Şanlıurfa'da sit alanındaki evini yenileyecekler için izin şartı: Her tadilat aynı işlemden geçmiyor

Şanlıurfa'da sit alanında bulunan bir evin çatısını onarmak, dış cephesini değiştirmek veya kapsamlı tadilat yapmak isteyen mülk sahiplerinin çalışmaya başlamadan önce gerekli izinleri alması gerekiyor. Basit onarımlar ile yapının taşıyıcı sistemine ve mimari özelliklerine müdahale edilen çalışmalar için farklı başvuru süreçleri uygulanıyor.

Şanlıurfa'da tarihi yapıların ve sit alanlarının bulunduğu bölgelerde ev sahipleri, sıradan bir konutta olduğu gibi doğrudan tadilata başlayamıyor. Kültür varlığı olarak tescil edilmiş binalarda ve koruma altındaki alanlarda yapılacak fiziki müdahaleler, 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamında değerlendiriliyor.

Özellikle Eyyübiye'deki tarihi kent dokusunda bulunan yapılar ile ilin farklı ilçelerindeki koruma alanlarında, taşınmazın tescil durumu ve yapılacak işin kapsamı izin sürecini belirliyor. Bir evin sit alanında bulunmasıyla doğrudan korunması gerekli kültür varlığı olarak tescillenmiş olması aynı anlama gelmiyor.

Sit alanındaki evde tadilat yapmak için izin gerekiyor

2863 sayılı Kanun'a göre korunması gerekli taşınmaz kültür varlıklarında, koruma alanlarında ve sit alanlarında izinsiz inşai ve fiziki müdahalede bulunulamıyor.

Kültür ve Turizm Bakanlığı, bu alanlarda yapılacak müdahalelerden önce ilgili Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğüne başvurulması gerektiğini belirtiyor.

Başvuru üzerine taşınmazın tescil durumu, bulunduğu sit alanının koruma koşulları ve yapılmak istenen tadilatın niteliği inceleniyor. İşlemin KUDEB tarafından mı yoksa koruma bölge kurulunun kararıyla mı yürütüleceği bu değerlendirmeye göre belirleniyor.

Çatı, sıva ve cephe onarımlarında KUDEB görev yapabiliyor

Sit alanındaki bir evde yapılacak her çalışma kapsamlı restorasyon sayılmıyor. Yapının taşıyıcı sistemini, özgün mimari özelliklerini ve kullanımını değiştirmeyen bazı bakım ve onarım işleri tadilat ve tamirat kapsamında değerlendirilebiliyor.

Koruma, Uygulama ve Denetim Büroları (KUDEB), mevzuatta belirtilen basit onarım işlemleri için izin ve denetim görevleri yürütüyor.

Başvurunun ardından KUDEB uzmanları yapının mevcut durumunu inceliyor. Uygun bulunan çalışmalar için yapılabilecek müdahalelerin koşullarını belirleyen izin belgesi düzenleniyor.

Ancak birinci grup tescilli yapılarda KUDEB'in izin vermeden önce koruma bölge kurulunun görüşünü alması gerekiyor. Bu görüşe uyulması zorunlu tutuluyor.

Kapsamlı restorasyonda koruma kurulu kararı aranıyor

Taşıyıcı duvarlara müdahale edilmesi, yapının mimari özelliklerinin değiştirilmesi veya esaslı onarım gerektiren çalışmalar basit tadilattan farklı değerlendiriliyor.

Tescilli tarihi yapılarda kapsamlı restorasyon için rölöve, restitüsyon ve restorasyon projelerinin hazırlanması ve ilgili koruma bölge kurulunca uygun bulunması gerekiyor.

Rölöve, yapının mevcut durumunu gösteren ölçülü çizimleri; restitüsyon, yapının geçmişteki durumuna ilişkin bilimsel değerlendirmeyi; restorasyon projesi ise yapılacak koruma ve onarım müdahalelerini kapsıyor.

Koruma amaçlı imar planı bulunmayan sit alanlarında tadilat ve tamirat dışındaki uygulamalar için de koruma bölge kurulu izni zorunlu.

Koruma kurulu başvurusu için hangi belgeler hazırlanıyor?

Kültür ve Turizm Bakanlığının açıklamasına göre taşınmazın durumunun öğrenilmesi ve yapılacak müdahalenin değerlendirilmesi için ilgili koruma bölge kurulu müdürlüğüne dilekçeyle başvurulabiliyor.

Başvuruda tapu örneği, varsa pafta, ada ve parsel bilgileri ile taşınmazın açık adresinin belirtilmesi gerekiyor.

KUDEB'e yapılacak tadilat ve tamirat başvurularında ise mülkiyet durumunu gösteren belge, yapının mevcut fotoğrafları ve yapılması planlanan işlemleri açıklayan bilgiler isteniyor.

Esaslı onarım ve restorasyon başvurularında işlemin kapsamına göre mimari projeler, teknik raporlar ve ilgili kurum görüşleri de gerekli olabiliyor.

Şanlıurfa Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü nerede?

Şanlıurfa Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü, Eyyübiye ilçesindeki Haleplibahçe Mahallesi 2372. Sokak'ta hizmet veriyor.

Kültür ve Turizm Bakanlığının resmî iletişim kayıtlarına göre müdürlüğün telefon numarası 0414 215 44 00, e-posta adresi ise sanliurfakurul@ktb.gov.tr.

Müdürlüğün görev alanı Şanlıurfa ve Adıyaman illerini kapsıyor.

Vatandaşlar taşınmazlarının sit veya tescil durumunu, yapılacak tadilat için gerekli izin türünü ve başvuru evraklarını öğrenmek amacıyla müdürlüğe müracaat edebiliyor.

Tadilat izni bir yıl geçerli

KUDEB tarafından verilen tadilat ve tamirat izinleri bir yıl süreyle geçerli oluyor. Bu süre içinde uygulamanın yapılmaması halinde yeniden başvuru gerekiyor.

Çalışmalar tamamlandığında KUDEB uzmanları tarafından yerinde inceleme yapılıyor. Uygulamanın verilen izne uygun tamamlanması halinde onarım uygunluk belgesi düzenleniyor.

Basit onarım olarak başlanan çalışmada esaslı onarım gerektiğinin belirlenmesi durumunda ise uygulama durduruluyor ve konu koruma bölge kurulu müdürlüğüne bildiriliyor.

İzinsiz tadilat yapılırsa ne olur?

Sit alanlarında ve tescilli taşınmazlarda izin alınmadan yapılan fiziki müdahaleler, 2863 sayılı Kanun kapsamında işlem yapılmasına neden olabiliyor.

Kanunun 65'inci maddesinde korunması gerekli taşınmaz kültür varlıkları ve sit alanlarında izinsiz müdahalelere ilişkin cezai hükümler bulunuyor. Yapılan işlemin niteliğine göre müdahalenin durdurulması ve ilgili mevzuat kapsamında başka işlemler de gündeme gelebiliyor.

Bu nedenle tarihi bir evde pencere, kapı, çatı veya duvar değişikliği yapılmadan önce taşınmazın koruma statüsünün ve uygulanacak izin sürecinin öğrenilmesi gerekiyor.