Çocukların dijital dünyasında zorbalık tehlikesi büyüyor
- Türkiye İstatistik Kurumunun (TÜİK) araştırmasına göre, 6-17 yaş grubundaki çocukların yüzde 92,7’si internet kullanırken, yüzde 10,2’si siber zorbalığa maruz kaldı
- Çocukların yüzde 73,3’ü zorbalığı gerçekleştirenlerin arkadaş veya akranları olduğunu belirtti
Çocukların dijital dünyadaki varlığı artarken siber zorbalık da önemli bir sorun olarak öne çıktı.
Türkiye İstatistik Kurumunun (TÜİK) araştırmasına göre, 6-17 yaş grubundaki çocukların yüzde 92,7’si internet kullanırken, yüzde 10,2’si siber zorbalığa maruz kaldı. Çocukların yüzde 73,3’ü zorbalığı gerçekleştirenlerin arkadaş veya akranları olduğunu belirtti.
TÜİK tarafından yayımlanan "Çocuklarda Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması, 2026" araştırmasında çocukların bilişim teknolojilerini kullanım alışkanlıkları, internet ve sosyal medya tercihleri, dijital oyun davranışları, üretken yapay zeka kullanımı ve siber zorbalık deneyimleri incelendi.
Daha önce 6-15 yaş grubunu kapsayan araştırmanın kapsamı, 2026 yılı itibarıyla 6-17 yaş grubuna genişletildi. Ayrıca bu yıl ilk kez 11-17 yaş grubundaki çocukların üretken yapay zeka kullanımına ve siber zorbalığa ilişkin göstergeleri de araştırmaya dahil edildi.
Çocukların yüzde 80,1’i cep telefonu kullanıyor
Araştırma sonuçlarına göre, 6-17 yaş grubundaki çocukların yüzde 80,1’i cep telefonu veya akıllı telefon kullandığını bildirdi. Bu oran 6-10 yaş grubunda yüzde 66,2, 11-17 yaş grubunda ise yüzde 89,8 olarak belirlendi.
Cep telefonu veya akıllı telefon kullanan çocukların yüzde 97,4’ü düzenli kullanıcı olduğunu beyan etti. Telefon kullanım amaçları yaş gruplarına göre incelendiğinde, 6-10 yaş grubunda yüzde 73,3 ile oyun oynama, 11-17 yaş grubunda ise yüzde 87,8 ile internette gezinme ilk sırada yer aldı.
Düzenli cep telefonu kullanan çocukların yüzde 37,8’inin telefonunu en az 30 dakikada bir kontrol ettiği görüldü. Bu oran 6-10 yaş grubunda yüzde 17,2, 11-17 yaş grubunda yüzde 48 oldu.
Çocukların yarısından fazlası internette günde en az iki saat geçiriyor
Çocuklarda internet kullanım oranı yüzde 92,7 olarak hesaplandı. Yaş gruplarına göre bu oran 6-10 yaş grubunda yüzde 86,6, 11-17 yaş grubunda yüzde 96,9 oldu.
Düzenli internet kullanan çocukların günde iki saat ve daha fazla süre internette vakit geçirme oranı hafta içi yüzde 53, hafta sonunda ise yüzde 63,4 olarak kaydedildi.
Düzenli internet kullanan çocukların internet kullanım amaçlarında yüzde 86,2 ile video izleme ilk sırada yer aldı. Bunu yüzde 80,3 ile ders çalışma, ödev veya sunum hazırlama, yüzde 75,1 ile sosyal medya kullanımı izledi.
Çocukların en az tercih ettiği internet faaliyeti ise yüzde 17,9 ile çevrim içi ders veya kursa katılma oldu.
Araştırmada, 6-17 yaş grubundaki çocukların yüzde 69,8’inin sosyal medya kullandığı belirlendi. Sosyal medya kullanım oranı erkek çocuklarda yüzde 71,4, kız çocuklarda yüzde 68,1 oldu. Yaş gruplarına göre incelendiğinde bu oran 6-10 yaş grubunda yüzde 50,2, 11-17 yaş grubunda yüzde 83,4 olarak hesaplandı.
Erkek çocuklar dijital oyunlara daha fazla ilgi gösteriyor
Araştırmaya göre, dijital oyun oynadığını belirten çocukların oranı yüzde 68,1 oldu. Dijital oyun oynama oranı erkek çocuklarda yüzde 77,4, kız çocuklarda yüzde 58,2 olarak kaydedildi. Yaş gruplarına göre incelendiğinde ise 6-10 yaş grubunda yüzde 69,1, 11-17 yaş grubunda yüzde 67,3 olduğu görüldü. Dijital oyun oynayan çocukların yüzde 92,7’si düzenli olarak oyun oynadığını bildirdi.
Düzenli dijital oyun oynayan çocukların en fazla tercih ettiği tür yüzde 48,1 ile macera ve aksiyon oyunları oldu. Bunu yüzde 44,5 ile strateji ve taktik, yüzde 41,6 ile spor oyunları takip etti.
Çocuklara dijital oyun oynamaya ilişkin düşünceleri sorulduğunda, 6-10 yaş grubunda yüzde 34,7 ile fazla oyun oynamanın sorumluluklarını aksatması ilk sırada yer aldı. 11-17 yaş grubunda ise yüzde 34,5 ile ebeveynlerinin çok fazla oyun oynadıklarını düşünmesi öne çıktı.
Ekran süresi kitap okuma alışkanlığını etkiliyor
Araştırmada çocuklara ekran karşısında geçirdikleri sürenin yaşamlarına etkileri de soruldu. Çocukların yüzde 48,3’ü ekran başında geçirdikleri süre nedeniyle daha az kitap okuduklarını, yüzde 42,2’si daha az ders çalıştıklarını belirtti.
Katılımcıların yüzde 33’ü aileleriyle daha az vakit geçirdiklerini, yüzde 26,8’i arkadaşlarıyla yüz yüze daha az görüştüklerini ve daha az oyun oynadıklarını, yüzde 25,4’ü ise daha az uyuduklarını ifade etti.
Üretken yapay zeka kullanımı kız çocuklarda daha yüksek
Araştırmanın bu yıl ilk kez incelenen başlıklarından üretken yapay zeka kullanımına ilişkin veriler de dikkati çekti. 11-17 yaş grubundaki çocukların yüzde 63’ünün üretken yapay zeka kullandığı belirlendi. Bu oran erkek çocuklarda yüzde 60,6, kız çocuklarda yüzde 65,5 olarak hesaplandı.
Üretken yapay zeka kullanım amaçlarında yüzde 88,1 ile örgün eğitim ilk sırada yer alırken, yüzde 58,6 ile özel amaçlarla kullanım ikinci sırada bulundu.
Yapay zeka kullanmayan çocuklara bunun nedenleri sorulduğunda yüzde 68,9’u yapay zekanın varlığından haberdar olmadığını bildirdi.
Çocukların yüzde 21,1’i ihtiyaç duymadığını, yüzde 18,7’si nasıl kullanılacağını bilmediğini, yüzde 16,1’i ise gizlilik, güvenlik veya emniyetle ilgili endişeleri nedeniyle kullanmadığını belirtti.
Siber zorbalığa maruz kalan çocukların oranı yüzde 10,2
Araştırmada 11-17 yaş grubundaki çocukların siber zorbalık deneyimleri de incelendi. Buna göre, siber zorbalığa maruz kalan çocukların oranı yüzde 10,2, siber zorbalık yapanların oranı yüzde 4,6, siber zorbalığa tanıklık edenlerin oranı ise yüzde 23,6 oldu.
Siber zorbalığa maruz kalan 11-17 yaş grubundaki çocukların yüzde 73,3’ü, bu davranışı gerçekleştiren kişinin yüz yüze tanıdığı arkadaşı veya akranı olduğunu belirtti.
Çocukların siber zorbalığa maruz kaldığı dijital ortamlar arasında yüzde 56,5 ile anlık mesajlaşma uygulamaları ilk sırada yer aldı. Bunu yüzde 51,1 ile telefona gönderilen SMS ve benzeri mesajlar, yüzde 40,7 ile sosyal medya platformları, yüzde 24,9 ile internet oyunları, yüzde 20,6 ile cep telefonu aramaları ve yüzde 16,3 ile sohbet odaları izledi.
Siber zorbalık türleri incelendiğinde, çocukların yüzde 80,3’ünün kırıcı veya incitici mesajlara maruz kaldığı görüldü. Çocukların yüzde 20,3’ü kendileri hakkında kırıcı veya incitici mesajların başkalarına iletilmesi ya da herkesin görebileceği şekilde paylaşılmasıyla, yüzde 15,8’i ise haklarında asılsız söylenti ve hikayelerin yayılmasıyla karşılaştı.
Çocuklar siber zorbalığın nedeni olarak en çok davranış biçimlerini gösterdi
Siber zorbalığa maruz kalan çocukların bu durumun nedenine ilişkin düşünceleri incelendiğinde, yüzde 60,4’ü davranış biçimlerini, yüzde 33,1’i fiziksel özelliklerini veya dış görünüşlerini neden olarak gösterdi.
Çocukların yüzde 4,4’ü ailesinin nereli olduğunu veya kökenini, yüzde 2,4’ü maddi durumunu, yüzde 1,7’si ise engelini neden olarak belirtti. Çocukların yüzde 9,4’ü ise diğer yanıtını verdi.
Siber zorbalık kız çocuklarının okula devamını daha fazla etkiledi
Eğitimine devam eden 11-17 yaş grubundaki çocuklar arasında siber zorbalığa maruz kalma, siber zorbalık yapma veya siber zorbalığa tanıklık etme durumlarından en az birini yaşayanların oranı yüzde 28,1 oldu.
Bu çocuklara yaşadıkları durumun okula devamlarını etkileyip etkilemediği sorulduğunda, yüzde 7,8’i etkilediğini belirtti. Söz konusu oran erkek çocuklarda yüzde 5,3, kız çocuklarda ise yüzde 10,5 olarak kaydedildi.
Günde en fazla 3 kritik gelişme. Bildirim kirliliği yok, anında bilgi.
Kategori: Spor · Bölge: Kocaeli/Kartepe
Yayın: 20 Kasım 2026 11:22 · Kaynak: kartepesehir.com