Parkta, Sahilde, Kafe Terasında Sigara Dönemi Değişiyor! Yeni Yasak İçin Gözler Meclis'te

Türkiye'de sigara kullanımına yönelik kısıtlamaların genişletilmesi için hazırlanan yeni düzenlemede sona yaklaşılıyor. Açık alanlarda sigara içilmesinin de belirli ve özel olarak ayrılmış bölümlerle sınırlandırılması hedeflenirken parklar, plajlar, yürüyüş yolları, duraklar ve kafe terasları olası yasak alanları arasında bulunuyor.

AK Parti'nin tütün ürünlerine yönelik kısıtlamalarla takviye edici gıdaların denetimini de içeren kanun teklifinin, Meclis'teki bütçe görüşmeleri nedeniyle yeni yıla kaldığı, ocak-şubat döneminde TBMM'ye sunulmasının planlandığı belirtiliyor. Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, 10 Ekim'de yaptığı açıklamada tütün kanun teklifinin birkaç hafta içinde Meclis'e sunulacağını duyurmuştu.

Ancak hazırlanan düzenlemede öngörülen açık alan kısıtlamaları henüz yürürlüğe girmiş değil. PARKLAR, PLAJLAR VE KAFE TERASLARI İÇİN YENİ KISITLAMAYeni düzenlemeyle sigara yasağının yalnızca kapalı alanlarla sınırlı kalmaması amaçlanıyor.

Bu doğrultuda Japonya ve Avustralya'daki uygulamalar incelenerek Türkiye'ye uygun modeller üzerinde çalışılıyor. Japonya örneğinde kimlik doğrulamasıyla tütün ürünü satışı, özel sigara içme alanları ve sokaklarda uygulanan kısıtlamalar öne çıkıyor.

Avustralya'da ise açık hava mekanlarında sigara içilebilen bölümlerin toplam alanın yüzde 50'sini aşamadığı, park, plaj ve duraklarda da çeşitli yasakların bulunduğu belirtiliyor. Türkiye'de hazırlanacak düzenlemede çocukların bulunduğu açık alanlar, parklar, plajlar, yürüyüş yolları, bina girişleri ve toplu taşıma durakları olası kısıtlama noktaları arasında değerlendiriliyor.

Kafe ve restoranların açık alanları ile terasları da düzenlemenin kapsamına alınabilecek yerler arasında bulunuyor. Özellikle tente, cam ve benzeri malzemelerle çevrilen bölümlerin fiilen kapalı mekan gibi kullanılmasının önüne geçilmesi planlanıyor.

KAMU BİNALARI VE ÜNİVERSİTE KAMPÜSLERİ DE GÜNDEMDEHazırlık çalışmalarında kamu binalarının bahçeleri, üniversite kampüsleri, sağlık kuruluşları, spor tesisleri ve eğlence mekanlarının açık alanları da ele alınıyor. Bu alanlarda sigara içilebilecek bölümlerin özel olarak belirlenmesi üzerinde duruluyor.

Böylece sigara kullanımının tamamen serbest bırakıldığı açık alanlar yerine, sınırları ve kullanım koşulları belirlenmiş özel noktaların oluşturulması hedefleniyor. Elektronik sigara ve diğer yeni nesil tütün ürünlerinin de açık alan kısıtlamalarına dahil edilmesi değerlendiriliyor.

Ayrıca pasif içiciliği azaltmak amacıyla sigara içilen bölümlerle diğer alanlar arasında belirli mesafelerin uygulanması seçeneği üzerinde çalışılıyor. SİGARA SATIŞINDA KİMLİK VE YAŞ DOĞRULAMASI GÜNDEMDEDüzenlemenin bir diğer önemli başlığını 18 yaşından küçüklere tütün ürünü satışının engellenmesi oluşturuyor.

Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, 11 Ekim'de sosyal hesabından yaptığı paylaşımda, tütünle mücadelede önceliklerinin yaş doğrulama sistemiyle çocuklara sigara satışının önüne geçmek olduğunu açıklamıştı. Memişoğlu, kişisel verilerin korunmasını sağlayan ve kolay kullanılabilen elektronik sistemler dahil farklı seçeneklerin değerlendirildiğini belirtmişti.

Bakanlığın tütünle mücadele eylem planında, yaş doğrulaması yapılmadan satış işleminin tamamlanmaması temel yaklaşım olarak öne çıkıyor. Bu kapsamda üç farklı yöntem üzerinde duruluyor: Yetkili bir uygulama üzerinden QR kod okutularak yaş doğrulaması yapılması.

Çipli kimlik kartı kullanılarak alıcının yaşının kontrol edilmesi. Kasada yaş kontrolü tamamlanmadan satış işleminin ilerlememesi. QR kod sisteminde başkasına ait kodların kullanılmasını önlemek için tek kullanımlık ve kısa süreli doğrulama kodları oluşturulması, ayrıca kimlik fotoğrafıyla alışveriş yapan kişinin karşılaştırılması gibi teknik seçenekler de tartışılıyor.

Ancak sistemin teknik ayrıntıları ve bütün işletmelerde nasıl zorunlu hale getirileceği henüz kesinleşmiş değil.2040 YILINDA TÜM NİKOTİN ÜRÜNLERİNE YASAK HEDEFİNisan ayında gündeme gelen 41 maddelik taslakta ise tütünle mücadele konusunda daha kapsamlı hedefler yer alıyor. Taslağa göre 2040 yılından itibaren sigara, elektronik sigara, ısıtılmış tütün ürünleri ve tüm nikotin cihazlarının üretim, satış ve kullanımının yasaklanması öngörülüyor.

Söz konusu taslakta restoran, kafe ve pastanelerde sigara içilebilecek bölümlerin işletmelerin toplam alanının en fazla yüzde 10'u kadar olması planlanıyor. Bu bölümlerde yiyecek ve içecek servisi yapılmaması da öngörülen düzenlemeler arasında bulunuyor.

Ayrıca nakit satış yerine kredi kartı ve kimlik-yaş doğrulama sistemlerinin kullanılması üzerinde duruluyor. Taslakta yasak alanlarda sigara içenlere 5 bin lira, kurallara uymayan işletmelere ise 50 bin liradan başlayan idari para cezaları verilmesi ve kademeli kapatma yaptırımlarının uygulanması öngörülüyor.

Çocuklara tütün ürünü satanlara bir yıla kadar hapis cezası, yasak sonrasında tütün ürünlerinin ticaretine devam edenlere ise 1 milyon ile 5 milyon lira arasında para cezası verilmesi de taslakta yer alan hükümler arasında. Ancak bu yaptırımlar ve 2040 hedefi, Nisan ayında gündeme gelen taslakta bulunan önerilerden ibaret.

Henüz kabul edilmiş ve yürürlüğe girmiş bir kanun düzenlemesi bulunmuyor. TAKVİYE EDİCİ GIDALAR İÇİN DE YENİ DENETİM MEKANİZMASIAK Parti'nin Meclis'e sunmaya hazırlandığı teklifin bir diğer ayağını takviye edici gıdalara yönelik denetimlerin sıkılaştırılması oluşturuyor.

Türkiye Gazetesi'nin aktardığı bilgilere göre, bu alanda Tarım ve Orman Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı ve Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile Yükseköğretim Kurulu'nun (YÖK) yer alacağı ortak bir denetim mekanizması kurulması planlanıyor. Düzenlemeyle kaçak, sağlığa zararlı ve mevzuata aykırı koşullarda üretilen takviye edici gıdaların piyasaya sürülmesinin önüne geçilmesi hedefleniyor.

Bütçe görüşmeleri nedeniyle yeni yıla ertelenen kanun teklifinin ocak-şubat döneminde TBMM gündemine gelmesi bekleniyor. Açık alanlarda sigara kullanımından elektronik sigaralara, yaş doğrulamasından takviye edici gıda denetimlerine kadar birçok başlığı içeren düzenlemenin nihai şekli ise Meclis'e sunulacak teklif ve yasama sürecinin ardından belli olacak.