Milyonları İlgilendiren Yeni Emeklilik Teklifi

Türkiye'de milyonlarca çalışanın yakından takip ettiği emeklilik sistemiyle ilgili yeni bir düzenleme önerisi Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin gündemine taşındı. DEM Parti Grup Başkanvekilleri Sezai Temelli ve Gülüstan Kılıç Koçyiğit tarafından TBMM Başkanlığına sunulan kanun teklifiyle, 8 Eylül 1999 tarihinden sonra sigortalı olan çalışanların emeklilik koşullarının yeniden düzenlenmesi amaçlanıyor.

Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesinden yararlanamayan vatandaşların yaşadığı mağduriyetleri gidermeyi hedefleyen teklif, özellikle sigorta başlangıç tarihleri nedeniyle farklı emeklilik koşullarına tabi olan çalışanları ilgilendiriyor.

Teklifin yasalaşması halinde, belirlenen kapsamda sigortalılık süresi ve prim gün sayısı şartlarını tamamlayan çalışanların yaş koşulu aranmadan emekli olabilmesinin önü açılabilecek. Ancak düzenleme henüz kanun teklifi aşamasında bulunuyor. Mevcut emeklilik şartlarında herhangi bir değişiklik yapılmış değil.

1999 Sonrası Sigortalılar İçin Yeni Düzenleme

Kanun teklifinin gerekçesinde, 8 Eylül 1999 tarihinde yürürlüğe giren 4447 sayılı Kanun ile emeklilik sistemine getirilen yaş koşulunun çalışanlar arasında önemli farklılıklara yol açtığı belirtildi.

2023 yılında yürürlüğe giren EYT düzenlemesinin belirli bir sigortalı grubunu kapsadığı, bu tarihten hemen sonra çalışma hayatına başlayan vatandaşların ise düzenlemeden yararlanamadığı vurgulandı.

Özellikle sigorta başlangıç tarihleri arasında kısa süre bulunan çalışanların emeklilik yaşları arasında uzun yıllara ulaşan farklılıkların oluştuğuna dikkat çekildi.

Teklifin gerekçesinde, emekliliğin temel bir sosyal hak olduğu belirtilerek çalışanların yaşlılık dönemlerinde ekonomik ve sosyal güvenceye erişiminin kolaylaştırılması gerektiği ifade edildi.

Prim Gününü Dolduranlara Yaş Şartsız Emeklilik Önerisi

TBMM'ye sunulan düzenlemenin en dikkat çekici maddesi, yaş koşulu dışındaki emeklilik şartlarını tamamlayan sigortalılarla ilgili oldu.

Teklif kapsamında 506, 1479, 2925 ve 5434 sayılı kanunlara tabi olarak sigortalı olan ve gerekli sigortalılık süresi ile prim gün sayısını tamamlayan kişilerin, yaş şartı beklenmeden emekli aylığına hak kazanabilmesi öneriliyor.

Buna göre düzenlemenin kabul edilmesi durumunda, kapsam dahilindeki sigortalılar ilgili sosyal güvenlik kurumuna yazılı başvuruda bulunarak yaşlılık aylığı talep edebilecek.

Ancak bu hakkın kullanılabilmesi için teklifin TBMM'de kabul edilmesi, yasalaşması ve yürürlüğe girmesi gerekiyor.

1999 ile 2008 Arasında Sigortalı Olanları İlgilendiriyor

Teklifin gerekçesinde özellikle 8 Eylül 1999 tarihinden sonra ve 30 Nisan 2008 tarihinden önce ilk kez sigortalı olan çalışanların emeklilik koşullarına dikkat çekiliyor.

Bu dönemde sigortalı olanların emeklilik yaşlarının sigorta başlangıç tarihlerine göre yeniden değerlendirilmesi ve mevcut sistemdeki farklılıkların azaltılması amaçlanıyor.

Düzenlemenin hedefleri arasında çalışanların prim ve hizmet süresi koşullarının korunması, emeklilik hakkına erişimde adaletin güçlendirilmesi ve farklı sigortalılık statüleri arasında hakkaniyetin sağlanması da bulunuyor.

Bununla birlikte teklifin gerekçesinde kademeli emeklilikten söz edilse de aktarılan geçici madde, yaş şartının kaldırılmasını öngörüyor. Bu nedenle teklifin kapsamı ve uygulanma biçimi, yasama sürecindeki değerlendirmeler açısından önem taşıyor.

Teklifin Yasalaşması Beklenecek

Yeni emeklilik teklifinin yürürlüğe girebilmesi için TBMM'deki yasama sürecinin tamamlanması gerekiyor.

DEM Parti'nin yayımladığı teklif metninde, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'na geçici 113'üncü maddenin eklenmesi öneriliyor. Düzenlemenin kabul edilmesi halinde uygulama esaslarının Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından belirlenmesi öngörülüyor.

Emeklilikte yaş şartının kaldırılmasına yönelik teklifin Meclis'te nasıl karşılık bulacağı ve diğer siyasi partilerin düzenlemeye ilişkin yaklaşımı önümüzdeki süreçte netleşecek.

Önemli hatırlatma: Kanun teklifinin TBMM'ye sunulması, düzenlemenin kabul edildiği anlamına gelmiyor. Çalışanların mevcut emeklilik koşulları yürürlükteki mevzuata göre uygulanmaya devam ediyor.