Umre ziyareti ne demek?

1988 yılında 17. İslam Ülkeleri Dışişleri Bakanları Toplantısı'nda Suudi Arabistan'ın talebi üzerine kutsal topraklara ziyaret (Hac) konusunda alınan karar gereği kota sınırlaması, buna bağlı olarak da Türkiye’de kura uygulaması getirilmişti. Türkiye’de Hac farizasını yerine getirmek isteyen Müslümanlar il müftülüklerine giderek kayıt yaptırıyor. Sonra da Hac için her sene çekilen kuralarda isminin torbadan çıkmasını bekliyor. Bu durum heyecan verici olduğu kadar da ızdırap verici. Çünkü Hac kurası çıkan seviniyor, çıkmayan üzülüyor. Uzun zaman bekleyip hac kurası çıkmayan Müslümanlar, Hac kurası çıkana kadar bir umre ziyareti yapıp geleyim bari diyor. Dolayısıyla son yıllarda umre ziyaret programlarının daha sık yapıldığına şahit oluyoruz.
Peki umre ne demektir, Hac yerine geçer mi? Bugün bu konuyu gündemime aldım. Okulların Şubat tatilinden önce Kasım ayında ara tatile girmesi nedeniyle müftülükler ve bazı turizm şirketleri umre programlarını bu tatile göre ayarlamışlar. Doğrusu iyi de yapmışlar.
Umre’nin sözlük anlamı "ziyaret etmek’tir" Umre, fıkhi olarak "Küçük Hac" diye anılsa da, kulun yaratıcısına sığınma arzusunun en büyük tezahürlerinden biridir. Umre, Hanefi ve Maliki’ye göre müekked bir sünnet yani farz veya vacip olmayan ancak İslam peygamberi Hz. Muhammed’in (s.a.v) sürekli olarak yaptığı, terk etmemeye özen gösterdiği bir ibadettir. Şafii ve Hanbeli’ye göre ise insan ömründe bir kez yapılması farz olan bir ibadettir. Umrenin farz olan asli rüknü 1 tavaf (7 şavt / tur) yapılır ve ardından sa'y tamamlanır. Umre ziyareti Hac yerine geçmez.
Umre Tavafı: Kabe'nin etrafında 7 şavttan (dönüşten) oluşan 1 tam tavaf yapılması farzdır ve ardından sa'y tamamlanır. Tavaf bittikten sonra Makam-ı İbrahim arkasında veya Mescid-i Haram'da 2 rekat tavaf namazı kılınır.
Sa’y İbadeti: Tavaftan sonra Safa ile Merve tepeleri arasında Safa’dan Merve’ye 4 gidiş, Merve’den de Safa’ya 3 geliş olmak üzere toplam 7 şavtlık sa'y yapılır. Sa’y bittikten sonra tıraş olunur veya saç kısaltılır; böylece umre tamamlanmış olur ve ihramdan çıkılır. Tavaf, İslam alimlerinin tamamına göre umrenin farzıdır. Dolayısıyla tavaf terk edilirse umre batıl olur ve yeniden yapılması gerekir. Mekke'de kalınan sürede istenildiği kadar nafile tavaf yapılabilir, ayrılırken ise sünnet olarak 1 veda tavafı yapılabilir, ancak bunlar umrenin farzını tamamlamak için şart değildir.
Tavaf ne demek: Sözlükte bir şeyin çevresinde dönmek veya dolaşmak anlamına gelir; fıkıh terimi olarak ise Kabe'nin etrafında usulüne uygun şekilde yedi defa dönmeye tavaf denir. Tavaf, Allah'ın emri ve Hz. İbrahim ile Hz. Muhammed'in sünneti olan hac ve umre ibadetlerinin temel rükünlerindendir. Kabe’nin etrafındaki her bir dönüşe şavt denir.
Tam Tur: Hacerü’l-Esved (Kâbe’nin güneydoğu köşesinde yer alan, yaklaşık 30 cm. çapında, yumurta biçiminde, koyu kırmızımsı-siyah renkli taş) taşının hizasından başlanır, Kabe sol tarafa alınır ve 7 dönüş tamamlandığında bir tavaf bitmiş olur. Kabe'nin etrafındaki tavaf alanına “metaf” adı verilir. 7 şavtlık bir tavaf normal şartlarda yaklaşık 1,5 - 2 km yürüyüş mesafesindedir ve 25-50 dakika sürer.
Sa’y ne demek: Arapça'da "koşmak", "hızlı yürümek" veya "çaba göstermek" anlamlarına gelir. Dini bir terim olarak ise hac ve umre ibadetleri sırasında Mekke'deki Safa ile Merve tepeleri arasında Safa’dan Merve’ye 4 gidiş, Merve’den de Safa’ya 3 geliş olmak üzere toplam 7 defa gidip gelmeyi ifade eder.
Safa ve Merve ne demek: Mekke’de Kabe’ye çok yakın konumda bulunan Safa ve Merve, İslam inancında büyük bir sembolik değere sahip iki kutsal tepedir. Kökeni ise; Hz. İbrahim’in eşi Hz. Hacer’in, oğlu Hz. İsmail’e su bulabilmek için Safa ve Merve tepeleri arasında telaşla koşmasını simgeler. Sa'y, Safa tepesinden başlar ve Merve tepesinde biter.
Şavt: Safa'dan Merve'ye her bir gidiş ve Merve'den Safa'ya her bir dönüş "şavt" olarak adlandırılır. Toplamda 4 gidiş, 3 geliş olmak üzere 7 şavttan oluşur.
Kabe çevresi, dünyanın dört bir yanından gelen milyonlarca müminin buluşma noktasıdır. Bu yakın temas ve uzun seyahat saatleri, cilt hijyeni ve kişisel bakımı zorunlu kılar. Kurak havada kuruyan ve kızaran bir ciltle ibadete odaklanmak zordur. Bu yüzden parfümsüz sabunlar, nemlendiriciler ve el jelleri çantanızın demirbaşı olmalıdır. Daha da önemlisi sağlık tedbirleridir. Kronik rahatsızlığı olanların ilaçlarını bagaja değil, el bagajına alması olabilecek aksiliklerin önüne geçer. Mekke'de eczane bulmak kolay olsa da bilmediğiniz bir dilde, tanımadığınız bir etken maddeyi kullanmaktansa; ağrı kesici, alerji ilacı ve bandaj gibi temel tıbbi malzemeleri kendi ülkenizden, güvenerek götürmek en doğrusudur.
Artık çağımız dijital. Kutsal topraklarda kaybolmamak, kafileden geri kalmamak için teknoloji en büyük yardımcımızdır. Akıllı telefonunuza yükleyeceğiniz navigasyon ve çeviri uygulamaları, iletişim kuracağınız WhatsApp veya Telegram grupları rehberinizle aranızdaki en güçlü bağdır. Tabii bunun için oraya ulaşır ulaşmaz bir uluslararası SIM kart veya roaming (yurt dışı kullanım) paketi edinmek şart. Priz uyumsuzlukları ihtimaline karşı bir duvar adaptörü ve tavaf esnasında telefonunuzun kapanmaması için taşınabilir bir şarj cihazını (powerbank) yanınıza almayı sakın unutmayın. Umre sadece bavul toplayıp gidilen bir seyahat değildir; o bavulun içine sabrı, doğru hazırlığı, sağlığı ve teknolojiyi doğru kullanma bilincini de ekleme işidir. Hoşça kalın.