Konya’da kışın en sinsi tehlikesi! Uykuda öldürüyor

Konya’da kış mevsiminin gelmesiyle birlikte soba, kombi ve şofben kullanımının artması, karbonmonoksit zehirlenmesi riskini de gündeme getirdi. Renksiz, kokusuz ve tatsız olması nedeniyle fark edilmesi oldukça güç olan karbonmonoksit gazının, özellikle uyku sırasında zehirlenmelere ve ölümlere yol açabileceği uyarısında bulunan AFAD Konya İl Müdürlüğü Arama ve Kurtarma Birim Müdürü Hakan Deligöz, vatandaşlara baca temizliği ve cihaz bakımlarını ihmal etmemeleri çağrısı yaptı.

Kış aylarında soğuk havaların etkisiyle ısınma araçlarının daha yoğun kullanılmaya başlandığını belirten Hakan Deligöz, karbonmonoksit gazının insan sağlığı açısından ciddi tehlike oluşturduğunu söyledi. Karbonmonoksitin vücuda girdiğinde kandaki alyuvarlara tutunarak oksijen taşınmasını engellediğini ifade eden Deligöz, bu durumun başta beyin ve kalp olmak üzere tüm organların yeterli oksijen alamamasına neden olduğunu belirtti.

Karbonmonoksit gazının dumanla birlikte ortama yayılsa da gözle görülemediğine dikkat çeken Deligöz, gazın renksiz, kokusuz ve tatsız olması nedeniyle fark edilmesinin güç olduğunu vurguladı. Özellikle uyku sırasında maruz kalınmasının ölümcül sonuçlar doğurabileceğini kaydeden Deligöz, zehirlenmenin ilk belirtilerinin günlük yorgunluk veya grip şikayetleriyle karıştırılabildiğini söyledi.

Baş ağrısı, baş dönmesi, mide bulantısı, halsizlik, uyku hali, konsantrasyon ve algı bozukluğunun ilk belirtiler arasında yer aldığını aktaran Deligöz, bu şikayetlerin hafife alınmaması gerektiğini belirtti. Gazın yoğunluğuna ve maruz kalma süresine bağlı olarak kusma, baygınlık ve göğüste sıkışma gibi daha ciddi belirtilerin ortaya çıkabileceğini ifade eden Deligöz, aynı ortamda bulunan birden fazla kişinin benzer şikayetler yaşamasının karbonmonoksit zehirlenmesi açısından önemli bir işaret olduğuna dikkat çekti.

Karbonmonoksit gazına ne kadar süre ve hangi yoğunlukta maruz kalındığının vatandaşlar tarafından anlaşılamayacağını belirten Deligöz, zehirlenme şüphesi durumunda hızlı ancak panik yapmadan hareket edilmesi gerektiğini söyledi.

Bulunulan ortamın derhal terk edilerek temiz havaya çıkılması gerektiğini ifade eden Deligöz, mümkünse ortamdan ayrılmadan önce kapı ve pencerelerin açılarak havalandırma sağlanmasını tavsiye etti. En ufak bir zehirlenme belirtisinde dahi 112 Acil Çağrı Merkezi'ne haber verilmesi ve sağlık desteği alınması gerektiğini vurgulayan Deligöz, maruz kalınan gaz miktarının bilinmemesi nedeniyle tıbbi müdahaleye ihtiyaç duyulabileceğini kaydetti.

Gerekli hazırlık ve önlemlerin alınmasının zehirlenme ihtimalini önemli ölçüde azaltacağını belirten Deligöz, en iyi kurtarma operasyonunun müdahaleye ihtiyaç duyulmayan durumlar olduğunu dile getirdi. Bu kapsamda kış mevsimi başlamadan baca temizliklerinin yaptırılması, kombi ve şofben gibi cihazların bakımlarının yapılması, ihtiyaç halinde filtrelerinin değiştirilmesi gerektiğini söyledi.

Karbonmonoksit zehirlenmelerine karşı alınması gereken önlemlerden birinin de sobada yakılan malzemelere dikkat edilmesi olduğunu belirten Deligöz, odun ve kömür dışında plastik, poşet gibi maddelerin yakılmasının ciddi risk oluşturduğunu ifade etti.

Deligöz, "Sobalarımızda bazen sadece odun ve kömür yakmıyoruz. Onun haricinde plastik malzemeleri de atıyoruz. Bir çöp tenekesi gibi kullanıyoruz, ‘nasıl olsa yanar, geçer' diyoruz. Sobalarımıza atılacak poşet ya da plastik bileşenler, bacalarımızın tıkanmasına ve kurum bağlamasına neden oluyor.

Bu da bacalardaki zehirli gazın atılmasını engelliyor. Halk dilinde ‘baca tepmesi' denen bir kavram vardır bu gerçekleşiyor ve biz karbonmonoksit gazının kokusuz ve tatsız olduğunu düşünerek ne zaman, ne etkide olacağını bilemiyoruz, bazen iş işten geçmiş oluyor” dedi.

Bacaların düzenli olarak temizletilmesi, kombi ve şofbenlerin kontrollerinin yetkili servislere yaptırılması gerektiğini vurgulayan Deligöz, ısınma cihazlarının üretici firma talimatlarına uygun yerlere yerleştirilmesinin de önem taşıdığını belirtti.

Kış aylarında yapılan önemli hatalardan birinin de soğuk hava girmesini önlemek amacıyla havalandırma menfezlerinin kapatılması olduğunu söyleyen Deligöz, menfezlerin önüne buzdolabı ve dolap gibi eşyaların yerleştirilmesinin de hava dolaşımını engellediğini ifade etti. Ortamın yeterince havalandırılamamasının karbonmonoksit ve doğal gazdan etkilenme riskini artırdığını belirten Deligöz, menfezlerin açık tutulması gerektiğini söyledi.

Doğal gazın, olası kaçakların fark edilebilmesi amacıyla suni olarak kokulandırıldığını hatırlatan Deligöz, gaz kokusu hissedilmesi durumunda elektrik düğmeleri ve kıvılcım oluşturabilecek hiçbir cihaza dokunulmaması gerektiği konusunda uyardı.

Aydınlatma düğmesine basmanın, çakmakla gaz kaçağını kontrol etmeye çalışmanın, hatta el feneri kullanmanın bile tehlikeye neden olabileceğini belirten Deligöz, böyle bir durumda kapı ve pencerelerin açılarak ortamın havalandırılması, elektrikli cihazlara müdahale edilmeden hızla dışarı çıkılması gerektiğini ifade etti.

Vatandaşların güvenli bir alana çıktıktan sonra 187 Doğal Gaz Acil Hattı'na ihbarda bulunabileceğini aktaran Deligöz, ekipler tarafından ortamda gaz ölçümü yapılabileceğini ve tehlikenin ortadan kaldırılabileceğini söyledi.