Uzak bir özerk il, ihtiyaç fazlası güneş enerjisini büyük veri kapasitesine dönüştürüyor

Çin’in kuzeybatısındaki Qinghai eyaletinde, rüzgâra açık Talatan Ovası’nda binlerce koyun, uçsuz bucaksız koyu mavi güneş panellerinin altında otluyor. Hayvancılık ile yenilenebilir enerjiyi bir araya getiren bu model, on yıl boyunca çorak yüksek rakımlı bir çölü ekolojik başarı öyküsüne dönüştürdü.

Ancak bugün bölge yönetimi çok daha karmaşık, yapısal bir sorunla karşı karşıya: Yerel talebi katbekat aşan büyük miktardaki temiz enerji fazlasının nasıl değerlendirileceği. Bu soruna yanıt olarak Hainan Tibet Özerk İli, büyük enerji fazlasından yararlanarak yalnızca elektrik ihraç eden bir bölge olmaktan çıkıp yüksek rakımlı bir büyük veri merkezine dönüşmek için kapsamlı bir strateji değişikliğine gidiyor.

Yerel yönetim, Gonghe ilçesinin idari merkezi olan Chabcha kasabasında 93 hektarlık yeşil bilişim sanayi parkı kurulmasını onayladı. Proje kapsamında, toplam planlanan yatırım tutarı 16,2 milyar yuanı (2,3 milyar dolar) bulan 17 büyük yatırım şimdiden güvence altına alındı.

Parkta, Çin’in nüfus yoğunluğunun yüksek olduğu doğu kıyılarındaki bölgelerde faaliyet gösteren ve yoğun işlem gücü gerektiren sektörlere yönelik veri işleme hizmetleri sunulacak. Bunlar arasında yapay zekâ modellerinin eğitimi, otonom sürüş simülasyonları ve finansal teknoloji alanındaki arka ofis operasyonları bulunuyor.

Girişim, bölgedeki ciddi ekonomik dengesizliği doğrudan ele alıyor. Hainan Özerk İli’ndeki temiz enerji tesisleri geçen yıl 47,7 milyar kilovatsaat elektrik üretirken yerel sanayi ve hane halkı yalnızca 1,7 milyar kilovatsaat tüketti.

Yüksek gerilimli doğru akım iletim hatları bu ihtiyaç fazlasının önemli bir bölümünü doğu eyaletlerine taşısa da üretimin zirve yaptığı saatlerde şebeke kısıtları ve hat kapasitesinin yetersiz kalması, uzun vadede üretimin kısıtlanması riskini beraberinde getiriyor. Hainan Özerk İli Veri Bürosu Müdür Yardımcısı Ma Xianping, “Vatları bitlere dönüştürüyoruz.” dedi.

Dijital genişlemenin enerji kaynağını, ovada 609 kilometrekarelik bir alanı kaplaması planlanan Talatan Fotovoltaik Parkı oluşturuyor. Çin’in gigavat düzeyinde güneş enerjisi merkezlerinden biri olan park, kurulu fotovoltaik kapasitesi bakımından dünyanın en büyüğü olarak Guinness Dünya Rekorları tarafından tescillendi.

Yeşil dönüşümün temelinde, onlarca yıldır sürdürülen ekolojik restorasyon çalışmaları, kırsal kesimde geçim kaynaklarının iyileştirilmesi bulunuyor. Hainan Özerk İli Kalkınma ve Reform Komisyonu Müdür Yardımcısı An Fengjun, Talatan’ın geçmişteki durumunu şöyle anlattı: “İlkbahardan kışın sonuna kadar fırtına eserdi.

Taşlar rüzgârla yuvarlanır, hiçbir şey yetişmezdi.”Dönüşüm, fotovoltaik parkın inşaatına başlandığı 2012 yılında başladı. Talatan, yılda yaklaşık 3 bin saat güneş alması ve geniş, düz, kullanılmayan arazilere sahip olması sayesinde büyük ölçekli güneş enerjisi yatırımları için ideal koşullar sunuyordu.

An, “Panellerin gölgesi buharlaşmayı yaklaşık yüzde 30 azalttı. Yağmur suyu ve panellerin temizlenmesi sırasında akan su, taşıyıcı ayaklar boyunca toprağa sızarak zemini suladı.” ifadelerini kullandı. An, ekolojik dönüşümün beklenmedik bir kazanım olduğunu söyledi.

Yalnızca birkaç yıl içinde, daha önce yok denecek kadar az olan bitki örtüsü parkın genelinde yüzde 80’in üzerine çıktı. Ancak bitki örtüsünün gürleşmesi yeni bir sorunu da beraberinde getirdi: Uzayan otlar panellerin üzerine gölge düşürerek elektrik üretimini azaltıyor, kışın kuruyan otlar ise yangın riskini artırıyordu.

Park genelinde otların elle temizlenmesinin yıllık maliyeti, bugün yöre halkının “fotovoltaik koyunlar” adını verdiği hayvanlar gelmeden önce 4 milyon yuanı aşıyordu.“Koyunlar otları yiyor, gübreleri de toprağı besliyor. Böylece kendi kendini sürdüren bir döngü oluşuyor.” Bu parkta şu anda 14 adet fotovoltaik otlak işletiliyor.

Bu otlaklarda hazirandan ekime kadar 20 binden fazla koyun, bilimsel olarak yönetilen bir dönüşüm sistemi kapsamında otlatılıyor.