İran'dan COP31'de ABD ve İsrail'e 'Savaşın Çevresel Faturası' Çağrısı

Türkiye'nin ev sahipliğinde Antalya'da düzenlenen 31. Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı'nın (COP31) üçüncü gününde kürsüye çıkan İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, küresel iklim gündemine farklı bir boyut kazandıran açıklamalarda bulundu.

11 Kasım tarihinde gerçekleşen oturumda konuşan Pezeşkiyan, ABD ve İsrail tarafından yürütülen askeri faaliyetlerin sadece bölge güvenliğini değil, ekosistemi de ağır bir şekilde tahrip ettiğini ifade etti. Söz konusu askeri gerilim, 28 Şubat 2026 tarihinde ABD ve İsrail'in İran'a yönelik başlattığı operasyonlarla tetiklenmişti.

Kısa sürede Lübnan ve Körfez hattına yayılan çatışmalar, bölgedeki kritik enerji altyapılarını ve deniz ticaret yollarını doğrudan hedef aldı. Bu süreçte hem enerji tesislerinin vurulması hem de petrol tankerlerinin hedef alınması, bölgedeki çevresel dengeleri altüst eden bir dizi felakete zemin hazırladı.

Çatışmaların çevresel bilançosu oldukça ağır seyrediyor. Özellikle İran topraklarındaki yakıt depolarının ve enerji tesislerinin zarar görmesi, atmosfere milyonlarca ton sera gazının salınmasına neden oldu. Bunun yanı sıra Hürmüz Boğazı'ndaki tanker saldırıları, deniz ekosistemini tehdit eden ciddi petrol sızıntılarını beraberinde getirdi.

Pezeşkiyan, bu saldırıların sadece anlık bir yıkım değil, uzun vadeli iklimsel tahribatlar yarattığının altını çizdi. İran yönetimi, uluslararası toplumun barış dönemindeki iklim taahhütleri ile savaş zamanındaki sorumluluklar arasında bir köprü kurması gerektiğini savunuyor.

Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan, askeri saldırıların çevresel etkilerinin tarafsız bir şekilde belgelenmesi ve bu zararların tazmin edilmesi için somut mekanizmalar oluşturulması çağrısında bulundu. Tahran, savaşın yarattığı ekolojik faturanın sorumlular tarafından karşılanması noktasında ısrarcı bir tutum sergiliyor.

Çevrenin korunmasına dair uluslararası sorumlulukların çatışma süreçlerinde de geçerli olması gerektiğini vurgulayan Pezeşkiyan, bu talebin küresel iklim adaleti açısından kritik bir adım olduğunu belirtti. İran'ın bu girişimi, savaşların iklim üzerindeki yıkıcı etkilerinin uluslararası hukuk zemininde tartışılması için yeni bir diplomatik süreç başlatma potansiyeli taşıyor.