Topal Ördek ve Piyasalar

ABD’de yapılan ara seçimler, Donald Trump’ın siyasal gücüne önemli bir darbe oldu. Cumhuriyetçi Parti hem Senato’da hem de Temsilciler Meclisi’nde çoğunluğu kaybetti. Böylece Trump, başkanlığının kalan iki yılında karşısında Demokratların kontrol ettiği bir Kongre bulacak. Bir başka ifadeyle gaz pedalı hâlâ Trump’ta olsa da fren Demokratlarda olacak.

İran savaşı, hayat pahalılığı ve gümrük tarifeleri Cumhuriyetçilerin yenilgisinde etkili oldu. Seçim sonuçları, Trump’ın siyasal gücünün de sınırları olduğunu gösterdi.

ABD siyasetinde “topal ördek” (lame duck), görev süresinin sonuna yaklaşan ve siyasal etkisi azalmaya başlayan başkanlar için kullanılır. Trump’ın görev süresinin bitmesine henüz iki yıl olsa da Kongre’nin iki kanadını kaybetmesi, onu bu konuma yaklaştırıyor.

Demokratların Kongre’yi kontrol etmesi, Trump’ın yasa çıkarma ve bütçe politikalarını uygulama kapasitesini sınırlayacak. Yönetim daha fazla denetlenecek, başkanın atamaları zorlaşabilecek ve yeni yasalar için Demokratlarla uzlaşması gerekecek.

Bununla birlikte Trump’ın gücünü tamamen kaybettiğini söylemek doğru olmaz. Başkanlık kararnameleri ve yürütme yetkileri üzerinden hareket etmeyi sürdürebilir. Dolayısıyla önümüzdeki dönem, Trump’ın siyasal gücünün ortadan kalkmasından çok sınırlandırılmasına sahne olacak.

Finansal piyasalar seçim sonuçlarını olumlu karşıladı. Dow Jones, S&P 500 ve Nasdaq yükseldi. Petrol fiyatlarında ise belirgin bir düşüş yaşandı. Brent petrolün gerilemesi, enflasyon endişelerinin hafiflemesine katkıda bulundu.

Piyasaların olumlu tepkisinde siyasal belirsizliğin azalması, Trump’ın öngörülmesi güç politikalarının sınırlandırılabileceği beklentisi ve İran savaşının sona ermesine ilişkin umutlar etkili oldu.

Buna karşılık Demokratların yapay zekâ yatırımları ve veri merkezleri üzerinde daha fazla düzenleme talep etmesi, teknoloji şirketleri açısından yeni riskler yaratabilir.

Ancak borsalardaki yükselişin kalıcı olacağını söylemek için henüz erken. Demokratların Kongre üzerindeki kontrolü Trump’ın politikalarını sınırlayabilir; fakat başkanın veto ve yürütme yetkileri devam ediyor.

Kongre’nin Demokratların kontrolüne geçmesi, Trump’ın bütün politikalarını değiştireceği anlamına gelmiyor. Gümrük tarifeleri, dış politika ve İran savaşı konusunda başkanın önemli yetkileri bulunuyor.

Öte yandan yeni seçilenlerin göreve başlaması 3 Ocak 2027’de olacak. Dolayısıyla bu iki aylık dönemde Trump, hala Cumhuriyetçilerin çoğunlukta olduğu bir Kongreyle hareket edecek. Bir daha başkan seçilme olanağının bulunmaması Trump’ın bu iki ayda yine beklenmedik adımlar atmasına yol açabilir. O nedenle belirsizliklerin ortadan kalktığını düşünmek için henüz erken.

Bu geçici süreyi bir kenara bırakırsak bütçe, kamu harcamaları ve yönetimin denetlenmesi konularında Demokratlar önemli bir güç kazanmış durumda. Trump’ın başkanlık kolyuğunda oturmaya devam edeceği önümüzdeki iki yılda siyasal gerilimin artması ve yasama faaliyetlerinin yavaşlaması beklenebilir.

Siyasal tıkanıklık bir taraftan yeni ve öngörülmesi güç kararları zorlaştırarak belirsizliği azaltabilir. Diğer taraftan bütçe ve borçlanma limiti konusundaki anlaşmazlıklar yeni riskler yaratabilir.

ABD’deki siyasal gelişmeler küresel piyasaları dolar, tahvil faizleri, petrol fiyatları ve risk iştahı üzerinden etkileyecek.

Trump’ın siyasal gücünün zayıflaması doların değer kaybetmesine yol açabilir. Doların gerilemesi ve petrol fiyatlarının düşmesi, gelişmekte olan ülkeler açısından olumlu sonuçlar yaratabilir. Özellikle enerji ithalatçısı Türkiye için petrol fiyatlarındaki düşüş, cari açığın ve enflasyon baskısının azalmasına katkı sağlayabilir.

Bununla birlikte Türkiye’ye yönelik sermaye hareketlerinde belirleyici olan yalnızca küresel risk iştahı değil, ülkenin ekonomik politikaları ve risk primidir.

Trump’ın ara seçimlerde uğradığı yenilgi, Amerikan siyasetinde önemli bir güç değişimini temsil ediyor. Başkan, kalan iki yılında Kongre ile daha fazla mücadele etmek zorunda kalacak.

Piyasalar açısından bu gelişme, öngörülmesi güç politikaların sınırlandırılabileceği beklentisiyle olumlu karşılanabilir. Ancak siyasal tıkanıklık ve bütçe anlaşmazlıkları yeni riskler de yaratabilir.

Trump’ın siyasal gücü zayıflamış olabilir. Fakat bu, politikalarının sona erdiği anlamına gelmiyor. Önümüzdeki iki yıl, başkanlık yetkileri ile Kongre’nin denetim gücü arasındaki mücadelenin belirleyici olacağı bir dönem olacak.

Mahfi Eğilmez’in bu yazısı ilk olarak yazarın Kendime Yazılar adlı web blogunda yayımlandı.

3 Kasım 2026 - Dünyada ve Türkiye’de Rezervler

27 Ekim 2026 - Kredi Kartlarından Giderek Enflasyonu Hesaplamak

Deneyiminizi iyileştirmek, tanımlama bilgilerini, sitemizin doğru şekilde çalışmasını sağlamak, içerikleri ve reklamları kişiselleştirmek, sosyal medya özellikleri sunmak ve site trafiğimizi analiz etmek için yasal düzenlemelere uygun çerezler (cookies) kullanıyoruz.