Petrol fiyatları yüzde 9'un üzerinde geriledi: ABD seçimleri İran riskini ikinci plana itti

Son dakika haberi: Petrol fiyatları ABD seçimleri sonrası Washington’da değişen siyasi dengenin İran savaşına ilişkin beklentileri değiştirmesiyle sert geriledi. Brent petrol 100 doların altına inerken, piyasa şimdi Demokratların Kongre kontrolünün Trump’ın dış politika manevra alanını ne ölçüde daraltacağını fiyatlıyor.

PETROL FİYATLARI YÜZDE 9’U AŞAN KAYIP YAŞADI Enerji piyasalarında satış baskısı gün içinde belirgin şekilde hızlandı. Petrol fiyatları yüzde 9’u aşan düşüşle 94.03 dolar seviyesine kadar gerilerken, ocak vadeli Brent petrol yüzde 8,63 kayıpla 94,69 dolar seviyesine çekildi.

ABD tipi ham petrol vadeli işlemleri de yüzde 7,75 düşerek 88,70 dolara geriledi. Böylece Orta Doğu’daki savaşın oluşturduğu yüksek jeopolitik primin önemli bölümü kısa sürede fiyatlardan çıkmaya başladı. ABD SEÇİM SONUÇLARI PETROLÜ NEDEN ETKİLEDİ?

ABD seçim sonuçları enerji piyasalarının ana gündem maddelerinden biri haline geldi. Demokratlar, ara seçimlerde hem Senato hem de Temsilciler Meclisi’nde çoğunluğu elde ederek Kongre’nin kontrolünü Cumhuriyetçilerden aldı.

Yeni siyasi tablo, Başkan Donald Trump’ın görev süresinin kalan bölümünde özellikle bütçe, savaş finansmanı ve dış politika alanlarında Kongre’den daha güçlü bir siyasi dirençle karşılaşabileceği beklentisini artırdı. Petrol piyasasında ise bu sonuç, İran savaşında yeni ve geniş kapsamlı bir tırmanma ihtimalinin azalabileceği yönünde fiyatlanıyor.

ABD SEÇİMLERİ TRUMP İÇİN İRAN HESABINI DEĞİŞTİREBİLİR ABD seçimleri Trump yönetimi açısından yalnızca iç politikada değil, İran savaşının geleceği bakımından da yeni bir denge oluşturdu. Trump, seçimlerin ardından İran’a yönelik yakın zamanda yeni bir saldırı planlarının bulunmadığını belirtirken Washington’ın mevcut süreçte istediği bazı sonuçları aldığını söyledi.

Piyasalar bu mesajı askeri gerilimin kısa vadede yeniden tırmanmayabileceği yönünde yorumladı. Demokratların Kongre’de çoğunluğu kazanması da Trump yönetiminin İran’a karşı daha geniş çaplı bir askeri operasyon yürütme kapasitesinin siyasi açıdan zorlaşabileceği beklentisini güçlendirdi.

PETROL NEDEN DÜŞÜYOR? Petrol neden düşüyor? sorusunun ilk yanıtı, Orta Doğu savaşının fiyatlara eklediği jeopolitik risk priminin çözülmeye başlaması. Son aylarda İran savaşı, Hürmüz Boğazı’ndaki taşımacılık riskleri ve bölgesel üretim kesintileri petrolü yukarı taşıyan temel unsurlar arasında bulunuyordu.

Ancak Katar öncülüğündeki arabuluculuk girişimlerinin hızlanması, Trump’ın yeni saldırı planına ilişkin temkinli açıklaması ve ABD seçim sonuçları sonrasında Washington’daki siyasi dengenin değişmesi piyasada diplomasi ihtimalinin yeniden öne çıkmasını sağladı. Wall Street Journal’a konuşan piyasa katılımcıları, Körfez’den petrol akışlarının normale yaklaşması halinde petrolün yaklaşık 90 dolar civarında temel bir değere sahip olabileceğini, fiyatın üzerindeki bölümün önemli ölçüde İran savaşından kaynaklanan risk primini yansıttığını değerlendiriyor.

KÖRFEZ’DEN PETROL AKIŞI TOPARLANIYOR Satış baskısını destekleyen bir diğer gelişme fiziki petrol piyasasındaki rahatlama oldu. Körfez ülkelerinden ham petrol, kondensat ve rafine ürün ihracatı ekim ayında günlük 17,1 milyon varile kadar toparlandı.

Akışlar savaş öncesindeki seviyelerin halen altında bulunmasına rağmen arzın yeniden artması, çatışmaların petrol piyasasında oluşturduğu fiziksel sıkışıklığı azaltıyor. Artan ihracat, diplomasi beklentileriyle birleştiğinde Brent petrol üzerindeki savaş priminin daha hızlı çözülmesine neden oluyor.

KÜRESEL PETROL PİYASASINDA ARZ FAZLASI SİNYALİ Fiyatlar üzerinde yalnızca siyasi gelişmeler etkili değil. JPMorgan’ın emtia araştırma ekibinin hesaplamalarına göre küresel petrol piyasası ekim ayında günlük yaklaşık 1,4 milyon varil arz fazlasına geçti.

Orta Doğu’daki üretim ve taşımacılık sorunlarına rağmen küresel arzın talebin üzerine çıkması, jeopolitik risklerin azalması halinde petrol fiyatlarının aşağı yönlü harekete daha açık hale gelmesine yol açıyor. ABD PETROL STOKLARI DÜŞÜŞÜ SINIRLAYABİLİR Fiyatların aşağı yönlü hareketine karşı en önemli dengeleyici gelişme ise ABD stoklarından geldi.

Amerikan Petrol Enstitüsü verilerine göre 30 Ekim’de sona eren haftada ABD ham petrol stokları 5,27 milyon varil azaldı. Piyasa beklentisi stokların yaklaşık 880 bin varil artacağı yönündeydi. Benzin stokları 1,43 milyon varil yükselirken motorin ve diğer distilat stokları 1,19 milyon varil geriledi.

Stokların beklentilerin aksine güçlü biçimde azalması normal koşullarda ham petrol fiyatları için destekleyici bir gelişme olarak değerlendiriliyor. Ancak seçim sonucu ve İran savaşına yönelik beklentiler gün içindeki fiyatlamada stok verisinin önüne geçti.

ABD SEÇİMLERİ SON DURUM: DEMOKRATLAR KONGRE’NİN KONTROLÜNÜ ALDI ABD seçimleri son durum itibarıyla Demokratlar hem Temsilciler Meclisi hem de Senato’da çoğunluğu elde etmiş durumda. Böylece Trump’ın ikinci başkanlık döneminin kalan kısmında yasama organının kontrolü muhalefete geçti.

Piyasalar açısından bu sonuç, Trump yönetiminin politikalarının Kongre tarafından daha fazla sınırlandırılabileceği ve Washington’da siyasi kilitlenme ihtimalinin artabileceği anlamına geliyor. Finans piyasalarında ilk fiyatlamalar ise belirsizliğin azalması ve İran savaşında tırmanma ihtimalinin zayıflaması üzerinden şekillendi.

PETROL FİYATLARI DAHA DA DÜŞER Mİ? Petrol fiyatları daha da düşer mi? sorusunun yanıtında İran ile ABD arasındaki diplomatik temaslar belirleyici olacak. Görüşmelerde somut ilerleme sağlanması, Hürmüz Boğazı çevresindeki askeri risklerin azalması ve Körfez’den petrol akışının normalleşmeye devam etmesi halinde jeopolitik primin daha fazla çözülmesi mümkün.

Buna karşılık müzakerelerin başarısız olması, ABD’nin İran’a yönelik yeni saldırılara başlaması veya Hürmüz’daki petrol akışının yeniden kesintiye uğraması fiyatları hızla yukarı çevirebilir. Piyasa yorumlarında da kalıcı bir düşüş için yalnızca seçim sonucunun değil, İran konusunda somut diplomatik ilerlemenin görülmesi gerektiğine dikkat çekiliyor.

PETROL PİYASASINDA GÖZLER İRAN VE TRUMP’TA Önümüzdeki günlerde enerji piyasalarının odağında Washington ve Tahran’dan gelecek açıklamalar bulunacak. Katar’ın arabuluculuk çabalarının sonuç verip vermeyeceği, Trump yönetiminin askeri operasyonlara ilişkin yeni tutumu ve Hürmüz Boğazı’ndaki petrol sevkiyatının seyri Brent petrol için yön belirleyici olacak.

ABD seçimleri sonrası oluşan yeni siyasi denklem savaş riskini azaltan bir fiyatlama yaratmış olsa da piyasada oynaklığın yüksek kalması bekleniyor. İran cephesinde yeniden askeri tırmanma yaşanması halinde son günlerde hızla çözülen risk primi tekrar devreye girebilir.