tazminat, maddi tazminat kalemlerinden ayrı olarak talep edilir ve işçinin yanı sıra ölüm veya ağır bedensel zarar halinde yakınları da TBK m.56 uyarınca manevi tazminat ister.
Maddi tazminattan, SGK’nın bağladığı gelirin ilk peşin sermaye değeri ile geçici iş göremezlik ödeneğinin işverene rücu edilebilen kısmı düşülür. Manevi tazminattan indirim yapılmaz. Hesaplanan tazminatın tutarını ise kusur ve maluliyet oranları belirler.
Tazminat Miktarını Belirleyen Unsurlar: Kusur ve Maluliyet Oranı İş kazası sonrasında tazminat tutarını belirleyen iki temel unsur, kusur ve maluliyet oranlarıdır. Kusur oranı, iş güvenliği uzmanının yer aldığı bilirkişi heyetince işveren, işçi ve varsa üçüncü kişiler arasında paylaştırılır.
İşçinin kusuru TBK m.52 uyarınca tazminattan indirim yapılmasına yol açar. Maluliyet oranı ise sağlık kurulu raporuyla belirlenir ve hem SGK’nın bağladığı gelirin tutarını hem de işverenden talep edilen tazminatı doğrudan etkiler.
Tarafların rapordaki orana itiraz hakkı vardır ve maluliyet raporuna itiraz üzerine oran, yargılama sürecinde Adli Tıp Kurumu veya üniversite hastanesi sağlık kurulu raporuyla yeniden belirlenir.
Kusur ve maluliyet oranları, tazminatın hesaplandığı temel verilerdir. Tazminatın talep edilmesinde ise süre ve görevli mahkeme kuralları belirleyicidir.
Tazminat Talebinde Süre ve Dava Süreci İşverene karşı açılan iş kazası tazminat davası, 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu uyarınca iş mahkemesinde, iş mahkemesi bulunmayan yerlerde iş mahkemesi sıfatıyla asliye hukuk mahkemesinde görülür.
Dava, TBK m.146 uyarınca on yıllık zamanaşımı süresine tabidir ve maluliyetin tedavi sürecinde değiştiği hallerde süre, kesin maluliyetin belirlendiği tarihten itibaren işler. 7036 sayılı Kanun m.3/3 uyarınca iş kazasından doğan maddi ve manevi tazminat davalarında arabuluculuk dava şartı değildir ve dava doğrudan iş mahkemesinde açılır.
Süreç SGK mevzuatını, iş hukukunu ve tazminat hukukunu birlikte ilgilendirdiğinden iş kazası avukatı tespit, tazminat ve rücu aşamalarını bütün olarak takip eder. İşçinin hakları, kazanın SGK’ya süresinde bildirilmesi ve tazminat talebinin on yıllık süre içinde doğru mercide ileri sürülmesiyle eksiksiz biçimde korunur.
Son bir ayda ereglihaberleri.com sitesinde 324.936 gerçekleşti.
Günde en fazla 3 kritik gelişme. Bildirim kirliliği yok, anında bilgi.
Kategori: Kaza · Bölge: Karaman
Yayın: 16 Kasım 2026 12:41 · Kaynak: ereglihaberleri.com